Skip to main content

Full text of "Novissima Sinica historiam nostri temporis illustratura in quibus de Christianismo publica nunc primum autoritate propagato missa in Europam relatio exhibetur, deque favore scientiarum Europaearum ac moribus gentis & ipsius praesertim monarchae, tum & de bello Sinensium cum Moscis ac pace constituta, multa hactenus ignota explic"

See other formats 


■  » 
^  •  ■ 


T<1  ^ 


V 


r 


\ 

•  *  ■ 

t 


Digitizc. .  ,  .  .oogle 


l.  » 


t.  . 


•  4 


.1 


Digitized  by  Google 


r:  i      ■          -i^ . 


NOVISSIMA 


•  1 


SIISjICA 

HISTORIAM  NOSTRr  TEM- 

PORIS ILLUSTRATURA  y 

I/r  cjuibus 

DE  CHRfSTJANISMO 
Publica  nunc  primum  autorita- 

te  propagato  misfa  in  Europam  rela- 

tio  cxhibetiir,  dcqvc  fiivore  lcientiarum  Eiiropxarum  ac 
moribus  gcntis  &  ipHus  prxfcrtim  Monarchae ,  tum  &  de 
he&o  Sincnfium  cum  Molcis  ac  pacc  conftituta  > 
niulta  ha£(cnus  ignota  cxplicautur. 

Edente  G.  G.  Li  -^^ifi 

Indicem  dabit  pagina  verfa.  ^^ti-i^ 
Secunda  Editio.  "  •oji'"' 

Accesfione  partispofterioris  au^tat 


Anno  m  xcu 


Digitized  by  Google 


Index  eorum  cjm  hoc  liMlo 

-  continentur. 

In  PartePriore  JamEdita  Anno^ 
'^'^   prtecedente.  ' 


E  Libertate  Religionem  Chriftia- 
nam  apudSinas  propagandi  nunc 
tandem  concefla  1 6  9  2.  Relatioi; 
^  co.mpofita  a  R.  P.  Jofepho  Suario  Lufita- 
'  no  collcgii  Pekinehfis  Redore.  v 
X.  Excerpta  ex  librp  ^ftronomico  R.  V^]^ 
>  ^  Verbieftii  apud  Sinas  imprefib  de  Studiis 
y  Monarch^enuncregnantis*  < 
EpiftolaR.  P*  Grimaldi  ad  Leibnitium 
i-  Goa  6.  Decemb.  169J. 

^  4.  EpiftoIaR J^.  AntoniiThomseBelga^^Pci  . 
kino  12.  Novemb.  169?. 

BrevisdefcriptioitinerisSinenfisaLega*; 
*   tioneMofcoviticaannis  1693.94. 9/»con-i^ 

fedi  7  emendatius  edita. 
6.  Appendix  excerptorum  ex  literis  R^  ?• 

Glerbillonii  in  Mofchicse  ditionis  urbe. 

Nipchou  ad  confinia  Sinenfium  fita  V  da- 

tis  2.  Septemb.  1689.  ubi  de  bello  & 
/,  pace tandem  conclufa inter Sinenfes  & 

Mofcos.    '     /•        .  :  \/  J      '  .  ' 

^       In  PaRTE  toSTKRipRf  QVi£  NuNC 

Prodit. 

7«  Icon  Regia  Monarchse  Sinarum  nunc 
regnantis  delineata  k  K.  V.  Joach.  Bou« 
vcto  Jefuita  GaUo>  cx  Gallico  verfa. 

*  •  ■  Digitized  by 


«^if-»  «^^^  «^»- . 

Bcnevolo  Ledori  : 


i^.  S.  P,  >--jE>^-As  \  r    .  > 

^^'^gtdari  quodmi  jatQrum 
^conjiliofatlum  arhitror^  ut 
%naximu$  generis  humani 
^cultus  ornatusq;  hodie  ve- 
lut  colledus  jit  in  duohus  extremis  no- 
Jiri  continentisy  Europa  Tjchina^ 
(^jic  enim  efferunt^  qua  vehit  Orien-^ 
talis  qu^dam  Europa  oppojitum  terrds 
mafginem  ornat.  Forte  id  agitat fu- 
premaProvidentiay  ut  dum  politisji-' 
m£gentes  edidejnque  remotisfimdd  jihi 
hrachia  porrigunt  /  paulatim  quicr 
cpuid  intermediufn  ejr  ^  ad  meliorejii 
vitie  rationem  traducatur.  Nec  teme- 
re  jieri  arbitror  y  quodMofci^qui  va-^ 
Jlisjima  ditione  Sinas  Europ^  con?ie- 
dunty  (l^i^ttimam  feptentrionis  har^ 
bariem  per  glacialis  Oceani  littora 
^tjnperio  contine72tyMonarchaipfo^  qui 
nunc  rerumpotitur^potisfimum  anui'- 
tentey  &'Patriarcha  etiam^  utacce- 
;  conjiliis  ajlimulante  ^  ad  quandam 
\^  -  •  (2)  ^  '  '  r§rum 


rerum  mfirarum  amulatloitefn  ert* 

gmttur.  Porro  Sineiife  Imperium ,  kt 
magjtkudine  Et^opam  qua^  excuUdt 
efiprovocat,  ^  populofitateetiatn  fu^ 
perat ,  ita  multa  atia  hahety  quihus 
hi^  certet ,  £quo  propemodam  Marte., 
(^uuncvificat ,  nunc  vincatur»  Sed 
utrem  infnmmam  conferam^  nantpet 
^mmaire,  ef/jutilis,  lotfgatameni^ 
non  bujus  loci  qperae  foret ;  artibus 
qtiarum  indiget  ufus  vita ,  (ir  rerum 
naturalium  experimentis  ,  fortaffe 
compenfationefadapares fumuSf  ba- 
hetqife  «traque  pars,  qua  alteri  cum 
fruBu  ^mmumcare  posjit :  Jedmedi-' 
tatiommprofunditate  theoreticis' 
difcipUniis  ms  v/ncimus.  Namprater 
Logieam  ^  Metdphyjicam ,  dsr  eogni- 
tionemreriim  incorporear^m ,  quas 
ifohh  proprias  merito  vindicamus ; 
certecontemplationeformarum,  qu4t 
mente  d  materia  ahfir^^huntur ,  id  eft 
'rerum  matbematri^arum,  Unge  excelh 
limus ,  quemadmodum  reapfe  comper- 
tum  efi,  quando  Afironomia  Sinenfi- 
umeumnoftraincer^amenvenit,  Vi- 
dentur  enim  ignorajfe  magnum  illud 
-   '  '  meut^ 

Digitized  by  Goo 


H 
0- 


-      -  '        ^  (o)  ^  ^  . 

jnentii  lumen  ^  artem  demovjlrandi^  \ 
,41^  Geometria  quadam  Empirica  con^ 
tenti  fuijje^  qualem  tnter  nos  pasjini 
operarii  habe^it.Difciplinaetiam 
itari  mflris  cedunt  y  non  tam  ignora^ 
tione  qaam  conJiUo  quodam  fuo ,  dum 
^       «  ajpernantur^  quicquid  in  hoininihus 
'      feritatem  quandam  facit  aut  alit  y 
propemodum  £7nulatione  altioris  do^ 
^     '■   drin£  Chrijli  ^  quam  nonnuUi  male 
.  perceptam  ad fcrupulofitatem  produ- 
£unt^hellaaverfantur.  Sapienter  illi 
ir        jquidemjifoli  in  orh;  eJfenJi  nunc  eo 
7'es  redit^  ut  etiam  honos  neceffe  fit  ar^ 
\     tes  nocendi  coUre  y  ne  omnem  rerum 
^i"  ^otejfatem^n^liadfef^r^ 
c go  nof  fuj)eri6res jumus.  Sed  quis  oltm 
fredidijety  ejfegenteminorheterra-' 
ni'  "    rum  qu£  nos  opinmje  nojlra  ad 
^ipJ       mnem  morum  eleganttam  usque  adeo 
fs  i       eruditosy  tajnen  vincat  civilioris  vit£ 
lif^       prafcr/ptis?  ^  hoc  t^me^i  in  Sinenji- 
,      husnunc  experimury  exquo  illagens 
^eh       mhis  nofmfada  ejl.  Itaque Ji artihus 
operapic}huspares fumus  ^  Ji  fcientiis 
if^       (ontemplativisvicimus  ^  certepraBi- 
Vt- :    '^:xCaphilofophia  (^quod propemoaum  fa- 

^^^^  ■  (3)"^  m 


*  "■  -  •       Digftized  by  Googk 


Co) 

-  teri  pudet )  viBifumus  ^  id ejl  Etbica 
'  d^r  PoUticaprddceptis ,  adipjhn  vitam 
nfimque '  niortalium  accommodatPS'. 
Dici  enim  non  poteft  ^  quam  pulchre 
-omnia  ad  tranquillitatem  puhlicam^ 
'  'Vrdinemque  hominum  inter  fe  ,  ut 
quam  mintmumfihiipfiijicommodent^  * 
fnpra  aliarumgentium  kgesapudSir 
'  nenfesfint  ordinatd.  '^Certumeftmd^ 
^xinia  mala  hofninihus  dfe  ipfis  ^  a^^d 
fe  wtvicem  oriri  y     homine?n  homi?it 
lupu7neffenimis  vere  didum  eft ,  ma^ 
gna  quidem  noftra  fed  catholica  ad^ 
.  modum ftultitia  /  ^///  tot  natur^  hiju-^ 
riis  expofiti  miferias  nohis  ipfictmula^ 
inusy  quafi  aliunde  deeffent.  Cuimalo 
^fiquod  ratio  remedium  utcunque  dt'- 
tulit  -;  certe  Sinenfes  pr^  c^teris  ad 
meliorem  normam  acceffere^i^  in  va^ 
fta  hominum  focietate  plus pene  ejfe^ 
cerij  quam  infuafamilia  apudnos  re\ 
ligioforum  ordi?iumfundator€s.  Tan-^ 
ta  efi  ohedientia  erga fuperiores  y  tan^ 
ta  erga  feniores  reverentia,  tam  reli^ 
giofus  propemodum  liheroru?n  in  pa- 
rentes  cultus  ,  ut  violentum  atiquid 
yel  verbo  in  eos  parare  ^  inauditu?n 

Digitifced  by  GoQ«e 


fropeinodum  iUis ,  (i^fene ,  ut  parri- 
cidium  inter  nos,  facinus  piactdare 
%ideatur.  Porro  intW^ares  aut  m- 
nus  invicem  obligatos  mirahilis  ohfe?'- 
'vantia  ^pr£fcripta  officiorum  ratioy 
"qu£  nobis,  fctlicet  ratioWd  rtgula 
agere  parum  affuetis  .)  fervitutis  ali- 
T^uidhahere  videtur,  illis  ufuinnatu- 
t  ram  verfa,jucunde  ohitur.  Rufiici  cb* 
fervi  Sinenfes ,  quod  nofiris  cum fiu- 
fore  ohfervatum  y  cumvaledicendum 
efi  amicis ,  aut  cum  a  diuturna  ahfeii^ 
tia  mutuo  coitJpeBu  fruuntur,  ita  a- 
manter,  iYareverenter  inter fe  agunty 
ut  omnem  magnatum  Europaorum 
provocent  civllitatem.  Quid jam  d 
Mandarihis ,  quid a  Colais  expe^es  ? 
Ita  obtmuere ,  ut  vix  quisqiiam  alte- 
rum  vel  verhulo  ojfendat  in  communi 
fbnverfatione,  <^  rara  odii,  ir£,  com- 
motionis  indicia  excidant.  Et  cum  a- 
-fudnos  reverentia  quadam  (^dijpen- 
fataconverfatiovix  ac  nevixquidem 
^primis  nov£  notiti^  diehus  duret,  mox 
■  autem  famiUaritate  procedente  f  ir- 
\'cumfi)e6lio  exuatur ,'picunds  quidem 
dihertatis  jpecie. ,  fedunde  mox  con^  ■ 

'  •   .    (4)     .  .   temtusy'  ^ 


femtiis ,      juordacia  diBa ,  ^  ir^f  ^ 
foftremoque  inimicitiie  :  contra  Si-Kr 
ijenjihusvicini  etiam,  imo  domefticiy^ 
fepijiiento  quodam  coJifuetudinuni  tta^ 
contmentury  utperpetu£  officiofttatis; 
ft)ecies  confervetur.  Et  licet  nec  ava--. 
ritia ,  jte6  lihidine ,  nec  ajjibitione  va- , 
{:ent ;  ut  ha3enus  de  illis  verum  fit. 
'^Modde  Lunaribus  populis  apud  Har- 
■equijjum  Imperatoj-em  Lun£  in  thea-^ 
■tro  f£pe  repetehatur- ,  perinde  ibi  O" 
'ptnia  m  hic  agi ;  (C'eft  tout  comme  iey) 
veramque  adeo  virtutejn fatis  affecuti 
'*non  fmt  Sinenfes ,  quajn  jiift  d  cadefti 
^gratia      Chj'iftiana  difciplitta  noJt  ■ 
■^xpeffes  :  vitioruni  tainen  acej'bos 
fru^ius  temperavire ;  <if^ cumradices. . 
peccatorjimde  huniana  natm^a  exftirr- 
pare  non  foffent ,  pj^opnllulajites  ta-< 
'iuenfrutices  malormn  pro  bonapartet 
fuccidi  poffe  oftenderunt    Quis  veri» 
von  jjtiretur  Monarchajn  tantilmpe" 
rii^  quipejjebumajinmfaftigium  mc^-' 
gjiitiidine  excesfit ,  <iy  jjiortalis  quif' 
daJJtDeushabetur ^  ntadnutusejuse^ 
vwia  agajitury  ita  tamen  educarifo-' 
Ifre  ad  vij^tutejn    fapiejitiam,  tith-r 

Digitized  by  Kj 


gum  ohferva;ttia  Incredihili  y  (^  fapi^ 
^ntum  hominum  reverentia  vincere 
fubditosy  ipfo  culmme fuodig^pim judi--  . 
care  videatur.  Nec facile  quicquam 
.^ccurrat  memoratu  dignius^  quam  vi^ 
dere  maximum  Regumy  qui  mfnc  Qr 
niniapotefty  pofteritate?n  tam  religio^ 
vereri ,  ^  annalium  metu  magis 
miam  alii  Comitiis  ordinum  (^Parla-- . 
r^nentis  coerceri ;  magnaque  circum^ 
JpeBione  vitareynequid  ii  quihus  hi-- 
ftori^  fui  regni  materid^m pr^parare 
datumy  inclaufas  illasatque  inviola^ 
hiles  arculas  immittere  posftnt ,  quo 
fuaexiftimatio  aliquando  maculetur^ 
Usq;  adeo  ut  qui  nunc  regnat  Cam-Hiy 
Brincepspene  ftne  exemplo  egregius^ 
utcunque  in  Europ<sos  propenfus  y  li-^ 
hertatem  tamen  ReligionisChriftian£ 
lege  puhlica  indulgere  y  trihunalihus 
disfuadentihus  aufus  non  fit  y  donec 
fanditas  ejus  expkrata  fuit  y  ^con^  ^ 
ftitit  non  alia  melius  ratione  magnuvt  , 
Prificipis    falutare  conftUum  ad 
xitumperducipoffe  y  de  introducendis  , . 
apud  Sinas  artihus fcientiisque  Euro-- 
pais^  Quaille  inre mihilongius unus 


iquAniomnh fua  tribnjial'mproJpexiP% 
je  videtuf  :    tantaque  prudentia' 
^cmfam  hanc  ejfe  exijiimoj  quod  Si-^ 
^nenfihus  Europ£a  conjunxit.  Nam  inl 
fi)mni  Sinejfjtum  difciplinapene  ultra 
privati  hominis  diligentiam  jam  tum- 
\  injirudus fuit  apuei^itia ,  ut  in  Mait" '. 
"•'darinorum  examinibus ,  quibus  hono- 
yes  (b*  magifiratus  deferuntur  ,judex 
.ijabeatur  acerrimus ,  (f^  (cpua  apud  i~  - 
ffos  do&rina  fumma  efi  )  animi  fenfet  - 
mirifice  ipfe  exponat  charaderibusy . 
intantum  ut  cottfcriptum  a  do^ijfimis 
hominihus  Chriflianorum  libellum 
fupplicem  ipfe  potuerit  in  melius  re- 
formare.    Itaque  fu£primumgentis 
doHrinam  accurate  intelligens ,  nec 
jam  iniquus  judex,  ubi  dpatreFer-- 
'dinando  Verhiefiio  BrugenJiBelga,  ex 
Societate  Jefu,  Joh.  AdamiSchalli  Co- 
lonienjis  dijcipulo ,  Europaarmn  fci- 
\  entiarmn  gufium  accepit ,  quejn  jor- 
■  fajfi  in  illo  Imperio  haBenus  habuit. 
'  nemo ,  nonpotuit  non  fupra  omnes  Si- 
,  nas  ^  Tartaros  rerum'  fo^nitioite 
'  frojpe^fuque  extoUi ,  quemadmodum 
^Ji  pyramidi  jEgyptits  turris  Europ^a. 
^  ... . ^  ^     ^    > .,  _  ■  im- 

^^^^  .         _    ^  Digitized  by  v. 


.5. 


^  imponeretur.    Memmi  R.  Patrem 
Claudium  Philippwn  Grimaldnm  ex. 
^ieadem  Societate  ififignemVirum ,  Ro'^ 
f      mihi  non  jine  admiratione  hiijus 
Principis  virtu^em  fapientiam 
pr^dicajfe;  nam  utde  amore  juftitii^^ 
-4e  caritate  ergapopulos ,  de  moderata 
^vivendiratione ^  C£terisque  laudihus 
-^til  dicam ;  mirifica^n  fciendi  cupidi- 
^^tatem  pene  fideyn  fuperare  ajebat. 
ISIam  is  quejn  cognati  Pytiicipes  ^  ^i^j^ 
;maximi  Viri  totius  Imperii  emi^nis 
:venerantur     prope  adorant ,  cum 
Verhleftio  in  intej^ioi^e  conclaviper 
^tres  quatuorve  horas  quotidie  Mathe- 
''\maticis  inftrumeiitis  librisque  ope^. 
^dm  dahat^  ut  difcipulus  cum  Magi^ 
ftro;  ta7ttumque  profecit  ^  ut  demon- 
ftrationes  Euclideas  perceperit  ^ 
trigonometricis  calculis  intelle^iis^Ar 
ftrorum  phmomeitanumeris  vincire 
posfit.  Quin      quod  R.  P.  Ludpvih^ 
cus  de  Comitihus  nuperinde  reduicre'^ 
latione  de  Sinis  edita  nos  docuity  li-^ 
hrum  ipfe  de  Geometria  confecit ,  ut 
fant£  jcientidd  elementis  magna^ 
rum  veritatum  notitia  liheros  ipfe 


jjfff  hnperio  mtuUtf  in fua  domo  hfire?- 
ditanam  reddat felicitatipopuhrumi] 
etiam  ukra  vitam  fuam  projpicieus'^ 
qjuibMi  conjiliis,  qua  agitari  m  humor 
ftts  praclarimra  posjmt ,  non  vide»* 
metriam  a^teni  m»  fiperarii  fed 

,  ih^hi.i^itU  intueri  oportet ;  <b^-- 
c0invirfusfliMtex  fapientiayfapieft^ 
tfil^aufem  anima Ji(  v^ritas ,  ii  aufem 
^m^mquib^s  exploratk  fimt  Geome* 
irMmim^nfirationes  y  ^ternarum 

aijj ,  &"  certujft  incerto  difcernerf 
posfint ;  cateris  mortaUbnsinteir  (qut 
jeduras.vacillaiitilfus,   ^  pr.opemo- 
djum  quod  Pilatus  qu£rebat ,  quidfi( 
n^eritas  nejcientibus  i  ideo  nau  dMbir 
um  efi  ,  Sinenfium  Monarcham  pr£^^ 
clarc  vidisfe,  qmd  in  noftra  orVtS 
parte  Blato  oUm  inculcabat,  nemi^ejn 
,imbuipoJfe  fciemiar  um  myfteriit  nifi  • 
perGeometriam.  Nec  aliarefadfum 
puto  quod  ^itienfes ,  etji  ab  aliquot 
^nnorum  miUikus  mirg  ftudio  do^rh 
nam  colejJtes,^maxima  do0isprf* 

piiaproponmPfs  » tam^tkM  ^^q^^H^t 

■  '    "^:?     ■■;  tam 

Digitized  by  G 


fA7nfcie)tiiii77tn6h^^  qttdjft 
quod  uno  tllo  Europ£ortm  oculo  ^  Geo^ 

'  inetina fcilicet  caruere.  Tametji  au-^ 
tem  illi  nos  7nonoculos  crediderint^  ha-* 
bemus  ta^nen  alium  adhuc  oculu7ny 
iiondum  fatis  ipfis  cog7iitum  ^pri7na77i 
fcilicet  Philofoj)hia7n  ^  per  ^  qua7n  ad 
rerum  incorporalium  etia^n  7iotitia7n 
ad7nisfifu77ius.  Hanc  docere ja^npara^ 
verat  VerbieftiuSy  cjuod  ita  ChrifliM^je 
r/ligioni  viam  7nagis parari  rede  ju^ 

/^^icaret  y  Jed  7no7'te  prave7itus  fuif. 
Nu72c  accepi  RR.  PP.  Gerhillonium  & 
'BouvetU77i  Jejhitas  Gallos  aujpiciis. 
Regiis  y '  magnoru7f2que  ejus  ordinis  ^ 
gentisque  viroru7n  Hedr^i  ^  Vhju-  y 

'  Jiifludio^  cim  quatuor  aliis  ^  Mathe- 
7naticorum  tttulo  ex  Acade77na  Scien- 
tiaru77i  171  Qjne^item  7nisfos  ^  pr^ter 
Mathpnaticas  artes  ^  etiam  Philojo- 
phi£  7toflr£  dodfrina  Monarcha7nJibi  . 
,devinxisje.   QuodJiitape?gituryVe-^  ^ 

'  reor  ne  7nox  0772?ii  laudeSinen(ibus  ^71-^ 
feriof^es fimus :  qu^:  no72  ideo  dico  quod 
iUis  luce7n  novam  i^tvidea^n^  cu7n  gra- 
tuler  totius  ;  fed  quod  optandum  Jit 
vicisJm7tos  dijcere  y  qU(grnagisadhvc  t 

■  '  .  ^       IJigitized  by  Google 


in  rem  nofiram  ejfent,  ufum  jncfxim^ 

•  Philo fopbi^praSica ,  S"  emeudatio^ 
rem  vivendi  ration^m ,  ut  de  aliis  ea*  ■ 
rum  artthus  niinc  nil  dicam.  Certe 
talis  mftrarum  rerum  jkibi  videtur' 

effe  conditiQ  y  glifcmtibus  in  immen- 
Jum  corruptelis  i  ut  propemodum  nC' 
ceffartum  vtdeatur  Mtsjionarios  Si- 
nsnftum  ad  ms  mitti^  qui  Tbeologia 
iia.turaUs  ufum  praxinque  nos  dof^-^ 
ant ,  quemadmodumms  ilUs  mittimus 

•  i^ui  Theohgiam  eos  doceant  revela^ 
tam.  Itaque  credoyji quis  fapiens,  non 
formjtjyearum,fedexeeUentid£popUh 
Urum judex  leBus  effet ,  pomum  aurer 
iim  Sinenjibus  daturum  ejfe ,  niji  una 
maximejedfupra-bumauare.eos  vin* 
ceremus,  divinojcilic.et  munere  Cbri- 
ftiana  reUgionis. 

Hoc  tantumcali  keneficium  Uittda^ 
tisjima  caritafe  a  complurihus.annis 
Sinenfihnperio  inferre  fiudent ,  eum  : 
fidii  in  Europa ,  tum  maxime  Societas 
$efH ,  cujuSi  etiam  eosqui  holiem  jihi 
judicant ,  laudare  in  ea  re  virtutenr 
pportet,-  Scio  Antonium  Jrmldum 
Virumi  inter  nt^riJecuU  ornamenta 
"  "'■'       ■>  "  refer 

#   .  ■ 

'  '  ♦  .  Digitizedby 


(O) 

Teferendum  ^  mihi  olim  amicu?ny 

concitato  contra.iUos  zelo^exprohrafj} 
.  qvadam  eorum  MiJJtonariis^fed  ut  ar^ 

bitror  in  nonnullis  jujio  vehementius^ 

na?n  Pauli  e^emplq  omtihus  omnia  fi- 
>  ^r/  opGttet^     Co7ifutii  honores  reli- 

giof<£  adorationis  7iihil  hahere  viden" 
.  tur.  Idemcpe  Arnal'4us^  ^tiani^  (um 
tBatavis  Ajiglisqve  fua  ^Apologia  ept 
kiniqviuSy  Vel paucorum  dejidia??/  om- 
■  nihus  imputafjSy  vel  Jl^verv^rii  prir 
^vata  qvadam  in  Batavos  ijijiiria  /V- 
yritati  diBeriis  fidem  hahens'^''  cum 
%  multa  hominum  milliain  utrisqve  hi-  ^ 
\  diis  ah  illis  ad fidem  confe?fa  conflet^  * 
K&^  fepe  privatis  confiUis  ^  puhlicaqve 
.^auaoritate  aCiuni fitp  utin  focietatem 
^  laudis  lahorisqve  commufiiS  i^  ppf^fta 
:  i?iterim  co?ite?itio?ie ..  ^eniretur^^  De 

qvo  y  mag?toru)n,  l^?nncjpum  pietatem 
-  c^*  fapie?itia?n  i??iue?ts^  reddita  Euro-^ 
'.p(epace  no?i  dejpero  Tametjireligiofo- 
.  y^yyj^  ordi?ium  i?iftitutum  e^m  mijjioiii- 

hiis  Jacris  commoditatem  pr^eheaty 
%qvamalio?im  conatus  m?2  facile  asr^ 

feqvuntu?\.  ^em  auten^^  ita  agi  veUm.  > 
'Utm  inteUiga?it  qvidempopuli^  qvo- 


ftiaiii  interms  diMdeamus^um  omnes 
cathoUce  confentiamus  in  ea  Chrifti- 
anafdei  fracepta ,  qv<e fi  iila  ampk" 
Berentnr genteSy  defalute  eay  um  ne-' 
7)10  duhitaret ;  dummedo  nihil  hareti-^ 
eumit'  fuhdukiim  Qmniiie  duhi- 
tatione  gravi  lihatum  nffriearetur* 
Qva  in  re  ita  prudenter  agi  (yportet 
£cclefiavetefisex€mplo,-»t  mqyemi^ ' 
nia  myfteria  jtncmfulte  ingerantur  <?- 
fjimk  non  praparatis  y  neqve  tamen 
^ftudi»  placendi  get^ius  Chriftiamt 
verit^s  detrimentum  patiatur  i  ut  ht^ 
Evangelio  qvodam  Perjtce  compofito 
faSum  efte  qveftus  eft  Ludmficm  4^ 
.Dieu.  Et  cum  i^tteUigam  fiomam  i-» 
'pfam  interdum  moramprogrejjihus  in^ 
pciffe  vifam  fcrupulojkate  \qvadam- 
ixrelationibusjfinftrkortai  .^mtir 
nttUos  male  confultos  rerumqve  hu'* 
mmarum  imp^iritos  ,  redammtihu^ 
doiiioribuSy  longinqvos  Chriftianqs 
ad  omnes  occidentatium  formulas»' 
digere.  mluij/ey  qvi  fam  ermr  ipfis 
haud  dubih  jiorentis  jam  opudAhas' 
fims  Eccleftie  ihteri$uftetit ;  fperan^ 


■  duM  eft  in  pofterum  ex  Chriftjafta, 
: .;;  frudentia  pr^ft;ripto  cantius  aBurosi 
\,.t  daturps  operain,  utmagnaiUaoc^,:, 
■- ' '  cafione  divinitu's  tata  rede  utantur;, 
-  ex  qvQ  Monarcha  Sinarum  publica  , 
••  lege  Cbriftianam  fidem  permifit  y  cu-  \ 
\  jusnegotii  htftoriam.  pr^fens  libellus  , 

'\tradit,   Hadenus  enim  tolerabdii- 
iur  magis  Chriftlani  ritusqvamper- 

■  ^  mittebantur ,  nec  vel  Sitienfwm  vel 
^  Tartarormn  Principmn  favor^meri'-. 

.  I  titqve  noftrorum  aliuii  ejfecerant , 
.  1  (jvam  ut  connivereturjiijfenfa  legum 
,  ,  "executione,  qvdiinfe^asimprobatas 
\diflri£i£habentur ,  qvibus  noflra  re- 
-  %ligio  connumer^batur ;  fedfecit  ma- 
f^-terialis  coElifludium^  ^  (ut  elegan- 
■'  ter  in  opere  qvodam  fuo  Sinice  la- 
'  tineedito  ajebat  Verbiefiius!) 

Regales  animos  dignata  movere 
••  Ht  Uranie  fan6fa  noftra  (ir  vere  ccele- 
'  ^fiis  dofirina  admitteretur.  Mox  Geo-  'i^ 

■  '\metri£  noftra  firmitas,  ubiprimum-^ 
^  Regeguftata  eft,  tant^e  admirationi  ; 
fuit ,  utfacile  crederet  in  rebns  aliis  t 
etiam  re&a  docere  ,qvi  pcratiocink-  "■ 
Ti  didicijfejjt.    ,  Ricciiis  Sinenjibus 

•  ..-      /.     XX^   -     prt-  . 


frimus.  qvid  Europai  foffent  fuh  hii'^ 
tium  jecuU  hujus  ojiejjderat  ;  Schal''  ] 
/flf/  ,  fiih  Sine4jt\MdtMfchA  ^  fib 
2artdro  ficcsffbre  pnhUcf  triumphum  . 
egeratde  SifienJi  djirpnoma;  Perhi-^y 
^ius  rem  C^riJifiifitetm  fubPrincipe 
adbucmimrje  mniSyhofiiUjamfuro-^^  , 
^reeverfam,  magna  virtute  rejlituity  . 

m6x  Regii  jitvefm  jkmfUaritate^ 
adeptus  y  conjiantiam  viri  invemt.  ■ , 
Wurmn  promta  voluntate  Prijicipif 
fciefitiamm  dukedike  capti ,  <^  mtfi- 
onariosaccerfentemy  aUqvandiu  UtfS: 
impediere ,  qv£  Vicariis  Pontificisy  cb^ 
hufitanii  intercedehant  jusEpijcopos^  . 
Sinis  mminandi  vindicantibus,  Sed 
^  inter EpifcoposHeUopoUta7ium cb*- 
Berytenfemf  cum  ampM  potefiate  «• 
Pofttijice  in  orientem  dejlinatosy 
mijjionarios  ex  ordinihus  reUgioJls 
prhfeBosprivilegiisqve fuis  ^prima; 
''Poffefjione fuhnixos  varie  certatum  efly . 
donec  Pontificis  autorttas  vicit.  Com~ 
pojitisergo  rehusPirbieftiusJibinon  de*- 
fuit^^atmpUirimum  inanimo  Prin- .  • 
cipispojfet ,  perfuafitipfi,  qvod res  efly 
effein,  Buropadrum  4o^rina.magna^ 

'  ■- *     '  .rum 

.  *■         i      1      '     '  Digitizetfby  C.oogle 


^rum  rerum  thefavrosy  effecttqve,  m 
jqvod  nemo  memimt  4  Sinis  fa^um 
\(  ^f  ^^       in  occidenteni  deftinatus 
.olim  legatus  exfrima  India  htfula 
infelix  foe  idolum  attulit)  mitterO' 
tur  in  Eurs^am  iile  i^fe  qvem  dixi 
^  GrimalduSjUthomines  vartarum  arr  * 
tium  periti,  adducerentur^  Cujus  ak 
hpcvtrg fufcepti  lahris  memoria  taft" 
ti  fuit  apkd  Imperatorem  (  extin^io 
jam  Verbiejiio.y      mndum  reverfo 
Grintaldo^  ut  inlibello  fuppliceproii-' 
hertate  reUghmk  oblato,  inter  ma^  # 

gmDoBorumEuropaorummeritare'  > 
cenferetur.  Mox  cum  avinque  Jefu" 
.ita:GalliMathematicisjcientiisinftru-'  , 
c?i^  ex  Siantenft  regno  invitis  qvidem  - 
tunc  Lujitanis  adjinas  penetrajfent, 
.novdoecafio  oblataeftnoftrislmpera- 
^oreni  demerendi,   Mofci  Barbaras 
Mdtiones  prudenti  moderatione  pau' 
.latimfubjugumpeUicientes,propaga- 
Jojnimmenfum  bnperio ,  ita  Tartaris 
Sinejijibus  appropinqvaverant ,  tU 
Jandem  dejintbuscontrwerfianafcer  ' 
.reutur»  Res nunc  arfuis f  fiuttc troi*' 
datibus  a^a  ejl :  Tandfm  in  urhe  • 

r  ."    XX3  /  - 

'  Digitized  by  Google 


'^gentislegatijufiispropenfodtim  exer-* 
^eitibus  ftipitti  -cmijenete ,  Sinenfer 
fecumadduxerepatresPereriumLw^ 
Jttanuin ,    GerbilhniuiH  Gallum  Je^ 
jhiHs,  qvibus  inferpretib^  fa&um 
'ili,uturtimammusfekeiterimpone-: 
retur  negotio ,  firma  pace  eonchifay 
ipfisqveLegatispubliceprHffitmfihtif 
in  tantomorum  (li^  confiliorum  diver-  * 
tio      fcrupuhfiffimarim  natiomim  •  ; 
'jmulatione  ^e  tHfeBa  ^fceffures  <h. 
'mnes  fuif[e,mfiaffitiffent:,  Qyo  dein-^ 
defuccejfu  ipje  Imperator  prudejitisr' 
fime  itfiis  efi,  ut  Europaos^  JhB&res. 
tribunalibus  fuis  eommendaret.  Fa- 
6ia  mibi  copia  eft  literarum ,  qvas  ex 
heo  Tra^fatuitm  GerbiUonktfiid  He^ 
dr^eum  0*  Verjujfium  fcripfit  Mofcis- 
qve  curandas  commendavit ,  ex  qvi- 
bus  mn  contemnenda didicidsf^inap-. 
pendice  fubjeci.  Qv^dam  etiam  h-e-- 
vis  relatio  ttovisfima  Mofcorum  ad  Si^ 
"  nits  pace  jam  jaBa  obita  legatioms 
;^velitinerispotiuskicadjicitur.{^m- 
'plam  (i^  argmnento  dignam  ex^e£l a- 

mUs  d  £>».  BrmtdiQ  Ltd^eenfi  ^ 

Digitized  by  Google 


titiam  Uhri  Afirommici  Sinenfibusji' 
Mul  <i^l0ims  cbaraderibus  aUMrbi- 
e^io^  editi,  a  me  infi)e6iiy  (^hre- 
ves  R.  P.  Grimaldi  Prafidis  in  Ma- 
.  themaUGaBibunali  literas  Goa^^  itir 

.  Mere4ata^^'I^^^^^^'  i^^l^  cum  adSi- 
itas  fuos  rediret ;  vel  ideo  qvod  jjyem 
egregiarum  mEur^am  £ommumear 
fionum  mihi  fecere ;  pqftremas 
R.  P.  Thoma  ndtioneBelgavtcePra- 
fidism  Mathematico  trihtnali,  qvi- 
Jbus  noHituUa  demfigni  Chriftianlfmi 
frogrejfu  docemur^(^  Jpero  excitari 
fojje  Eurofiaas  aulas  Ecclejiasqve,  ut 
operarios  mittant  in  paratijjimam 
mejfem.  Ex  his  etiam  coUigi  vide- 
turGrimaldum^qvem  utprimumPe- 
^vimum  attigerat,p€riculofi  de^ubu- 
iffe  inteUeximus  magno  puhlica  rei 
bono  rejiitutum  efte*  Hic  cum  Roma 
digrederefur,  mijfionariorujnpartem. 
maximamin  Lufitanis  navibus  pre-^ 
mittens  9  cmftituerat  terra^ire  per] 
Mofcosfliteris  ^fi^iUo  Tribunalisfie- , 
gii  rerum  militarium  fiipremam  cu-r 
ram  gentis  iitftru^uSf  ^  Magno  Ce- 

XX4 


Digitizi 


fare  nojtro  Regeqve  Poloitiiem  it/ue* 
ire  fdutatU  ;  fed  nec  fui  nefg»tii  mo^ 
meiito,  tiectantorumprtmipum  com-^ 
fuendatione  ohtinere  potuit  utd  tWI*» 
fcis  admitteretur^voa  fauloantefa- 

/tum  etia?ft  R*P,  J^rilis  fenjity  cujus 
itinerarium  txtat»  A  me  GrinmQus 
Andrea  MuUeriP&mermii  orientali- 
ufu  rerum  doBkjimi ,  promijfa  Clavis 
Sinic£  acceperAt ,  S*  virum ,  per  Si-* 
iejiamjranjiturus  convenire  frujira 
av^fierat,  qvanqvajp  fuhduhitans  de 
fuccejfu ,  nihil  tiimen  in  tmtif  re  ju* 
dicans  negUgendumi  Sed  certahat 
in  MuUero  cu.Jn  do^rina  morojttas^ 
itaqve  ego  Grimaldi/s  S^  LU" 
dolpbuSf  ^  Magnus  ipje  EleBor  de- 
funBus  d  qvo  Berolinenfem  prapojt" 
fttram  acceperat,  fruJ}ra  fuimUi;Jtve 
iUeinventa  fua  nimio  afiimaret  jive 
mndum  fatis  excultain  apricumpro' 
ferre  dmitaret^  majoracredi  putans 
df  ignotis»  Et  eo  usqve  procejjit  jin;^ 
gulare  viri  ingeniuni ,  nt  minas  qvas 

^  Jparferat  exeeutus ,  fchedasfuaspau' 
ioitnte  ohitum  ^xujjijfe  dicatur^  amhi- 
guo  judicioy  tftriifs  nohis  notitiam juh- 


trth 

Digitizedby  Google 


^frabere  voherit ,  fatentUB  fu^m  ue^ 

fcientt^.  EgOy  utpraclara  aliqva  jam 
tum  obtinuijfe,  itaplura jperaffe  arbi" 
imor,  (jv£p9tuiffetpraftarejffatis fu" 
iffet  adjutus ;  qvod  ji  intelligentibus 
ingefjueremonmem  expofuiffct,  haud 
^idubie  magmram  principum  y  j^  fui 
pr^efirtim  donUni  favore  dejiderata 
Juppleffet.  hiterea  qvicqvid  hoc  fuity 
^qvod  non  plane  di  mhihfuiffe  arbi- 
tror,  objiinatione  viri  cateraboui 
bene  meriti,  Chrijiiafiterei  (^misji^ 
lonibus  periitM  Grimaldus  autem  ,  ut 
ad  hunc  revertar ,  impenetrabiles 
,  Mojcosexpertus,  iterGenuamreUgity 
inde  MaJJtliam  ^  bincSmymam  na- 
n>igansy  terra  ad  Perfas.  pervenity 
yvorfmn  eum  ultra  etiam,  litera 
'mea  funt  feeuta,  qvas  commendati' 
tiis  pro  Grimaldo  ad  Perfafum  Re- 
gem fuisSereniJJimusPolojtiaRex  ad- 
jungi  jufferat ,  commendantibus  RR. 
PP.  Vota  <ir  Kochanskio :  tametjf  ipjff 
jam  digreffo  Utera;  Jspahanum  adve-. 
nere.  ExPerJisperUsbecc^nfis^rr^ 
taros  'Bocbaram  porro  ^d  Sineis 
cogitaveratfed  infeftis  itineribtts  in 

^^' ■  XX 5  ■ 


iUiitbarharie  deter-rttus ^  trkiwe  via^' 
per  Goam  itf  Indos  Macaenfem  pO'^ 
ftremo  portum  tenuit:  magno  Prin- 
fipis  gaudio  fummoqvje  bomre  in  Si-^ 
nenjflmperiofuitexceptus.  Nuncres 
Chriftiana  egregie  amplificari  dici-' 
tnr,  maxima  Jpe  progrejfuum  ma>r 
jorum ,  pr^fertim  Ji  verum  eft ,  qvod^ 
R.P.  Adamus  Adamandus  Kochans- 
kiusyp»lkns  inftgm  bumamtate^pra" 
claraqve  rerumprajertira  mathema- 
ttcarum  fcientia,  inventisqve  etiam. 
fisis  Jefuitici  ordinis  smamentumy 
Jihi  nuntiatum  ad  me fcripfit^U^- 
redem  Imperii  aliqva  linguarum  Eu" 
rop£arum  notitia  imbui,  Jam  ex  Gal' 

lia  nova  Miffiomriorum  Jupplemett" 
ta  mittuntur.  Spero  Germaniam  qvo- 
fvefibi  4y  Chrijio  mif  defuturam  (^- 
qvod  literis  Viennani  Jcriptis  optare 
me  fignivicavi ,  Cafareo  cum  Mofcis 
foedere  nuper  ido  mittendis  ad  Sinas 
Bvaj^elii  praconibus  aditus  apertos; 
.■:  fumma  Cajaris  pietate  df fapientia 
•  •ten$eR.P.Meneg»ttoCoftfeJJario,cu<' 
jits  dodrina  eminens  audoritati  rC" 
Jpgndet».Qvod£ ea  res cprdi fit  iis  ad 

»      .  »     •*  Digitized  by  Gc) 


ifii(fs  fertifiH,  pittm  mhqys  mantm. 
pojjcy  ut  dhino  mumre,  prQnisqyc 
tehus  tanto  re^iius  utamtir,     •  • 

jfdm  dm  Stna  Gbriftum  audire 
e^pire».  Serutn  nomhte  Romanis 
-Cr£ci^  notos fuijfeconjiat.  jfuJiiTiian^ 
'  metgm  te/nf  driSm  verme»  ferici  tex" 
Urtisallatt funt  in  Romanum  Imperi^. 
■JW»,  tunc  etiamCofms  Monachus  hi'- 
dopkuftes  fupra  a^ios  remotarum 
gentimn  notitiam  dedit,  Ex  ejus Jcri- 
ptis  excerptam  Jnjcriptionem  Aduti'^: 
'tammAJricx  mterioris  Holjieniujt 
edidit,  Jdem  Cosmas  y  qvod  nemo  an- 
te  ipftim\  qvantam  conjlety  regionis 
•  Sertca  verum  nomen  predidk.  Nam 
Tzin  vocat ,  qv£  pronunciatio:  magis 
veritati  accedit,  qvam  nojiravulga' 
riS  f  cum  Sinas  mt  Cbinam  nomina^ 
mus yTschinam enim  cum  Lujitanis 
fjfferendam  jam  dixi, 

Porro  Syrue  Chrijlianos  penetraf^ 
fe  ad  Sinas  ^  Chrijla  Eccle^tn 
fundasje,  monumentmn  prodit  apud 
Sinenjes  mojiro  Jecuh,  repertunt  --y 
qvod  edidit  A-tmnaJitis  KircberuSf. 
^idreas  qvoqve  Mullerus  illip" 

■.  ^  '     ,■;;  ''■     ;  •:  *■  ■   ■;_  Jtrtlh' 


Co) 

firavit.  Cum  ve.rQ  apud  erudltof 
^Hhit^tione  aliqv»  libatam  fuerity 
Melchifi4ecuf  Tkevemt^us  Bibli»». 
tbecarius  in  Gailia  Regius,  qui  mof 
4cma  rertm  eegmtione  inftru^us 
'praclara  cmfiliaagitafis.  Qeagr^^hir 
am  imprimis  iUuJirare  cogitahii^yfuh-' 
JicUaejxiadS^juvanddeejusattidritatim 

Mahometan.Qrum  fcriptisinvemtyqfhe 
lereor  ne  imrte  viri  iuterciderint* 
Poflea  inqvirens  intellexi  Herbeloti* 
umGaUum  Orientalium  rerum  nothr- 
{ia  injiru6iijlimumiqui(^ipfe  obiitjRe'* 
'  lationem  qvandam  ( Arabicam  ap  . 
Perjicaxn^  ttinerisper  Usbefic^es  ad 
Cataims.velSinenfes ymagno  Hetru- 
ria  D.uci  interpretaMn ,  ubi^ompro' 
Jbatio  ^v/edam  extare  dicitur  antiqvi 
Mpud  Sfna^  Chrijiianijm.i ;  qvam  in 
fublieuitt  pr/jfferri^cum  rei  Chrijliana 
interfityP,  CJL  Autonium  Magliabe- 
'^hium  i  nieis  0^  aliorum  laudati- 
^n^s  fipenominatumyhortatusjm/f 
"ift  qvicqvid  hoc  eji  erui  curet  y  favi- 
$uro  haud  duhie  Alagno  fiuce  cujus 
,£ip4t  pietatem  fapientia,  Apud.  nos 
foflAttdr*Muileri.obHufnQhriJiianus 

V  '  • '  •  Meu' 

'      *  Digitced  by  Gbogle 


MenzeUus  Ser^niyfimti^  Potentisfiim 
Me^orls  Arcbiater,.  Sinenfem  erudi* 
fkmemBet&Uni  vefffirvat  f  optimam 
ejus  wlutitatem  animante  prono  fa^ 
vere  Eledoris  jaf  iefitisjjmi^  ver». 
ftete^is  fidei^ve  profagandx  drd^^ 
fisfimo fiudionemini  conc^dentif.P^rx 
ro  cum  h£C  qvam  nunc  edo  Re&07'is 
CbUegii  Pekinenfis  relatio  d  R.  P.  de 
AmttrM  Lufitano  ex  urbe  miffa ,  com* 
mendante  Dn.  de  Coch^nhenn  Cel- 
fifiimiEpifiopi  Monaflerie^fis  Confilu- 
ario  mihi  cotmnunicatafit,putavir€i 
Cbriftiana  interejfefUt  fyature  extaret 
dtvinikejteficii  ^cu^at^recitatio^o»- 
ferenda  cum  iisy  qv^eM.  P.  Ludov.de 
Comitibusin  fua  rerumSinenfiu  expo- 
fi'tio«teGaUicait$tigit.N^me  incoftfitl- 
te  faBurum  putavi  ,fi  qviedam  adfi^ 
ceremprafarerqve  y  qvibus  Europ^a 
petas  magif  magisepje  ad  maxtmitm 
negotium  profiqvendum  inflamme- 
tur.   Certe  tanta  eflperfi  amplitudo . 
Sinenfis  ImperiiytmtatprprudefttiS' 

fima-natioms  in  Oriente  opinio,  ^i» 
exem^lum  cateris  valitura  auSori* 

tasp  ut vkcinik^  Jpoflolieis tenfo- 
■  -.     ».'  ■ "      ■  ribus 


rtbuf  aUqvidnmjus  fr0.Ch'ifttdnaf^ 
agitatmn  videatnr.  Faxit  Deus^ 
ut  f^li^a  durahilia fint gaudiang^^ , 
ftra,  nec  in^rudenti  zeio  ,  vel  iniek 
ftinis  dipidiis  haminum  AfoftolicA. 
vj^da  oheuntium , .  ^ut  fravif  exep^ 

....^. .   .  .,cJ^ 


1 

•  * 


m 

LmER- 


V 


'  4  m.^  .  ^ 


*  .0  .< 


Digiti^  by  Gbogl 


II 

.yt. 


.  ■ } 
1 


Digitized  by  Google 


1 


•        » . 


s 


Digitized  by  Google 


LIBERTAS 


/EvangeliumGhrifti  an- 


nunciandi  d:  propagandi 

,  in  Imperio  Sinarum, 

Solenniter  declarata 

A 

Anno Domini i^>p2.dic  22.Mcfi4v  - 

>4sr  .         fis  Martii; 


Pro  Europxorum  notitia 


defcripta , 


Autore 


K  JOSEPHO^SUAf lolfT 

Lufitano    Societatis    J  E  S  U 

Millionario  Sinenfi ,  Collegii  •  *  > 
'       '   Aulici  Pekinenfis  .  . 


"  •  •    •  •  * 


&   


'-mf  ^  Ad  Lcdores. 

^'«^v  •  .  V.  -  .  ..... 

Umftmpermunerlquofun'  • 
]^or  annexumfuerityrario^ 
r^j  Pekimenfis  auU  evert"  - 
' :  tus ,  bono  &  faluti  animarum  fubfer-  .. 
.'.   vientes^exaSe conjignare ;  unice r//-^ . ; 
•/  perem  hanc  ohligationem  meam  ad' 
implere.  Tlurihus  tamen  occupatior  r^. 
nihus  implicitus ,  quam  vellem  accU' >  \ 

rate ,  confcrihere  nequeo  eventumfe-  t 
•  licijjimum^heneficium  maximum  gra*  ■  . 

//tfw  fingularem^  qua  liheralijfima^ 
Dei  honitaSytntercedentepientflfma  ,. 

ntifericordi^  MatrCy  dsr  gloriofo  Pa- 
■  .  triarcha  Divo  Jofepho  j  Sinarum  PfH  • 

currente  hoc  annoi^s  2,  «0»  ' 
^  hujatis  auUtantum.fed  omnes  apud 

.  ■'. '  i.  Sinas  degentes ,  Chrifti  operarios  di- 
'  gnata  efi  exhilare.  Horum  enim  mf- 
fiipma^fufpiria  in  fumma  gaudifi, 
ttaufeahunda  toedia  in  Utiffima  ju- 

'-'--v^     •.     •■.::■*••'••.   ■  *•  bilat 


1      J;,.^  .  Digitized  by  Google 

J      .-^  .         .     .  .  *  ;    «  .  »       .*  /_ 


^^^bihy gravijlimas  anxietates ^inprt^ 
\  pe  ifiexplicabiles  voliiftates  j  dc  fola^ 
\  tia  tandem  aliquajjdo  commutavit ; 
'  Imo  benign}  induJjitjUt  in  poptdofjjt^ 
mo  Sinarum  Imjperio  y  Do?nini  nojiri 
:  3ESU  CmiSTl  fanaijjima  gra^ 
f  //4?  Lex  {qu^  annisjam  ceiitum  fer 
ferenijjtmas  Monarcharum  Sinen- 
Jium  prohibitiones  inter  frivatos  pa^ 

V  rietes  j  veluti  captiva  concludeba^ 
tur  )  disruftis  hodie  omnibus  repa^ 
gulis.per  S.  EvafjgeliiMiniJlrospro-^ 

i  palam  valeat  pr^dicari^  c^cuiienfes 
in  idololatri^  tenebris^  anim^e  purtf- 
?  jmis  vera  Fidei  radiis  illuminari^i^ 

V  inferni  Draconisjaucibus  eripi  ^  at^ 
^  que  ad  fuavijiifnum  fand^  Matris 
^  Ecclejice  gremium  felicj^er  dcduci.  ^ 

Quoniam  vero  fummum  hoc  bene- 
ficium  condtgne  /jlimari  nequit ,  nifi 
infuferahilia  fropemodum  obJlacuJay 

V  qu£ perrumpenda  erant  innotefcanty  i 
prdmoneo  in  pr^Jentis  relationis 
Parte  i.pr^teritorum  ^  "in  PartiM^ 
currentium  anmrmn  impedimenta: 

vf  i   *  unic} 

1  ♦• 


Mnsfiylus  Le^ores  ikterreat ;  fed  "  . 
potius  exbitetet  meum  majdrem  /Vi^V 
Glorijftm  protHQvendi ,  ommibusq^ue- : 

fingutis  gratificandi  fiudium  t^^  • 
quo  pr^entem ,  quantumvis  exilem^ 
attamen  (^fi.  ad  oi^cupationeS  )  quihu^^^  .  / 
vix  non  opprimor,  attendas)  ardu>  ' 
mJmM^r^-aggred^^^^^ 

•  •*  -  ■   .  ■-    ,     ■  ■  .•■.•*  •.-•...•• 

•  .         .  #■  ■■  ■    ^  w 

•■     •     •   ■  •     -  '■■'.  ':        .    '\  .      -   :  ' 

■  r  ^    •  ,.  ,  ■        .:,    ■       ;.'•-.   ■  ,  '.  ■ 


'  •■  .   '  ■■■■'■•."*  , 

"     '   •        ■  ■       ■   *    •  •  '    '.  .  .4  ' 


•* 

»  » 


.     A  >••■••->■.•  •     -  ....  «  •  » 


.  ^    * .  .■      -  .  -■  ■  ■f'       •  -■   •     s  ..  t. 

y;-.  ■  ■     -  *'5."  .  .*    .-     •    ,  :  ■   "      ■'  ■ .. 

'•  ■    '        ■  .'•..,•■•'■■ 


FARS 


Digitized  by  Google 


v. 


PARS  PRIMA. 

Prasteritorum  annorum  impedi- 
menta,  quus  in  Sinarum  Impe- 
rio  libere  prsedicand^B  Chritti 
Legi,  &  Propagando  j^omano- 
Catholicje  fidei  adverfaBatimrl 

t  •••  -    *  •».»..•.• 


CAPUT  PRiMUMr^"* 

'  Difficuhates  mox  fub  MiiTionis  Si- 
^\     neiiiis  initia  exorta? ;  &  qiaantopere 

eas  attemperareadnixifmt 
I  ^  MilBonarii  noftri  ad  an-i  ', 

■  numusque  1^69»  f 

Uamprimum  Evangeh'ci 
Prascones  Sinarum  fubin- 
travere  Imperium  ,  cum 
^  V  1  *^@5i^ll^innumeii>  prope  adverfi- 
tatibus  continuo  illis  dscertandum 
fuif.    Difficultates  originemfuaiH 
ducebant  ex  ipfis  Sinenfium  Legi-\ 
bus  ;  quarum  altera  ingFeffum  in 
liriperium  alienigenisomnibus  pras^ , 

dndeiDaci  alcer^  vero  n.Qvas  fe<9:aj?^ 


o  Digitized  by  Google 


"  •  ♦ 

•■    ■  •  ■ 

&  quamcunque  percgrinam  ,  8c 
Dondum  approbatam  in  Imperio 
E.eligionem  indigcnis  feveriflime 
prohibebar;  fed  omnes  &:  fingulos 
cogebar  araple<^i,  vel  com  probacaia  . 
SineoEum  Liceratoru  m  lege,a  Con- 
futio,  magiftro  illfsmaximo,  tradi- 
tam ;  vei  non  nuUas  Bonziorum  (e- 
&as  i  non  quidem  uti  Liceratorum 
Legem  aurhentice  confirmaras,fed 
^'teii]p<lreimmemorabiIt  diifitmjla* 
tas  ,  &  diuturna  praeicnpcione  in* 
troduAas. 

Prkna  Leit  imm  jme-quantum-Mi* 
ni£l:ris  £ vangelicis  adv«erfabatur  in* 
trare  in  terras  Monarchiae  Sinica 
.  fubj^s  oupientibus^  vel  in  iis  mo^ 
rari  s»  Verumtamen  in  gratiam  iUor 
rura>  qui  vel  a  Monarcha  ad  aulam 
VOcabanror»  vel  per  ejusdem^  favo- 
rem ,  auc  Magiilratuum  ( M^ndari- 
nos  Lufitani  appelanc  )  prote£tio- 
nem',  variirlmperii  provinciis 
fparli  degebanc>  etiam  alii  clam  fub* 
intrabant  vinedS  Domini  operarii  , 
tj^ixio^  \  flton«$  (^iJjeiiUmera  Tribu^ 


Digitized 


nalis  Mathematices  Pra^fts,  Provin"»C 
ciarum  Praetoribiis ,  feu  (  ut  paflim  ,, 
appellantur)  Pro-Regibus  ,  atque^/ 
urbium  Prsfe6lis  veluti  familiares  j 
fuos ,  &  Frarres  officiose  commen-  4 
dabat.   Ea  autem  commendatio  id  - 
efficiebat,  ut  conniventibus  his  Pro 
ceribus,  operarii  Chrifti,  non  modo  3 
Imperii  Provincias ,  fecuriad  fpar- 
gendum  femen  Evangelii  peragra-  : 
rent,  {ed  etiam  in  iisdem  conftanter  , 
refiderent :  Opus  tamen  erat  MiC- 
fiohariis  Imperium  ingreffis ,  caute 
prudenterque  agere  ,  ut  Mandari- 
norum  conniventia  p^petuaretur. 
Atque  ita  quidem  deinceps  jfemper 
erit  ;  hajc  enim  prohibicio  advenis 
prasfcripta,  necantiquata  huc  usqiie 
fuit,nec  antiquanda  unquam  vide- 
tur,  propterea  quod  fibi  perfuade- 
antSinenfeSjhujusce  Legisabroga-  \: 
tionem  certum  Imperio  fuo  exiti-, 
umallaturam.  ><^?- ^^..f'* 

Difficiiis  erat  exterorum  in  Si- 
nenfe  Imperiumingreflus,  (Scimmo- 

'.  ■  •  ^  .  ,  .»  .1. 

•  ■'  -•  *  '  * 


■  r 

ratio  /  miilto  tarn 

giohis,C^holic;£  ingrefrus  <^  pr^^^^  ■  ' 
greffiis  proptcr  fecundam  Legem  i . 
.  ,  qu2B  incolis  novain,peregrinam  ,  5c  . 

•  ,  libn  approbatam  in  Sinis  Religio-*  . 
oem  admitteretbmnino  prohibebatw^  : 
Exinde  ortum,  ut  noftra  fancftinima 
(qiiod  cenrereturnova,eiretque 
tfxtera,  Sc  in  Sinarum  Imperio  ppa* 
dum  approbata)  niminra  quam  yi-  ■ 
npenderetiir»  frequentibusqueMan- 
darinorum  t^i&is  graviffime  inter- 
diceretur.  Qui  tamen,noii  obftan- . 
tibus  his  hujusmodi  intcrdi6tioni- 
bus  yTeiida«raj[ia  DsemOniim  idolo-  ' 
latria,  veritatem  Catholicara  ample- 
^tebantnr ,  ilijs  itlohimquemagittris 
Di  vinseLegis  prafconibus ,  frequen- 
fes  omnino  fuftipendae  erant  perie- 
cutiones.     Qii£b  adeo  exofam  Pei 
Legem  Ethiiicis  reddebant,  ut  he 
inentionem  quidetn  fi^ri  de  iji.la  pa- 
terentur,  '  '  '  '  ' 

*   Hinc  fait,qiibdv  tit  tbt  iimtls^^ 
malis  pecurreretvYeqerabiiis  Ma- 

•'  ^  ■      ■    .    ■      .    .  \  ■  - 

■■  ■■  '■  ■■■•■...'     .  ■   ■  . 

*  Digitized  by  Google 


thsus  Riccius  Sinenfi.s  Mimanis 
Conditor  ,  ipfe  &jusque  comiUtoxieSi 
&  catteri  dc  Societate ,  qui  iubinde 
penetrarunt  in  Sinas,  acerrimam  li- 
teris  Sineniibus  apei^ani  navarenc. 
Cpmparato  enim  Literati  Sinenlis 
nomine  ,  cum  iDajori  aeftimationis 
opihione  io  Magnatum  aaMandari- 
norum  congreilibus  coQ3parebanc> 
eorundemque  faciliusaucupabantur 
gratiam  ad  perpetuandara  Miilto- 
nem^patrocinandum  Nepphy  tis  ^t- 
que.  fopiend^s  perfecutiones  £um 
primis  nece&nan). 
-  Etquia  vidfibant  etiam  Matthefe- 
os  diicipUnam  ,  puod  eana  porilH* 
muTO 'partem ,  quas  de  Aftris  fra<aat, 
regnare  in  Sinis,  ,.  ad  augmenrnm 
Gatholica  Religipnis  ,  fumma  dili- 
gentia  deftidarunt  in  abibluta;  Ma- 
thelcos  fcientia  cpmparandi.  Ob 
\  cujusejf  cellentiamjpraefertim  Aftro- 
iipmiie  MilTionarii  noftri  in  Peki- 
JCPEpfi  aula  •(tabilom.  fixgre  peden», 


I© 

corati.  \  Omnium  vero  facile  prf- 
mas  tulit  P.  Joannes  Adamus  Schail^ 
qui  proprer  iniignem  Mathefeos 
peririara  (Tartaris  rerum  jam  po- 
tientil>us  in  Sinis)  ex  fpedali  Iok 
peratorisXunchii(iZ  )  benevolentia 
Tribunalis  Mathematicic  fupremus 
Pne(esconftitutus,atque  rarifiimis 
honorum  prxrogativis  cumulatus 
eft :  qu£B  in  ruraraum  ChrijftianaB  Fi- 
dei  cedebant  emolumentum.  Ac- 
cellit  eo  quoque  temporc  P.  Gabrie- 
lis  Magallanii  artificiora  induftira» 
quaejusdem  Tartaro  Sinenfis  Impe^ 
racoris  miriiiGe  pariterque  fruduo» 
se  captabar  affeflum. 

Idcirco  fub  hoc  Monarcha  Evan-' 
geiium  Chrifti  fatis  tibere,  ac  feleci-' 
ter  annunciabatur  >  Licet  enim  per* 
mulriE  in  Miirionarios,5c  Neophitos' 
infurgerent  perfecutiones,  Joannis 
Adami  authoritate  confeftim  (bpie- 
bantur,  .         '  • 

*  Sed 


Digitized  by  Google 


Sed  haec  facilitas  tri§  Joarinis 
P  Adami  in  reftinguendis  illis  inccn- 
diis  gratiis  Regiis  nutrita,  icintilias, 
5  quas  fub  cinere  dolofo  zelus  Legum 
j  .  luarum  in  Sinenfibus  fovebat ,  ex»- 
v  tinguere  non  poterat.  Demortuo 
[   enim  Xunchio  Imperatore  ,  5c  pro 

•  parvulo  Khamhio  {b)  Primoribus 
l  quatuor  Imperium  adminiftranti- 
L  bus,  in  Joannem  Adamum ,  8c  ca;te- 

•  ros  Evangelii  Prascones  confpira- 
;   runt,  Divinac  Legis  hoftes ;  fed  Or 

■  mnium  crudeliflime  quidam  Ifam-' 
\   quam Sien  appellatus :  qui yehemen- 
ter  cupiensCathoIicam  Religionem 
f   in  toto  Imperio  prorfus  delere,  ar- 
tificiose  confiftis  criminationibus, 
,  apud  iniquiflimo»  ejusdem  lecuni 
•  furfuris  Judices  efl^ecit ,  ut  fupremi 
5  otnnium  Judicis  Dei  juftiflima  Lex 
injuftiflime  condemnaretur  >  atque 
6X  Univerfo  Sinarum  Imperio  de- 
I  creto  pubfico  (qnod  nomine  Pupilli 
quatuor  illi  Dire<ftores  Imperii  fub- 

(^)  Valgo  Kh^m  IJi,  ^^:^M.: 

t. 

4. 


4ci:ip^e)  proioriberetur.  Ev4Dge«.. 
lici  ..operarii  agebantur  in  cxilinm  i, 
pc  vero:  (oaHj^e^  Adamu^  Cdpke  da^ 
jrinabiiciar  :  .qwam  qmidggi,  li^men.T 
tiarn  mortis  revocavere  poftmoduv 
4$c  Jpannes  dirwilus  e  cdraere ,  Peki-j 
ini..(pbi  paulqgoft  vivere  d^fiic^ 
remanere  jufTus.  Ibidem  mansere^ 
Fatres  mdovjcus  Buglius,  Gdltnel 
Mag^llaniu&,  &  Fjerd^nandu^»  Verbi-f 
eft.  QEteri  onines  ad  Provincian\ 
•QuarBtttin  virfga  iji.  e«Uit 

txxa.  ajDaodati^  .  »      ;  - ' 

CaPQT  SE€UNDUM..r 


Noftrorum  induftrias  pro-Libertaiftt 
Fidei  CaikoiicaE  Gonfequenda  adhU 
.    bitac  iaono  »664».  No v an^  dscre . ;  i 
,  tum  eooem  anne  .ex£rci-  • 
tiiim  RomaniE  Religio*-^ 

ms  prohibe^s,*:^#*?^  » 


'     I  U^raquam^^,|ener£B  etiamnuni 
lefre^a5t^t]^'?popuJofiftim«  Si^ 
fis^ci^^chiaf  iiagi-esKh«imhius 
'  -  W  ^     ■  ■- ^ '  quia 

'  *  '    •  Digitized  by  Gbbgle 


'^iiiatamcn  judkii  rnaruriQH^^raVv 
^uam  aetas  pra?  fe  ferret ,  5c  aman* 
"f.iflimusjn11;Kia?_,^aniq\ie  r^rd  liutua^ 
nitateartempgtabac  ^  absqu  e  Tuto- 
tfibus  aDrio  Domini  n^^?.  imperare 
ccepit  betvevdhis    prudens  ,  ac  ju- 
ilus  Monarcha.   Mo*  fub  priricipia  - 
jM^Qpaircihi  "hiijtis  regiminis  L)idor, 
yico,  Gabrieri,&.  Ferdinando  ,  qui 
Pekimi  relmanleraht  >  re vivifGebat 
.  nOdiiiiHa  fpes  ;  foi^  enifnvero  u^ 
CatholicaFides  non  tantum  ad  nu- 
jsermn  brevi  eifetl-editufaaortmj 
fed  etiam  fub  boc  Monarcba  per  K- 
berutft   aC  pUblicum  cxercitiufti  \ 
Jlriaturo^  animariim  frti*6lus  topioii 
tS^t  prolitura.    La<^abant  iilam 
(prnsterdivinailft  clemenriam;,  qtianil 
MiSk:  Gitnficns,  affiduis  pr^cibusj 
jB^emitibus  j  <9L  lacrymiS  implora^ 
bant)  rtiagni  duo  Imperii  Proceri^ii 
Societatis  amantifliitii :  Eorum  al* 
tererac  primus  Prinqipurii  Sangui* 
hisP.egii,  cjui  vulgo  Reguli  dicMa;- 
ttir,  mdxirha?  ceftimatidrti?  in  Imp^-. 

'  J    ■     *  A     l'   ■^    '  •  '''•-_.  a  '    "   -  *.     ■        ■    ■•  .  .  ^   1  _ 


'mus  inqiiam  Imperii  Minfter  ,  3fc 
regnanti  Monarchie  ar<9:a  affinitate 
conjunftus ,  So  San  Laoye  nuncupa- 
tilfr  So  Satf  funtiftius  Principis  co- 
gnomina  ;  Laoye  additur  honoris 
gratia,  8q  Idcm  valet  So  San  Laoye^ 
ac  Dominus  So  San. 
.  Princeps  ifte,  quo  tempore  fnir 
quillimus  ille  fupradidijs  Quatuor- 
Viratuslmperii  ^uberhacula  trada- 
bat,unice  cupiebat  gratificari  No- 
ftris,  6c  compenfare  quodfuara  fibi 
exhibitum  obf^uium.  Sed  apud 
juratoshoftes  nullus  dabatur  gratia? 
locus.  Pra;fentem  vero  occalio- 
nem  opporrunam'  ratus  ,  eamque 
utrisq;ulnis  complexus^  tam  mult^ 
de  noftris  apud  Imperatores  ma- 
gnifice  ftudiofequedixitjUt  Monar- 
cha  eos  queri,(Sc  de  re  Aftronomica 
confuli  juflerit  ;  ac  randem  Ferdi 
nandum  ( bac  in  fcientia  perquani 
excellentem,quique  publicis  in  di- 
fputationibu5  Sinenfes  Aftronomos 
femper  vincere  cpnfueverat  )  Ma- 
thefeos  Tribunali  jpr^efecerit.  Evo- 


catns 


iKims  pofimodum  Ferduii^ndti^d 
Monarcha:  colloquium ,  propoCitis 
iibi  omnis  generis  quarftionibus  tam 
^BTudice  iatisfecic ,  uc  nimium  quan- 
tism  Auguftum  Pcincipem  rebus 
Noftris  propitium  reddiderit.  Nec 
ininbri  induftria  in  Religionis  Ca« 
Cfaolicas.  bonum  inibat  ejusdem  Mo- 

narchx  gr3tiam,graphicis  artific^- 
^Qsque  openbus  MagaUanius* 

Acquiiitalmperatoris  benevol^f 
tia,  qu£e  magis  ac  magis  augebatuc 
bidies  erga  Noftros  ;  orones  tres 
iamul,habita  alloquendi  copia)  poft- 
quam.  Chriftianas  Religionis  fum- 
tnani  ipfi  prolixe  aperuere^,  deln- 
Uihis  quodam  iibi  per  fummum.  de- 
decus  calumniis  graviter  conquefti 
funt.  Imperator ,  5cjuftiflima  Ca- 
tholica^  Fidei  caufas  favere,  &  feno- 
Itris  de  toleratis  immerito  injuriis 
compati  indicabar.  Commodiilime 
etiain  acciderat,quod  tumtemporis 
(  circumagebatur  jam  annus  iiciop.) 
unum  ex  nuper  gerentibus  Imperi- 
um  f  Patrocum  di^wn  Chriftiani 
nonuajis  hoftegi  peracerbi|m  ,  ob 
•  '  •    '   '  cri- 


■  is  ■■ 

crfinen  Ixfk  Majeftatis  Imperato^ 
compegeritin  vincula-  Ediftum' 
cil  procinus ,  m  quicumque  damoi 
quidpiara  ab  illo  pafTi  fuerant,  obla*. 
.tis  dc  more  libeUt^,  Imperatori  expo-  : 
nerenc.  Plurimum  pana.fuera&Cbri-. 
ftiana  res :  idcirco  Ludovicus  Bji*. 
^Uu6.  qui  cceteris  tum  prseerat,  ex 
eorundem  coniilio ,  urgente  etiam 
memorato  Regulo  Patrono  noliro> 
decrevit  apud  benevolum  Monar- 
chara,  juridice  Legis  Divinas  cau-' 
fam  agere.  Nec  mora^  libcllum  for- 
mat  fupplicem,  in  quo  accurate  re- 
fert  barbaras  perfecutiones  ^  fub 
Quatuor  "Viris  innocentisfime  ex- 
antlaras  ,  Legemque  Divinam  ,  «Sc 
illius  Praecones  per.  Yamquam  Si* 
eoum  injuriotisiime  accufatos ;  hu- 
militer  fiipplicens  ,  ut  Iraperator  > 
&  caiilam  examinare  ,  &  innocen- 
tiam  palam  facere  jubere^  -  LibeUi 
autem  teqor  erat  hujusm.odi, 
i  Offerunt .  libellara  fupplicem 
Ludovicus  BugUus  ^  Gabriel  Mar^ 
>»  galla.nius^ef  dln^dus  V  er  bieftu  s* 


r- 


sClatifk  rupplicandiiimkiplex:  fr^u» 
>,  in  primis  ~ ,  •  qiia  circtrm  ventus 
>i,  Piinceps  violentia,  qud  praw:»» 
Vj  pitati  in  interimm  innooentes ; 
^  communi  cum  indignatione  ,  &: 

offiTenisi  tam  iupenim ,  quatn  mo^>  , 
.^,  talium.   Obteilaraur  itaquie  Maje- 
„  ftatem  Regiam,ut  extinfguat  quid- 

quid  etiammim  latet  nequitiascoa^/ 

fosderatx,  &  £lc  palam  faciat  mu9*. 

do  caufam,  intiocentiarnque  Joanr 
^  Bis  Adami,  vit»  «Ucet  jam  «ie^iii* 

„  Hoc  igimr  cuin  (iolore  gemir 
mque  nos  tres  dicimusanQum  jan» 
agi  quadrageiinium  0(^awm  ,  ex 
'>iquo  popularis  ille  nofter ,  &  lonr 
■^,  ginquusadveoa  Joafmes  Adamtis 
pervenit*  ai)  occiideQte  in  hanc  au-»' 
lam  5  &  imperante  etiam  oim  fa» 
.  •^  milia  iliperiDre  T»imiiiga  ^  prQ» 
■^tinus  ex  mandato  Regio  V  cuiiam 
fulcepit  rei  Aftronomica?*  Deinde 
^  yero  beneficio  dnguforil  iioyaB=lii»!> 

•  :.■  ■  8  ■  ^,--'    V*  „  fuS 


■  >■ 

Digitiz 


t,  fos  diplomate  perfeyerare  in  illo. 
^  tnunere^conimter.anhosvigintu 
»j  di,_  ampUus )  nemioe  omnium  vel 
j(,adverfente  ,  vel  obtredtaftte,  mp- 
^tuscceleftes,  arihu^sque  vicisfitu- 
^  dines  acGurate.  fupputatas  ^  rice 
^  quoianmsyulgavirper  Imperium* . 
^quoad  (  proh  dolor ! )  tandem  inr 
cidic  iiiiniidias  >  ac  manus  impro*. 
»  bi  veteratoris  Yamquamiien.  Qui  / 
^  quidem  hQrno,  imperante  familiau 
^^  Taiminga  juifii.Regio  caeius  fu-^ 

^yilibusjamfemelpasnasdederic  ac- 
j,  cufationis  absque  tallo  fundamen-" 
to  per  lumiiaam  injuriam  iofiitu* 
g,ts£'.  £t  tatbeh  idem  himc  rurru^; 
g^tyranicsl  fretus  authoritate  (Uriiui^ 
«,  maxime  imrocumi  )  bautldtibi*- 
0  tavit  erroris  iurguere  Aflronomi- 
am  EurOpsBam,  eamqtie  regulaiil, 
quampr»c6densImperatoraban«- 
0  ni$decem,&  amplius  ibbiliverat, 
^  temere  criminari :  quoad  itididis 
^itiupjer  camitiis  (  inrem  hofb^am 

j»  iai^ieUcicer  j  juiBiunt  t^riiicipes 

r-    .  ■...-.  ■•     -t  -  ' 

'  •     .  ij  i.cd  by  Googl 


5,primi&:  fecundi  ordinis, 
ifv.;  5,Regiorum  tribimalium  Prasfides,;*^-^^^^ 

J^J;  „&  AfFeflores^examinaredeRuono-  V,  V 
■^^  j,  vam  illam  methodum ; quae  &  ap-^-^^^^  -10^ 

w>v^;„probara  tunc  fuit-fummo  confen-^ 

^ii "  „fu  omnium  ,  ipfeque  moY^  Ferdi-|^v^"-V^^^^ 

T^;^^%>  nandus  juffu  beueficioque  Regio^    ' '  tjjS 

;•  I- 'X,,  Afiironomicae  rei  curam  denuoV  ^  -^^/^ 

.  •.-  „ lufcepit  :nec  fas  deinde  cuiquant^  f.  A  .-'^^!^ 

•_i;/^\5,  fuitmovere  amplius  hanc  contro-^  > 

;  „  verfiam. 

i  i^;'     j,  Sola  nnnc  fupereft  declarandii'  .  ,^  ^ . 
.TvS  >j  fmnlifer  Lex ,  atque  Religio  Do-^  /. " 
^'■.^j^"  ,5  mini  Ccelorum  j  de  quo  pervetu-*^ '  ..  ;; 
:^J;ty,  ftus  ille  Codex  vefter  a  it :  Supremus  * 
'  '  •;/  ?>  C/^  ^  ffi^ximus  Jniperaior,  fcili'  ' 
y':^' „  cet qut  defcendens  in  bdc  inferiora, 
.  '  jytremendam  fuatn  Aiajejlatem  wa-  .Va,-. 
.  '  .y,,mfeftat^  ,    eftque  ipfe  cbhdit^r^.r  y-' ^,^^^^ 
«f-:  •    omnium  rerum  ac  Dominus.   Iri     7  -  " 
s  "   5,occidente  quidem  noftrp  iervant  '  ; 
f     ,5  ipfius  Legem  triginta|5c  arhplius     •r  ;  ^.i- 
3,  rum  regna ,  tum  Satrapiae ,  unius  \f'^ 


omnes  inftar  familia? ,  idque  jani  v -  w-  .^t  ;! 


•...■..,*-i'V'*-v 

V  jk.  •  ^">-  \      ISS  ^  V  •     ^  •' 


ac  fi  foret  dies iina.   Ex  guS 
^ifS^-^^^^i^^etmm  poteft  intelligi  Legis  ejus- 
-  taniantiquitas,  quara  ampli- 

'•**T;-|-/^. .  ^t^udo,      Quid    quod  imperante 
P-  -^''  j,  Vaniieo  (a)  jam  exiitebat  in  hae 
>i Sina,  njntque  adeo  jam  anni  o<3:o- 
■ ,  srinta^amplius,quod  eam  iDod^or 
!K "jhV^  V'    EuropjEU.s  Matthif  UsRiccius  fixo 
Vni.  .•^jhic  d  fcripto  verboque 

r"^- YJilgavit. 

"■•li       „  SumtliaporroCihriftian^Le-' 
,t       gishcEccft,  ut  veneremur  ceelefle 
Nuraen,ac  diligamus  proximum: 
i^^,  nec  alio  fere  fpe<flant ,  qua*  docet 
(  „  prcBterea,  quam  ut  nos  vincamus 
h  i,  ipfi,  Sl  impleamus  naturas  noftrae 
Legesomnes ,  fidei  inprimis  erga 
j,  Regem,  oBcdientia?,  obfervantia?- 
. ',j,que  crga  majores;  moderationis 
*'',j|,item  niodeftiseqiie. ;  qu^  omnia 
J   T^^rprsecipita  fufit  illius  capita.  Ec 
[ , .  '^^^taiis  quidem  inter  ipfa  ftatim  priii- 
,4  '  jjcipia  paflim  hic  audiebatLex  no- 
^,ftra  :  qiiam'  adeo  tum  nobilitaSj 


'»••  'V  , 


"•.  • 


j^tum  etiam  magK""»"-  ..^^^^^..^.^.^ 
„charam,<Sc  in  pretio»    Ximchius  • '4f 
;  }»  certeconditorfarxiiIi£BhujBsImpCr 
..     ratoricB,  adivit  fepe  niirnero  xdcs 
?>"oftras  ac  templum ;  &  in  huiuS  '  s-:'x->>f^ 
*3,qu!dem  atrio  jufiit  ipfe  de  .penfi» '^' •'ijl 
S  '  «^^S^^  marmoreum  erigi  monir- 
^i,       mentum.fua;  erga  nos  benevolerf^  ■ " ;  ■•.■^^; 
'l^     tias :  aliud  item  v>rxfim  voluit  iofis  •  -/'}■ 


•  • 

:  ■•  ♦ 


„  tiae :  aliud  item  prsefigi  voluit  ipfis 
>V  ;Li>  fonbus,quo  sedes  ipfas  more  gen* 
v-ft'  j tis  celebrabat  v  :uimirum  :  Srdif  * 
S>  illulfrispenctrmtis  arcmct-  Iplu  m . 
jjdeniqueJoannemAdamum  honc^    •  : 
ravitnovoco^nomento: 
V-'  ?>  ''•'■C^  ifrcma  Legis  l)()dor^  Quv>d  ' 
•'.-"^'^:^  3,  fiReligio  Chriltiana  peryerfa.eft,  * 

'  ■    „ac  falfa  ;  quomo(!o  viirtus  illa,  ac 
?.\vr  a,  fapientia  raemorati  Imperatoris  ^ 
-  "/i^i^non  eam  (evere  omnibus  inter^ 

>^^:;„dixir?  ^^'^^ '    .  :  '::;.:^f^: 

•^•■^    „  Etnunctamen  propter  eajquat  ' 
,}Yamquam(ienus  confinxit,concre-  \ 
-     mati  fuerunt  iibri  Divince  Legis, 
,,i^desque  deftrudlae :  quin  &  idem 
'%j>Yamquamlienus  rcum  pva^^cerea 

•  .  .^'^•.  •%^?'-.~^^>  • 


|)efeit  Joannem  Adamum  meditatap 
^y''^^f%f  perduellionis.  Atqui  nos  cceteri- 
^ J^Jf H-^,  que  fociorum  tam  remotii  e  re- 

a<ivcn«,&  qui.terra marique 
^  ^^^SiV^  annos  oriinino  tres  in 

*  "3*^^9>^ioc  itinere  ftadiorum  honagefies 
fJsS^^^  g>  raille &  amplius»  nos  inquam,  qui 
'         j.  nunc  in  Sinis  degimus  homines 
^v.'  ;'^;'^  ;:,,duntaxat  viginti,  <Sc  aliquod  nati 
;j  ;^  ■  :'=^,quidem  in  Occidente, fed  vivcntes 
^■^''.]p^,ac  mbrrentes  in  hocoriente  ,  qui- 
■  ^-j,  bus  randem  alis  inftnidi  fumus, 
quibus  obfecro  fub|yiis.  ad  fufci- 
j,pienda  perduelliohis  confilia  ,  8c 
WjOccupandum  armis  fcilicet  hoc 
i,,  Iraperium?Et  tannen  osillud  tor- 
v^jjtuofum  ,  fubdoIcEqUe  confiftiones 
.,,tantum  ejfFecerunt ,  ut  innocentes 
fe  :  ifti  adven^  viginri&;  aliquot,  ab 

;3,  legati  fint  in  provinciam  Canto- 
.  jinienfem  ;  uhi  etiamnura  harent 
■^Q//  .-yy^nnkYi  vin(9:orum  inftar  ,  5c  nec 
"    '':^,prcgreai  fmuntur ,  nec  regredi. 
J:f    jXumque  nuilum  crimen  admife- 
«5  f  » .rint,quod  bonorum  pubiicationem 


„niereatnr  ,  aedes  tamen  ipforum 
j,  traditae  funt  aliis  incolcnda?  :  Loca 
■^i.  „  (epulturae  deftinataalii  invaferunt: 
,,quo  magisetiamurgemur  noftris, 
/ijiut  clara  voce  conqueramur  de 
•  - tanta  iniquitate.     Cumque  jam 
'    j,  tyrannis  illa  Patrocunii  tandent 
'-'f  TjjVenerit  in  lucem,  &  inlignis  ifta 
„  infolentia  folis  in^Otarjam  patefcat: 
.  ,,,obfecrarnus  Majeftatem  Regiam> 
. .  s^,  ut  demittat  fefe  ,  ac  detegat  hos> 
>;u>,  qui  etiamnum  latitant  dolos  ,  ri-' 
t ;  *  j,  teque  examinet ,  ac  declaret  cau- 
.  ,,fam  iftam,ut  fic  patefafta  defun- 
„  (9:i  jam  miniftri  innocentia  ^  pr« 
„  dicet  is  ipfe  beneficentiam  Impe- 
j,  ratoris  fui,quam  vivus  mortuus- 
„  que  fenlerit, 
^Vv.      Similiter,quiaip(b  perfecutionis 
r  tempore  nonnulli  Mandarinorum  ^ 
CathoIicasReligionisergo,  vel  Ma-  . 
it  giftratibus  abdicati ,  vel  etiatn  in 
cxilium  ablegati  fuerant ;  hi  ut  ab 
cxilio  revoearentur  in  patriam ,  illi 
ad  abrogatos  bonores  ab  Icnpera- 

B  4  tore. 


M  GalcemJibelU  ,  quer»  oSerebanls 
aono  8*  Imperantis  Khamhii  Lunaa.  . 

;  '  .Noncift  raorisin Sinenfilmpwioy  - 
l  m  injuriiftdfie&i ,  fn  pptiqeai  p«r  fcti* 
i,  iplos.  libeUiiai  Ia»per<«ori  pcajfen^» 

quod  (^i}^]9ei*tmre  vidcciir  )iibdr$  ; 

l)|pp^v4tti«ii  Xribwiali^  Pj:»iidiK . ' 
^^jj^iejt^m  Imperatori  porrigat,  com-^v. 

^iaiSflirw   -Quad  fi  TnbiifiJit  < 
cumque  Je  eatira.libdluna  renuaVv 
accipgre,  Yel.  accepcum  Imperarori  -  • 
oflferre  ;  ttm&Ucer  perenti  ad  aUud^ « 
conciJluj.m  3ium<(^dmi$  Stt  vulgo  di- 
dtum  recurrere.;  quod  re<?ce  fupf^li-- 
cationum  diceifc  poffumus  ;  ejus  ; 
vuamque  jmui>us  eft  adrnittere  libei- 
los  iupplices  ,  admiffos  diic.utere»  ' 
^cfi  quidem  ajqua  poftulari  ^ideaa* 
ftW,Monarch*e  prcefemare. 
. V  "  NoIlroEum  libeiius  deil^rendu» 

•rafgd  RituuiB  Tr^^  in^ 

«  .      .  •.      •,-•..    ■•- ■      ...    ',  ■^  ..-.'■   5  . 

-  ■^  ■   •  -  ■  *  ■  .  ■     '":■'■■*   ■   ..  '.■  ■■'''•''     '■  ;       "^^^  V» ■ 

.-;  ■■■    ■■-'  .  .  •..;  '  .  *■'■■.      "■'•■■        •  .-'"•■;    .  ,  . 

-  ■  ■  T     .    ..  '  ■/    "  •  .  .  .  ■     1;     '.    •  ^  ■.  ;'''.' 

■...■,..,•.      -■      ■•,..■     ,.'.■■.-  •  ♦  ■  -  • 

•  .         ■.     •.         .    ■   -    ■     .  •  ■■■■-*,.•.... 

•■,■.■■  ■^  .'  ■,   -■'■.'    ■:-  ■  ■■    ■  ■  ■  -  .■      ■     :■.'■■'.■  ' 

■    '   '  -    •  ■'     ■     ■  .        .■'      -  '«-'         -         ,  ■  *    .  •■■ 

■  '■  ■•■.        ■"'■;■■,.  '  ■' '  ■  ■     '  /ijitizecybyCoogle 


^im  teircium ;  &  cujus  propriuns  tOt 
inunus  de  rebus  ad- Rcligionem 
lped;antibc»i«{ttentiam  dicere*    Si  -  i 

:  varoTribunaliftumlibelkun  jrelice'* 
ret,r§eurrendtini  erat  ut  jam  dixi-  \ 

^  rtaw,  adSupplicationum  Tribrinali  '\ 
Qui>  tiinaetvknperotor  hocipfo  cem-* 

porealiquot  Regulos  ad  Regiie  li-,: 
ntencdoftitiierat,  tit  omnes  Siver-" 
iUs  Pacrocumum  quereias  excipe*  v 
rcnc,  &  adfe  perferrcnt  ,  NoHriv  j 
&  quod  de  Patrocomo  ,  Chriftiana? 
viL^li  gioni»:  v^^iie^^re  ,  conquere* 
■  bantuir,&;  quod  cupiebant  jam  no-  '* 
minataTriDunaIia,negotio  Catholi-'  ,? 
c^-pdiei  infeniifliroa,4ubt€rfngere, 
libellum  iuum  prcediiflis  Regulis  ' 
.  porrexere.     Ab  illis  Principibns 
.  humaniffime  excepti  fiint ,  &  hbel^  i 
lus  confettim  Imperatori  prsEfectav^^f  . 
tus.     Quem  Monarcha  ( uti  curiae^^  i;;.- 

nios  eft )  TribunaiiRituum  tranfini*  % 
fit  ,  utpro  debita  cau&  ;juftitia  ' 

iliara  promeret  fententiam.  ^  ,  v 

■  -  .  .  -*»  l..  •  \*  *  -  ,■>'.  *  < 

*      »  ■  .  •  .       .•  .•■..-•■.■  .  ••^      •  .  .    ■  ■ 

•       ■  »  ■  •■  .  •■     .    »  ■.       .  •  •      ..■•■•      •  ■ 

"   ■■  ■-  ■;.   •.      .■•■      !■..«■-  ■'»        .    .■;.■■■"*•■  . 

'  '■■■■-'■  '  '■:   f»*  •    <*■■■■•■    •  ■■  ••■^■;  4  •  '  '  I. ■   '       V  .V 

•■■'••  ,   ■    ■     •   *   ■  , 


.    'Nitlla  (unc  a]iud  -Siji^  JLegim 

•  volumina,  quorum  auxilio  in^.ocr 
curreotf bus  cauiis  jiKlicuim  foanr. 

'  Cuinvero  ctJU|>iamTriibvnaUunci4^ 
re  aliqua  cofidilrandum  eit ,  (uji^Qli 
Ibruratur-eabularium,  ufqoeikiin 
am  ipfaiB  ,autei  fimilem  jam  (^fT 
Guflam  in veijiat »  vel  ccrte  decre-» 

'  ttim ' ttiiquod  ,  aut  in  fimili  cauisl  i 
jam  iatam  (eutefltiaroi  rei,  de  qu4. 
agitur,  nonullis  additis  ,  veldcPi* 
'pri9,facile  accommodandam.  Juxr? 
ta  qus  tandem  cau&m  di&utumt* 
fententiara  ferunt ,  &  Imperatoj4 
fubfcribendam  ofFerunt.  Morcm 
hunc  Tribunalis  Kicuuin  Praefes»  & 
Aflefrores  (omnes  CijriflianaB.  Fidci 
capitales  hoftes  )  in  caula  noftra 
expedienda  ,  exaAe  (ervare.  -iiitc- 
banf ur,  QuicquideniniCatholicaift. 
Religionem  concernens,  in  tabula- 

i  rio^  TribunaUs  iiiveniri  potuit  y  id 
emne  in jus  adducebant,(cd  vel  pr^- 


4- 

U'  ■ 

•'»  ■.x%\^  V  J 

.27  K:.-.,^-,^ 

/criptioni,  quam  ab  Iniperatorecon-  y,,, . 
firmandara   enixe  contendebant» 
li      Hac  omnia  perfpiciie  videre  licet  .j^ 

■  in  illorum  fententia,  quas  fuit  hif-->'l|^  '  '^.i 
101     jusmodi:  .*^%n->' 'v .  i 


„ Pr^fes Cocilii  Rituum , cum '^^!^ 
if^'^- }> toAflcfloribusexterisque  Con-  "*'" 


.•■-1 


1;:%.  jjfiliariis,  libellum  offert,quo  ex- 
J      j,  quirit  reverenter  voluntat^em  fuae;  • -^^^^^^^  -  ■ 
j      j,  Majeftatis.    Ego  fubdltus,ac  Mi-.vJ;  -  ;  .' 

j,nifterllegius,  coeterique  Adraini-/;V  y .  ': 
^0  i)  ftrijinllif ut&  communi  delibertati-V':  '^H 
^>   „one ,  coraperimus ,  (ecundum  ea  f- 
'~     ,)  qu£e  referuntur  in  libello  fupplice  * 

jjLudovici  Buglii,  Gabrielis  Ma-  % 
1=     jjgallanii ,  Ferdinandi   Verbettii,  -il 
vir^   j,quodReIigioDominiCoeIijamexi-  " 
'"T  jjftebat  in  Sinatemporibus  Vanliei.  4 
i,  qui  fuit  fuperioris  familise  Tai- '  . 
„ming£e  Imper^'tbr  :  jaraque  adeb    .  v, 
&     5,  efHuxiffe  annos  oftogintaj  <Sc  am-  ' 
I  i^jplius  ,  ex  quo^Europ<eus  Dodlor# 

,,Mattha?usRicciuspervenifinhunc  ^ 
3,0rientera,  fixoque  hic  domicilio, '  ^ 
.     vulgari.  fecit^dodriniun  fuam,         ^ ' 

^  •'  !rr^  -««^i  ^  •   .  ^  ^  


•V  •..•.V  .  ^      Digilized  by  Gooole 


'^yquam8(.  fcripto  verboque  declara-^ 
^  vit.    Samrnam  porro  Chriftianafc 
.^5,  Legis  hane  ^eiTe;  venerari  Coele- 
^    fte  Numen^ac  diligere  proximum: 

nec  aUo  fere  rpecttare  ,  qu^e  Lex 
3>  iiia  prs^terea  docet  ^  quam  ut  vin- 
;^V'Cap^^  nos  ipfi  ,  &;  implearaiis 
•^,  natura^  noftrcc  Leges  omnes,  fidei 
fj,  inprimis  ergaRegem^&obedienti^ 
■    erga  raajores ,  mo^eftia?  item  ^  & 

moderacioniSj 
„  NosinteFira  fa(9:a  disquifirione 
^•^^  rurfum  comperimus  ,  quod  anna 

terticKiecimo  Xunchii  Imperato^ 
^  riS',  proxime  defiindi ,  Luna  un- 

decima  aceeperimus  venerabundi 

edjituav  Regiumy  quo  pra^cipie- 
^jbatis  huic  Rituum  concilio-hisce 

verbis  :  Ego  nt  aAmhitftre^m  red^ 
"^^Jjoc  hnptrium  ,  deheo  mle  j^ftia 
5>  "iieceffario  dlrlgere^  proheqtie  inftl^ 
^y^tuere  jnhditorum  meorum  corda 

adeoqHe  re]kere  doBrinas  omnesy 
\y  &J^^'q^*A  p^a^uas  ac  ferverftas.  Et 

ii^ffqmdcMd^^         ■  Literatorunt 


^y  idola  colunt  ^  jifarifer  co7ifidfre7%^^,  ^  v 
ttir^omnes  hoc  efficiuni . ut agcint  ho ' .  \\ 
t     ,5  wm^j' ,  ([Ul^  bona  funt  ahjiciiWtque^  ' 
•    ji>  w/2^//a:;     avei^tajitfefe  ah  e6  ,  quod^ . 
'^^;  r  p^'^^^^^'^^  efi  j  ^  ^^/     ^^''^f  '^^  eji  re-^ 


^^    fjimperitam  muititudwem  ,  qN,e  fo-  rif^ 


ciafit  inter  fefe  homines  itnprohos  ^  "  ^^-  ^  vi^  ^^^ 
5^         eongregmtur  dijpergtintuf^  f^^S  l 
i^.ondltice.  Ex  harum  feBatorihus-^r 
\r  teuuiores  fnnt  nurriwis  ferg 

0      i^^hid^^it^ac  tm^pitudini  dedunt  fefe^ 
'    5>  qui  vero  pvtentiores  ftfvt  prorfus 
-y    yyahjiciunt  ohedientiaj7j  Regt  debt-- 

^:,tam  ,  ^  clanculum  nic^chinantujr  ■ 
y^  :^r^^ydefecIionei.       Puriro  adhthui  ego  jj^^-u. 
lyf^pe^mnero  fevera^^^^  reme^- 


V1 

f 


3,  d/a  :  ftondu7n  tamen  {  utique  prje-^ 
33  ter  fneam  opinionem  )  penitus  exf 
tinguipotuerunt  reliqua  tftius  md^ 
^^li :  Totumhoc  revera  oritur  ex  ed^ 
y^quod  exiftajJi  in  ipfd  aula  fetiatd 


.  V,  *■ 


.r.     .....   .  ..   -  -.^..Xf^^. 


•' '    ••  .  v-  ■•<.  ■    ...  .  -  -    '  A. 


••  •  - 


izfl<**^  CooglC 


-.  X^^Av  |,  resqtttdant,  qui  cum  ajjtfiant  Impe^ 
'^^^  'y  }:!^  ^'f^atoriipatrocmantur  interim  illis 
%  r  homimhus,  qui  jpeciojo  utentes  no- 
4  "i: i  5;  mine  religiofarum  fupplicatiojjum 
j,  oblatiomm^  multa  interimper' 
"■  ^[i^  y^  ^petrant  temere  ^  inverecunde* 
f T>.  'i?..»,  viris  pariter  ac  fceminis  parum 
-vVv;'  5,  honefie  concurrentihus.  Et  co?te- 
ifiiv.9>ra.    Nos  igitur  voliintati  Regia?, 


■  :f !/r^,  tam  difert^  reverenter  morem 
%  gerentes  ,  vulgavimus  tunc  feve- 
"jVram '^interdi^tionem  ,  extatque 
;#,Drocefrus  totius  rei  in  tabulario 
i>  noftrd^  '  ' 

„  Prasterea  fundator  hujusnovae 
'^,  dominationis  ,  Imperator  defun- 
,,ftus  ,  lionoravit  Joannem.  Ada- 
;  ,  ■•   ^,,  mum  Elogio  marmori  infculpto. 
7f -i^Elogii  pars  una  fic  habebat :  Ego 
r.  „dum  hiftro  fepta  mea  venatoria, 
j^fita  ad  meridionalem  plaganiRe- 
'jjgias  noftr2e,fortetranfiviperteni- 
'     r  '^Wplum  quoddam,  in  quo  vidi  Spiri- 
•>>'„f?i;^>>ius  cujusdam  venerandara  effigi- 
^i^^&i^em  .  (a)jimikm  homimhus  ilUns 


9« 


i^^fegni ;  forma  quoqtie  tempVt  y 
^iiyfuppellex  (^ornamenta  dicehantuf^ 
^yCigere  de  rehus^  qu^Jpedant  adle^ 
'^-^y  gem  Domini  Co^li.       ^oannes  /7//- 
*'  ^ytem ^damuSyqui  ante  decades  ali^'^ 
^'//o^ afmormn  in  Sinas  efi  in  gref 
ij^^is y  pr^eclare  fervat  Legem  iftam  ^  ' 
:  '^fervitque  didoJJ)iritui  (  cui  etiam 
'  ^^extruxit  novum  ifiud  temphm)  nonl^ 
■  5^/^^^^^  laude  ififgnis  ohfervanti^^  in^^^ 
tegritatis  tnnocentid^ciue.  Plane 
-  '^^yVir  efi  egregia  vtta  :  adh^c  vere  f 
^/^:,impiger  ac  fedulus  ;  cb^  denique  • 
' virprorfus  eminens^  -   Aliaque  ibf 
■^,  dicuntur  ejiflsdem  fere  fenteati 
.^^tia.  * 
Decimus  prasterea  Ferdinart- 
dum  Verbieftiurn^  ac  Socios  ipfi- 
.  ^iU^^prout  iplimet  quondam  juri- 
;^dice  interrogati  profefli.liint^ad-^. 

mittere  in  Legem  fuam  mares 
\^>ijequeac  fceminas  :    quo  eriana  ^ 
3>  tempore  utentes  aqua  pura  ablu-''" 


5  (<»)  Loquitur  it  pia»  Cbrifti  Salfawrii 
imsginc*  ..>--r.-.v 


Ji  tiint  i|j0s.f fdntem ,  <&  llc  reinittua* 
l^im^^an^m  peceati  Abh«6 
\^,,quOtiescunqjLie  fcu  viri  feu  fiB* 
i>  uiinsB  cx  iis  ,  qui  jam  fufGeperunfc. 

Legecn,  quddpiam  deliftum  com? 
^,;|}i;ijerunt ,  ipfos tunc  loco  Dei  &ik 
j,,  vere  illud  ac  rertiittere  >  quotquot 
0r^ifki£egrofant  cum  periculo  >  in« 
^?ij(:ig^r^  .,ilUs  plco  (acro  organ» 
;3(^|n(jue  fenfuum  ,  &  Deum  tiwig. 
^^i^prbculdubio  ini(fa:atum  illi  igno^ 
;  ^^Jicre  peccata.     Ctet^rjim  iid^ 
|l,  CKfiftiani  non  cremant  ( )  pa^ . 
5,  p}»Tum  ivis  fuis  >  ac  ratjorious 
,^vita  fun&|S9.quod  eA  ucique  |ioa. 
obferyare  i*egem  honorandorun:!." 
parentumr  N^cieft  interim  quid^s 
quam »  ex.  quo .  dilu  cide  patd[cat| 
vel  folutio  peccatoruni  ,,yel  .auxjl_j^ 
„Iium  ,  vel  alia  qu^piam  utilicas 
iftius  Legis  s  fed  pertingt  ipfa  ad^ 

:  ^^--^mt  9  qui  Bonzi  audiunt >  opitularl 
^ti^ ;  co^antur  fuorukianuna^ 


V 


.»1  '        ^  -•  .       •.       ,     *      ■ .  '  ■  • 

■U  ^^*^./.^.^^^,^,^  ^       ^  ^      .  '  ■  \  ■  _  UiyiiizedbyGoogle 


5i 


„  Ce&zs ,  a  tribus  fupra  memoratis 
„  diverfas ;  non  eft  igirur  vera  Lex, 
„  Lex  Chriftiana  :  neque  expedic 
j,  eam  ad  mitti. 

„  Ad  id  vero,  quod  praeterca  in  li- 
j,  bello  fuo  pra^dicant  tres  Europai 
„  homines  ,  crematos  fuifle  libros 
fuos  ,  ^dium  fuarum  ahasfuilTe 
i,  deftruiftas,  alias  vero  traditas  cer- 
„  tis  hominibus  qui  incolerent ;  lo- 
»,  ca  item  fepultur»  fu«deftinata,ab 
>,  aliis  fuiffe  occupata  ,  <Sc  ccetera, 
5,  Dicimus ,  libros  quidem,  qui  tra- 
5,  dlant  de  Religione  Europsea,  item 
„  a?rea  numismata  ,  tabulasitem  li- 
„  belli  de  propagatione  Religionis 
„  ejusdem  noviflime  excufi  ,  hate, . 
„  inquam,  omnia,tamquam  res  pro- . 
„  prias  Chriftianaj  Religionis,  jam 
V  tum  fuiffe  concrematas ;  templum. 
„  quoque  ipiorum  ac  domicilium 
3,  quod  ad  pbgam  occidentalem  Re-j- 
„giasPekimenfis  fitum  eft,eriiiari-. 
„  dato  (f)  Regio  tradita  fuiile  duo- 

<lu«uor  fcilicct  preceiiim  vxM  vicei\ 
t  gcrtatium  Impcraiotij  pucri. 


f 

i 


!»♦*• 


*  Ij  bus  fummis  Pratfidibus  collegli 
3,Aftronomici  :  alterum  vcro  eo- 
V-  j^rundem  templum  ^  fitum  ad  pia- 
"  ^,gam  orientalem  ejusdem  Regiaj, 
eoncefTum  fuiffe  Adamd ,  Ludo- 
-^j.yic(>,  Gabrieli,  Ferdinando  inco- 
,jlendum  :  tertium  denique  tem- 
•5,  plum  i  fitum  extra  portam  'Jeti 
^fCheim  diftam  ^  traditum  fuiffe 
VCoTncilio  Regio  operarum  publi- 
.4,<carum,  aquo  &  venundatum  eft; 
„emptor  vero  id  folo  aequavitin 
uftim  fuum.  Alia  interim  templa 
^^,  extra  PekimenKem  Provinciam  fi- 
ta ,  nos  optemperantes  mandato 
itemRcgio  nondum  deftruximus, 
„  fed  habitari  juflimus  ab  aliis.  Lo- 
ca  tamen  deftinata  Kepulturae  ipfb- 
„Tum,  nondum  cuiquam  attribui- 
"Vrous,f€|d  ipfis  reliquimus.  Pras- 
„.terea  quod  attinet  ad  titulum  fa- 
„  vore  Regio  prasfixum  foribus, 
'  ■'^ySedes  illuflris  fenetrantis  arCana^, 
i^finuilcum  ^rotitulo,  qui  limi- 


— •>.::^«--.--.ji,^i«gj,,j«^  1»^^ 


•s 


5,l5ter  collams  fuit  ipfimef" Jiis?illiv 
AdamoTcilicer ,  Prxftamis ^ af"  . 
yCaiu  Legis  DoBor  ;  inTrque  hic 
>.  tituhis  ideo  coticeiTus  ti  fuit  a  funt 
„dacore  novse  dominationis  >  quia 
„  callebat  ipfe  Aflrronomiam  :  non 
5,  autem  ut  commendaretur ,  v€l  il- 
5,  luftraretur  iHius  Religio  ;  Qui 
^inimo  propter  ipfam  i!|am  caufam, 
.^iiod  exerceret  Jognnes  Adamu# 
.:ac  propagaret  Chriftianam  Rc!igi->H 
*<5nem  ,  privatus  ftiit  ftra  dignitate 

traditus  criminum  Tribunali,  ucl 
^^ftigaretur;  djum  autem  deiibera-, 
ttir  de  fuppiico ,  nos  interim  titulos 
'modo  diiVos  eradi  juftimws.  De  re-^ 
"  liquis  interim  hominibus  Europasi^' 
numero  fupra  viginti,  cum  vereire- 
%iiur  ne  fi  telinquerentur  hCc,  denuot 
'^vtilgarent  pravam  Legem  ,  8c  do*» 
Tftrinam  fuam )  Nos  confulta  priufii' 
Majeftate  Regia  abl<?gaviraus  illdS* 
ih  provinciamCantOnienfem»  Ad  ex-< 
tixmum  quo4  attinet  ad  trcs  illos  rai-  - 

fmu^'^'  ...<;  ■'     .  -  .,    .■    ;  ......... . 


.  ttiftros  Rcgios ,  Tumqiiekium,  Do- 
t  (ftores  Hiusvonfamum ,  <Sc  Hiuchi-  . 
fienum,  aliosque ;  hos  omnes  ,  vel 
propter  coUatas  pecunias  in  extru- 
enda  templa ,  vel  quia  fufceperant 
Legem  iftam ,  vel  propter  confcri- 
'  ptum  prooemium  libelli  fiipradifli 
de  propagationeReligionisChrifti-  . 
f  anae ,  reos  efTe  tunc  iudicavimus,a- 
■  tjeoque  privandos  dignitate  publi- 
cai   Neque  eft ,  quod  res  ifta?  vo- 
'^entur  jam  amplius  in  deliberatio- .  . 
fntm  ,  quippe  poft  examen  accura- 
•%im  lata;  fuerunt  (ententias ,  extant- 
'^queaftarei  totius  in  tabulario  no-  ; 
filro.   Cceterum  par  erat  a  nobis  fi-,  [ 
mul  omnia  fic  exponi ,  6c  exquiri 
iententiara  Majcftatis  Tuar. 

Ha;c  ilii  ita  impie  callideque  pro- 
tulerunt  j  at  imperator  multo  plus  • 
tribuens  asquitari  caufe , noftrorum-  r 
que  precibus  ac  lacrymis  ,  quam  :; 
impicfatijudicum ,  &  iniquse  fenten-^  * 
^  tix  calliditati ,  jubet fine  mora  trans»  l 
ferri  caufam  totam  a  Tribunali  Ri-  : 

tuum 

Digitized  by  Googl 


^     .^^'  .•  -    • .  •  .  - 

,4'  tiium  ad  comitia  Imperii ,  non  nifl : 
;,  ob  res  admodu#i  graves  indici  foli- 

V  ta.    Conftant  ea  cx  Reguiis  »  feu  » 

V  Principibus  ab  Primoribus  Regiat 
-♦  -flirpis  &  dignioribuslmberii  Man- 

darinis.   Prajfes  Comitiorum  erat 
Regulus  ,  dequo  fupra  ,  focietati 
;  nottras  perbenevolus»  Tresnoftri 
adeffe  jufli  cum  adverfario  Yam- 

•  quamfieno,&:  Rituum  Pra2(ide,qui 

•  partem  quoque  agebat,  acerrime 
decertaturi. 

Multis  criminationibus ,  calum-fi 
niis,  5c  fophifticis  argumentis  ar- 
"mati  adverfarii  ad  certamen  de-: 
s  lcen derun t .  o m n efque  Magiftratus, 
l  ^ac  Literarios  Sinenfes,  iniquce  fuse 
1'caufce  patrocinantes  &:  divinas  Legi 
tfumme  intenfos,  fecum  adduxere. 
Aft  a?que  pr^munitus  efficaci  qua 
li-erar  eloquentiaLudovicus  Buglius,- 
-^iteris  Sinicis  juxta  ac  Europ^is 
fcientiis  docliflime  eruditus,calum- 
nias  omnes  ,  crimin^tiones ,  (bphi- 
mata,fuiTfmo  rationum  pondere  di- 
-%,^^»jvK  fertiliirae 


.•■ ' ,     .s-j.-»''  .■••  ,r«'.  ••  '/;v  0 -.:  •  i> -  -  'vJ^r'.-         ;.  •  •  •  ••     »^  ■ 


j  -    ^  -i.  ^         -    "  ..... 


ri  oranium  Tartar^um  Principursi 
«dmiratione  >  Sinenlitim  vero  Marr- 
darinorum  &  Literatorum  invidia 
•^c  Qolore  ;  adeo  at  imaniiTurer  a- 
3;       trmes  Prjncipes  ,     Tartari  Magir 
*!  ftratLisproLege:divinafl:arent,ejusr 
■'      que  pronurIgacion.eiii  iiberam  ,  8^ 
p  ■  •    'pi^blicum  exerckmriHum  ad venis^ 
tumrndtgenisiDdircriminatim,per- 
\  ■•:    Miittendum  cenferent.  m$- 
'i-     At  vero  Sinenfes  Magiftratus 
%)bfirmate  refiftebant ,  non  quidem 
■    argumenrorura  rationumve  mo- 
'%nentis ,  fed  mera  pertinacia  &  inft- 
portunitate,  qua  tamen  Tartaros 
PrinflPpe*?  hand  potuerunt  commo- 
^ere ;  ut  igitur  illis  illoderent ,  fe 
quoque  illortrm  (entenrias  affentiri 
firxirrlarunf ;  fed  doio  malo  in  ex- 
ajratida  fententia  (enfum  illius  ita 
perverterunt ,  utlibertas  Cbrittia- 
nae  Religionis  non  mfi  concedere^- 
tiir  exteris  ,  indigenis  vero  interdir 
cerejCun^JcCaBterura  Imperator  ^  is^ 


.^t^ehtentia,  iterato  comitia  con  vocarj, 

%•  &  fuper  eodem  Catholicaj  Fidei  ne-; 

1  gotio  confultare  praecepit.  Noftrij 
rurfum  ad  limilem  cum  infenifli 

^mis  hcftibus  confli<9:ura  advocati: 
Adverfum  quos  ,  pro  Lege  Dei 
ejusqne  cultoribus  Bugliusi  etiam 
ibrtiori>  quam  nuper  energia ,  elq^- 
quentii,  5c  evidentia  ,  iniquifr.rr.S9 
Adver(ariorum  impofturas  refel- 
lens,  tam  feliciter  peroravit;  ut  tan- 
dem  juftiflimse  Tartarorum  Princi- 
pum  fententia;,  omnes  Magiftratus 

.  Sinenfes  vel  invifi  fubfcriberent,  & 
aiSa  poftremi  conventus  hoc  modo 

'  coneluderent. 

*     „  Ego  fu  m  mus  Comitioru  m  Pr».- 
r  „  fes,  cafterique  mecum  Judices,ob- 
.jjtemperantesmandato  Imperatoris 
,,  noftri>  poftquam  coado  rite  castu 
'  „denu6  inftituimus  disq«ifitiones<^ 
„confultationes  noftras  comperi- 
mus  yamquamfienum  homin,em 
improbum  &  neguam  ,  confi- 
^  j,  6tis  maligne  criminationibus,  im- 


j,  portune  violenterlpflbcuraire  Re*" 
i  »5  ligionem  Chriftianam  falfitatis  ac 
\  5,  pravitatis  :  quce  quidem  Religio 
.  5,  reje6l:a  tunc  fuit  ac  vetita  per  fen- 
75,  tentiani  ;  nunc  autem  perfpicue 
:„  nos  cognovimus  ,  quod  profeliio 
v/^,  illa  Chriftiance  Religionis  nihil 
„  prorfus  contineat ,  quod  pravura 
i*^iit,yel  ad  defeftiones  vergat  per- 
■ turbationesque  publicas. 

^  '»>QH^  pi^opter  par  eft  rurfum 
-  „  conftituere,  ut  iis  ,  qui  fequuntur 
.j,ReIigionem  Chriftianam  ,  liceat 
j,  eam  profiteri  priftino  ritu  ac  liber- 
j,  tate ,  fic  tamen  ,  ut  prohibeantur 
'  „  {a)  inftituere  costus  majores ,  & 
j,  Ipargere  libellum  de  propagatio- 
„  ne  ejusdem  Religionis ,  aut  a^rea 
5,numismata.   Cognomentum  Jo- 
5,  annis  Adami :  Prieftantis  ,  ar- 
^  cm^  Legis  Do6tor  eidem  reftitu- 
C "  ,>atur» 

)f^)        autcm  idcirco  vetancla  judicabant, 
ne  d^returania  (ufpiclonis  Cqua  nodros 

jam  abrolvcratu  )      ag^tau  deBt&ione. 


4f 


♦^'j,  atur.  CursB  fit  etiam  Goncilio(^) 
i„  Magiftracuum ,  ut  eidem  fimiiicer 
„rellituatur  (r)  gradus  fuus  di- 
fs.gnitasque  prillina.  Pari  modo 
fc,}  quod  attinet  ad  Do^lorem  Hius- 
H>  vonfemum  &(</)  alios;  mandetur 
?»,  dido  concilio ,  ut  exquirat ,  quid 
jj,  publici  muneris  ipfi  quondam  ■ 
i-„  gelTerint ,  &  reftituatur  unicuique 
;„  raunus  ftjum.   Quod  item  attinec    " ' 

ad  templum  ac  domicilium  ,  fita 
„  quondam  extra  Portam  hujus  Re- 
gix  Feu  Cbiin  diftam,  reftituantur, 
„  5c  pretium  ,  quo  venundata  fue4  ^ 
v-„runt,  &fundus  ipfe  Ferdinando, 
ac  fociis.   Detur  vero  in  manda- 

C  y  „tis 

(}')  Primum  cft  lnter  fcx  majora  Regia, 
•        proptiumcjuc  illius  munus  MagiRratut 
dirpenfats  ,  &  de  corundcm  cauHs  co- 
gnofcere. 

(#)  Vita  jam  pridem  futrat  dcfundus  A-         .  ^..^ 
«jamus » fed  pervetuftus  Stnaruro  mos      iiL  ^ 
eft»  ut  mortuis  innoccntibuj  rcftituantur  . 
dignitates,  quibus  injufte  deturbati  fuc-  "f  '^'':' 
rant  vivcntes.  '  ••^  ,    '  • 

(d)  Erant  circiter  duodccim  Catholica?  R.c-     ^  -n;^:^"^^^ 


ligionis  causa  privati  lua  dignitagc. 


■>  t 


3,  tis  Giibernatori*^^rovinciapum 


5,  Quamtum,  <Sc  Quamli,  item  Pra- 
regi  proprro  ProvincicC  prioris, 
„  ut  expediant  aliquos  e  miniftris 
5,  fuis  ,   qui  homines  Europasos 
>»  qumqLie  &  viginti  ,  ob  caufam 
f^v-t''  :>    „Chriftiana?  lieligionis  ablegatos 
k    r  V.  » di^tam  Provinciam  ,  deducant 
"  "     „in  hancaulam  5  qui  ubi  pervene- 
rint,  exquiret  tunc  Conciliiim  Ri- 
„  tuum  voluntatem  fux  Majeftatis^ 
„  Pr^terea  MaBdarinis  Li  ^u  pe  & 
(e)  aliis  procuret  Conciliura  Ma- 
;r;.^giftratuum  ,  ut  fingulis  pro  iuo 
5,  cujusque  graduea  impendatur  be- 
■^:    „  neficentia  Regia  ,  qua»  mortuis 
„  confuevit  impendi;  filiique,  &  fra- 
>,  tres  eorundem  ab  exilio  revocati , 
,^  j,quotquot  publicam  geflTerunt  di- 
'  '3  gnitatem,  eam  recuperent. 

y-S^'^^^v]am  fi  agitur  rurfum  de  Ya.m- 
k     r>  quamileno  j  utique  nixus  ille  fuit 

■■dkf^-  viniquo 

i_  '  '^«'i/  (i)  Q^iar-jor  crant  e  Collegio  Aftronomi- 
l!;-  '       /  ..  co  priviti  publico  munci€j  fortunis>  ac 

■         ;  ,  ■  •  ■.••>-..'        •   .  *•.■.♦.• 

•        *^  :     i  -  •        •  •;•  '•'         -  •  c  '. 


5,  iniquo  patrocimo,  (/)  gratiaque. 
^,Nyper  certe  cum  per  fe  scftimaip- 
„  fet  Imperator,  qua  ab  illo  peccata 

fuerant,  ( g)  fine  mora  privavit 
„  hominem  fua  dignitate ,  ac  Magi- 
5,  ftratu,  ufurus  deinceps  operaFer- 
,„dinandi  ad  Aftronomicse  rei  cu-  .|| 
^„ram  &  adminiftrationem. 
„  quo  poteft  intelligi  eundem  Yam-;f^  7 
.„  quamfienum  dum  graflatus  quon-r '  '  j 
„  dam  fuit  tot  mendaciis  6c  calu-  .  ^^^-I 

mniis,  id  revera  fecifle  fretum  au^ 

toritate  potentiaque  perfidi  Patro- 
yy  cumi ,  qui  &  auftor  ipfi  fuif ,  ut 
5,  fic  faceret.  Plane  fic  res  habet : 
„  innixus  Yamquamfienus  ifti  foci-  '  j 
„etatiimproborumatquerebelIii]m  ■  i 
,s„ per  meras  fraudes ,  &  calumnias  "'  \ 
,,  pra^cipitavit  homines  innocenfes .  * 
: in  intericum.     Idem  quoque  ru<3  *.jt.. 

anthorirate  demohtus  eft  ac  dt^^i  .  ^ 
k,  ftruxit  altarenec  non  marmorej'  ^  '■ 

(f)  Scilicct  Patrocum%  ' 
'     (^)  Vanis  in  relnjs  Ipcclantibus  Aftronoi*  -:i 


^.^>T  '.'1' 


,  mianifCui  fi]cratpr?fc6:us  Io:o  Adami. 


V,  •'V-  •  J<  AitizedbyGODQle 


„  um  monumentum  in  Te;mpIo  Do- 
5,mini.Coeli :  ciim  tameh  ea  man- 
.,dato  Regio  vetita  fLiifTent  violari. 
5,  QuiE  cum  ita  fmtjCum  fuerint  o£to 
5,  capita  accufationurn  ex  odio  &  te- 
5,  meritate   prote<Sarum  ,  quibi|S 
5,  Yamquamfienus  nocuit  certishd- 
5,  minibus  ,  cumque  alias  fimiliter 
■  ,^^inftruyerit  calumnias ,  paulo  ante 
\,  memoratas ;  iple  quidem  ple^ia- 
„  tur  capite ;  Wtor  vero, 5c  liberi  cx- 
jT,,  ules  abeant  in  Tarlariam  noftram 
;,yNim  cu  ta. 

^     Publico  oranium  confe.ifu  tam 
^fecundo  felicique  Decreto  exarato 
-    hon  dubitabatur  amplius  de  Impe- 
ratoris  approbatione:  tumquiaMo- 
narciia?  Sinenfes  non  nifi  quam  ra- 
rifiime  contraTribunalium,  fp^cia- 
1»..  timque  Comitiorum  confulta  quid- 
piam  decernunt  :  tum  quia  ipfei-* 
iTiiet  Imperator  adevicendam  Le- 
4^  -j^ts  Divinas  caafam  plurimum  coo- 
peratus  fuerat.  Nihilominus  tamen 
Ciiriftiani  nomiuis  adveifariis  ad- 

......i^.-t^-.,^   ,.  tlU 


. ....       .    .    '  . .      .    ^  ^r* 


^  ti  >'ir 


liuc  via  fupererat ,  qua  ad  improi 
•\  tbandum  prsc-cipuum  hujus  confulti  •/  ■v^df^i 
r  .  '|baput(nempeReligionisChrifti  J 

libertatem)  Monarcham  inducerent*. 

Unum  ex  aulse  Minifiris  Imperato- 
^     ri.cariflimum  ( cujus  privatis  confi- > 

liis  plerumque  utebatur)  dolofis  fu-  * 

bornant  artibus ,  qui  fidei  Catholi- 
f     C2e  libertatem  ex  ratione  ftatus,  ut 

loquimur ,  petitis  argumentis,  Mo- ^ 
;  ,  narchsB  diffuadeat;  fuadeat  vero, ut%  ■  ,  ;■ 
■:  *prp  fua  pietate  improbum  Yam- f  ■/  '"^ 

quam  fienum  a  promerita  capitis  r  i 
fv;  pcEnaabfoIvat.EtImperator,utqui*';  ^ 

ctiam  tuni  teners  setatis  efiTet,  atque  ^  ;  ^ ; 

fuprum  in  fententiam  inflefti  facile  ..^; 

•  "  ppffet(pr2eferfimfub  pietatisfpecie)".  ' 
fucatis  Miniftri  confiliis  acquievit ,  • 

5c  ad  Comitiorum  confulium  dedit ' 
refcriptum  hujusmodi.  r  ,  >- 

„Opportebat  me  quidem  hid  ' 
i,  fubfcribere  iententiis  veftris  ,  i- 

pfiimque  Yamquamfienum  morti     >=  ■^' 
j,  addisere:  Verumtamen,  confide- .  ' 
/,ratahorainisaftateadmodurapro- 1.  ;; 


,,  vcfta,  ego  pro  lenitate  mea5c  clc' 
„  tnentia  ,  ipfum  hac  quidem  vicet 
„  mortis  fupplicio  j  uxorem  vero 
„  &  liberos  exilii  ptEna  abfoluo.  {a) 
,  Eufopseos  homines  quinque  ,  &z 
viginti,  non  eft  necefie  adduci  in 
I^VauIam.   Ad  Chriftianarn  Religib- 
nem  quodattinfft(excepto  quidefti 
*!,  Ferdinando,5creIiquis,  qui  eam  fi-^ 
cut  prius  ipfimet  cxerceant  licet,) 
quoniam  verendum  eft,ne  foris  iii 
■jf^  hic  ProvinciaP^kimenfijCoeteris- 
-i>  que .  denuo  forte  extruantur  tem- 
'C,  pla,&  fufcipiaturiftaReIigio,man- 
„  do  rurfus  expediri  diplomata  qui- 
bus  id  fevere  interdicatur.Coetera 
'i,  vero  quiB  cenfuiftis  approbo><5c  ra- 
,1  ta  habeo. 


a.'  ■.  ■ .- 


(a)  At  non  abfolvit  Oeus ,  quippc  liuobos 
-^^^  poft  mcnfibut  extioxit  impium  calu*- 
ipnutorcni»  faevo  prorfus  ac  pclli^tott 
tporbo  corrcptnm» 

-f»  •  '  wr 

■    -  :.  •^?T 


4? 

CAPUT  TERTIUM 


oftrorum  conattis  ,  ut  modo  rela-^ 
ta  Legis  Divinse  prohibitio  revoca- 
;i-etur.  Decretumi  quo  fub  inifiurti  '.m,^ 
itihi  1^71.  prohibitionem      ?      /  | 
yii!    Imperator  rcriovavit» 


EXprimi  nequit ,  quanto  Noftri  f  ••  v  i  /<J 
p-vrrTiHariJnMir  Hnlnrp  nnftnjiarrt    ■'^  • 


•••■^ 


5 


excruciarentur  dolore,poftquam 
vanae  evafiflent  fpes  tant^  i  &  iongo 
.:fempore  ftudioque  expetitSjac  pro-' 
'pemodum  obtenta  Chriftian»  Fi-> 
"  ilei  Libertas  pertinacirer  vetaretur, 
Miflionariorumque  exihura  diutius* 
:  |>rotraheretur.    Mandarini  iJeligi- 
'onis  Cathohcse  odio  plusquani  va-' 
finiano  iheenfi.acerbum  hiinc  dolo-i;  .     ' .  | 
rem  exulcerabantcrudeliflimevhia»,,  ^ 

tximam  enim  adhibebant  curam,  uc  ^^SU 
itoto  imperid  quantocyus  pervulga-' 
>  retur,  Sz  exade  obfervaretur  noviffi?  1 

fimum  Decretum  j  quo  majori  inV  '  j 
'  dies  cum  defpicatui,  tum  odio  divi^-?* 

nam  Lege  incola;  haberent.  Coste- 
^  «f'^'  ,  V.--,  runa 


i:       rura  in  tantis  etiam  malis ,  ad  nova 
cxqnirenda  remedia  infraaus  No- 
&  f^^y%i  ftrorum  animus  erigebatur»  Et 
^/^^S'Uqiioniam  perfpedum  erat,  Monar- 
\S  cham  non  male  erga  Divinam  Le- 
0^^^ti^''^em  elTe  afFedlum,  atque  adnuper- 
*  it^®-^'  timum    proferendum  Dccretum 
^  '^"^^f  VQ^imo  dolo  fuifle  induftum  (  nam 
f  $j$^'ili\nti.z\ter  Roboam ,  relifto  fenio- 
'""^H    riim  Principum  confilio ,  unius  pa- 
rum  cxperti  juvenis  fuafionibus  ac- 
Id^       quiev(»rat  )  Buglius  ex  fociorum 
,  >  confilio  unicam  quae  fupererat  ar- 
ripuit  viam ,  qua  Imperatorem  ad 
I  revocationem,  aut  (altem  ad  mode- 

•^'         rationem  Decreifi  induceret.  Con- 
'        ilimit  igitur  Monarchae  reverenter 
'       ac  modeflc  cxponcre  ;  fe  fuosque 
focios,  relifta  chara  Patria ,  per  mil- 
I  le  maris  pericula ,  &  innumera  via- 

•  A  W  rum  difcrimina ,  ad  Sinarum  Impe- 
y.^t:-  rium  venifle,  eatantum  de  caufe,ut 
.  incoiis  Verum  Deum ,  ejusque  (an- 

[. ^lam Legem notam facerent.  Qua? 
I ' "  i^T       omnibus  i  fmgulis  feveriflime 


jyirohiberetur ,  hoh  pofTe  Europa»bs 
fapud  Sinas  diutius  commorari ,  ac^ 
iiprailertim  in  aula  cum  tanto  Reli- 
gionisfiise  probroac  dedecore,ac!e- 
oqueaMajeftafe  SwAdemififiimeex-. 
pofcere,ut:in  Europam  remeare  fi-  ; 
nerentur.  •    *  -^- 

■^'  Non  generofa  tantum^fed  audax  ; 
etiamvideri  poteratiiaEc  Noihorum^ 
deIiberado,nifi  certum  pUne  fiiiirec  , 
Monarchamtali  in  Europam  reditui .» 
neutiquam  concefiurum,  Obfequia^ 
enim  liia  impendio  Imperatori  gra-  . 
taefTe  fciebant,fuamque  prasfentiVm  ? 
inftaurandsB  <&  perpetuauda^  Ma-  j 
thefi,  ac  Kaiendariis  unice  necelTa* 
riam  :  neque  Monarcham  ob  inna-~ 
tam  fibi  clementiam  permiirurum,uc 
fibiqui  a  tam  multo  tempore  In  gra- 
tiflimis  obfequiis  detineDantiir ,  cum 
tanta  doloris  acerbitate  (  quam  hasc 
inexpeftata  deliberatioabunde  pro-» 
debat)  pr^mii  loco  infli<fia,ex  Im- 
perio  difcederent  ,  fed,  curaturunt 
potiuSj  uc  eruditi  homiQes  «  tanto 

O  jam 


\  r. 


'     •  •  •  .    .•■JO         ;•.    ••■:•      •:  ' 

jlMmBerore  3ejed:i,  di^no  qiiopiatft' 
folatio  quamprinnum  recrearenturf 
Keqne  eos  fua  fefeilit  opinio.  Cutn 
^nirTi  aulse  Miniltri,  quos  Impera- 
to'?a'd  Collegium  rr)irtere  rolebat,ei/, 
i-eruUilent  iliam  Noftrorum  pkiri- 
.  mis  arguraenris  ac  triftiflimis  que-*; 
telis  refertam  petitionem ;  Monar-  * 
cha  aliquo  tempOre  medirabundus^.', 
•perplexusque  rubilifit*    Tum  vero  • 
^unum  ex  iisdem  Aulicis  ad  CoHe- 
.  %ium  mirir,qui  ad  fe  deferret  Legi» 
•^lDiviniE  Surhrnam  ^  &  Apologiam 
'(^contra  YamqUamfieflum  a  Ludo- 
Vico   Buglio  (ermone  ac  lireriS' 
Siniciseleganter  confcripram.  Qiu-*. 
bus  p^rle(^is ,  ex  imo  corde  traftis 
idenridem  rufpiriis .  quod  nuperum 
tdi  dilTjr  Decretu  m ,  vehemen  ter  do* 
lebht    converlusque  ad  AulicoSy 
Summis,  inquir ,  ac  verijjtniis  Eur&* 
•  piei  mUwtuf  argumentis  in  iis ,  qu^ 
tirca  Legem  Divin/im  dicmt  ac  pr^ 
ponunt,    Erravi  profedojdum  ae^ 
'^^^  *,*'5tr  ■  ...... V  UrjBi 

•  ••••:■:-.  ••  U 


.    .    ^  **  ^  '  •         Digitized  by  Google 


f  frorum  omfium  mgle&o  CQfjfiUo  ifi 

'TiiiisJudfonescQih^^kxusfum. 

'  lRcei:h£Ec(arm.tis  1670.  dres.verd 
^^..^eprembris  er.-^^t )  vebemens  ceH 
■'tkrncw-us  ALilicis  Pi^idm^enribus  nba 
toaruin  terrbris  jncutit  ^  Impeirarori 
eveftigiolferdinan^uin  ^ciri  juber^ 
eiquc  ■varias  d^  ter"r&  proixj- 
f  lit^u^Arones  >  quibus  ad  l^dneipi^ 
Vbrumexplariafcis,qd^  aritfe  ppt  au»- 
\k  M"inirt;ro.s,hic  iferurri  firo  &  <b* 
^orum  horninjS  Fefdinarndus  Ipie 
cpram  ^xporiil:,  ab  jnip^Tator^  be-' 
nigne  auditus  &  benevole  dimifrusi 
Poftride  veio  6jas  diei  M.  tDolIegi* 
prii  duos  Monarcha  legaVit  •^uli-' 
■c6s,qui  Bugliuni  adciintes  ,'certro- 
iem  Faciunit,  afferre  liti^*er<itofriA 
•fnandatiirki  j  ur  ill^  ac  focii  il^xtt 
•deitioie  genibus  .  IVirtcipfs  voliih'^ 
tatem  exipiant/  Nofh-is  hiox  ii* 
gehlia  provolutfs ,  Aulicorum  unuap. 
ita  proreqr,!.tiir ;  Majiflas  ait 

^qu0jibi  viihri ,  nt»ifU?ni^iie  pf^ohietirii 
^Uifcirca  Legem  B^mhn  QwU  prp* 

'  U.  ^  '  '  ■  .•."•  ■  -•/#^ 


li;  ■ 

^rd^^^  'V6his0HoHCedat. 
'  lb^4Nattt  Tribiina^  Kitttti] 
^'S,  Cbriiliatld  nbmini  ihfenrus,  de'*' 
trUfus  fuerat  Ma^Atatu  i  St^ue  irf 
(^U$  ktdlilft;  tuflTed^   ahus  Joanni 
Ajdamd  4^Qhdam  intime  amicu^ 

K^flrii  vetcrt  confifl  amicici*/upj* 
^l^t^  libelltim,quem  ()H^atd  toaal 
4^  /nipei?aeQif  fieri  juiTerati  m 
|;na  fiducia  illi  tradebant ;  veru 
mequehic^  fieque  tribtihaiis  luppli 
catidnum  Magiib^atUj^  exorari  ^6 

ttieruht,  uf  txxvti  admittercnt,  isrd^> 
CelTe  ifitur  fuit  Reguli  iliiUs ,  (|u 

.'at^dciniU 
.mplorar^r  Ouj  donfeilini  Mahda^ 
Jfuios  ThbUnaU^;  Rituunrt  i\A  0nici| 
admdnuctunt ;  ^ed  furdis  dantabanf 
fabulant.  Nec  (egntus^bfiAebsift^ 
fupplicatiohuin  Ma  gidratus. 


,-<.. 


^  Digitrzed  by  Goog 


^orum  libellum  accipere  adeg^.aQ' 
Imperatpri  .ofperre^qui  %lo  Sinen- 
fis  Curia?  per^uam  accdtnodate  in 
hjuncmQdumcQnceptus  erat. 
■  ^  j»No5  LudovicusBug-IiuSjGabri- 
i>,eIMagalIanius,  Ferdinandns  Veri=^ 

.  a»,  bieiius  ex  remQto  occidente  iubditi* 

a»tuireYorentur,  ac  rupplices  cer- 
>^tioremtemu5Tuam  Majeftatemv 
if  de  rebus  ,  ad  tuam  ipfius  munifi« ' 
,>,centiam  ij)e^tantibus  ^  cui  p«rdif^ 
9|  ficile  cft  referre  vices ,  ac  gra  tes.= 
.  9>NosrubdM:itaifufpicimus  admira* 

bundiirequ^  ipfa  expcrimur  Im- 
-  V  peraroria?  Majeftatis  Tux.  perfpi- 
32  cacitateqci  >  prudentiam  %  clemen-^ 
^  tiam<jue  amplifiRnsam » nunc  &  o- 
,»limfcmper  unam  5;  ean  dem  ,fl- 
,»6uc  patuit  nuper,  quanda  fcilicet^ 
^exaoiinafis  aais.  judicii  ,  in  qua  ' 
„  Yamquamfienusfelfi  criminis  ac-  J 
»  Quiaverat  Joannem  Adamum  ^  ^ 
»  poft  totam  iliam  cau(am  tuo  juiTu. 
»  pcr  Princ.ipcm,Coraitioi:um  Prsc-»' 
»>iidem  9  aUoque :  Prindpes  >  ac' 
MFrimore&  ftirpis  Regii^  prlefidejP' 

D  j  „Coa«^ 


"^CDnciliornni.tuortim>  atque  C^en^\ 
■■  '^jifores  Ira.perii,  coa&is;  rite  Corai-iv' 
'  ,>te.  ^  rinjE;illatim  ,  <5c  accucaf q  dif-Ji^'. 
/;,7cufrarn,  iisqui^em  otnnibus  ,  qui 
v„munere  pubiico- fuerai-ir  priyatr^ 
'  5,i:eftituta  Fuit  cft^nitas.  priftina,, 
■•  ^^^Mortuis.eaj.quie  fbiet  ,.imperifa  eft*" 
■•''■^miiecatio  :  fuperftites.  autem  gaii^  . 
%-,jClerit  jam  kumaiutatis  &  clemerw 
%,tis.  tu^  mimificentia^que  ck)nis,<. 
,  5, wihij  denique  tam  fliit  humile* 
.  '  ;„  tamqueexiie,  quo  non  demiferit* 
V  %  beneficentia,,  BenignirasqAe  Tuav. 
•  t5j.SoJi  ex  omni.bus.  Antonius,  cceceri-i 
>  «Ijj^que  horiiifies  Cupra  viginti  ^  raulta 
jjjam  tempore  ,  vin^toronn  in  mo-t 
■;     re  m  dferin en tup  in  Pfo vir.cia  Cao- 
;"r^  '„tbriienfi!.  .  - 

•  ""..iObverfentur  autem  affidue  o- 
;  < ,  culis  mentis  noftrap  di£li  fbcii ,  ex 
„  quibus  multi  iam  nati  funt aiios  plijs^ 
_  "^  minus  feptuaginta  vel  ofioginta;- 
„.  phires  item  quam;  decem  ,,  arris- 
AftrohdmicsE  periti  anno  d.ecima 
,,,fexto  Im;perantis  Xunchii  ,.  man 
dato  ejysdem.  Sinas  iunt  insrrelTi 


^pol^uam  hfentpe  Coi 

„  um ,  cujus  ^€ta  efttw  ^»Ci«liS»i» 

-voluntatem  Regiam  exquifiefat. 
,.^Porro  nos  rubdiri  Tui ,  ab  meun^ 

,,tejam  £etate  notomotpiM^^ 
Y^,  wsquehiMToanas  abjeanitis ,  4  dip- 

jl,  ciplin»  Religiofc  operam  (to«s, 
.i,faauftamque  itt  :Europa  ,  l»0eoa 
Vitimfinimus  in  Sinis,  idque  p«: 
ii,annos  prope  centum  a  tempofi^ 
bus  famil»  Taimingae  ad  hunc  uf- 

„  que  diem.  Et  detun£lo  quidem 
|^,ln^peralori  penirus  perlpeauni 
^fuit,Legem  divinatn  expertem  ef- 
'j^fetabis  omnis  ac  vitii  :  quocir- 
,^ca  etiam  benefice  nobis  conceffit 
*  3(^ipfe  templum  ,  tribuk  titulum  for 
^ilribtts  «gusdem  pr«fixum ,  tribuit 

»  eiogium  marmori  incifum ;  repeti* 
.  ^tisqiievicibusTaitaro-Sinica  Ma- 

^jettas  illa  acceffit  ad  templum  nc-, 

.  ,;ftrum ,  5c  permifit  nos  ccsrerosqpe 
,,fociorum  comiworari  fingulos  pro- 
^priis  in  tempUs,  ac  vacare  E>ivi« 
1,  m  cultui  ftudioque  virtutum. . 


'.Oigiti; 


Tuam  Majeftatem,ut  demittas  i^^^ 
, j  nos  perenaem  iUam  roagnam-*'^» 
„q.uebeneficetitiara  Tuam,&  benW;; 
„gne  raemor  afmnMMUfura  Anfconiip^^^ 
ac  celiq^uoram.  <>m.iu  culpi  ^o^i^^ 
tiurp  j .  digneris.  pcrmittere ,  ut  ea- 
„  dem  cum  4ib^tate  ,  qui  tempor% 
iiImperatQris  defun^ » XviSi^\  ip^is^^ 
„  qui  vegotions  quidem  astatis  funti 
„remigfare  proprias  •  ad  -aedes  ;f 
„tempia.,  aiiis  vero  qui  fenes  st^^ ' 
,,q«e.  dccrepiti ,  ad  loca  fepulturas. 
„  (11»  deitinati**  «tfic  bumanitas^G  • 
„ijenignitas.iUa,qua  imp^autis  fa- 
^  railiic  cyn^itpr  ext.eros  complecfti 

fovere  confuev»ant ,  per  -Te.  ' 
„  perp.etuetur.  Hoc  pado  ,  fiquid  / 
^,vira£nobis  omnibus  fubditisTuis  ' 

er it  reliquum  ,  id  omne  beneEeen- 
^tia?  Tuae ,  qua  no^  ad  vitam  quor. 
„  d-in\Qdo.revo,caveris. munus erit..  . 
ItWum  hiic  fuppUces  imploramus 
fapieofiam  Tuam,qua  expenda? 
^  ea  • .  qua?  m.odPr pr ppofuimus ,  ac.  . 

■exe-^ 


Digitized  by  Google 


57 


„  cxecutioni  mandari  jubeas.  Coft^ 
,icilio  quidem  Rituum  fjmiliter  ex* 
5,  pofueramus  hsec  omnia  defcripto, 
„ fed  impetrare  nonpotuimusut  re- 
''■  „  ferrcteapro  NobisMajeftari  Tuap» 
,iQuocirca  nos  ipfi ,  oblato  reveren- 
,  i>terIibelIo,  certiorem  eam  facimus, 
■  j^ejusque  Regium  mandatnm  pra?-! 
■„ftolamun    Imperantis  Khamhi 
„anno9- die  10.  Lunee  II. 

HochbellOjUt  patet ,  non  nift 
'  tacite  ( itaenim  expediebat )  peteba- 
tur  nuperi  Decreti  revocatio ,  &,  Di- 
vinsB  Legis  approbatio.  Admifit 
autem  libellum  Imperator ,  ejufqu«* 
examenad  fervandam  Imperii  con- 
fuetudinem  ,  commifit  Tribunali 
Rituum,  IntereaNollriomnibus  hu- 
manitatis  olficiis,fibibenevolosred- , 
dere  conabantur  Mandarinorum  a- 
nimos.,  -Verum  odium  contra  Le- 
gem,  Dei  ejusque  Prsecones  adeo 
exereverat,ut  nullis  potuerit  offici- 
is  obfequiifque  leniri.    Cum  au- 
tem  fuas  fuper  caufa  noftra  delibe- 

D  $  ,        "  ra- 


r^ttones  inftiruerenf ,  in  duas  ftltH  | 

debanrur  fent(jni^i«is:.primaera]rynon 
l  cere  (  pofito  fuperiore  DetTem  ) 
4e  iila  cau)[3  rurfusagere,  cQiOintetifi. 
tiag  Mao^^^iui  Sinenfes  faa  quis  quii  ■ 
nomina  (Ubfcripfere  :  altera  ftatue* 
bat  uc  omnes  Mii&onadi  Canrone 
PelsUniiyB  %CQerIei:entur,&  <JuiT\F^r* 
dmandoMathefto^  Praifefto  in  aula 
xe0derent  kd  huic  pi^ctto,  oemo 
fubicripi^jpra^rer  Xi^ibiunalis  Prg^iii 
dera  ,  natione  Xartaru.in ,  5c  olinx  .  ; 
Jbanni  Adamo  peramicura  pri- 
XDum  iltius^  AiTeirorfm ,  qui  paritec" 
«rac  Xa^tarns  ($c.  cliqns  ReguK  ,fl.n? 
gularis  Noftrorum  patroni* 

hims  bujusmojdi  fententiis  No^ 
ftri  aqerbe  afiidabantuc ;  priml  quir 
d^m»quiaDi.ving?  Legis  appix^oa-r 
tioBi  oQK)ino  qontraria  ,  iecunda. 
VCro,etiani ,  quippe  qua?  Ev,angeUi- 
promulgationi  8c.  MiiRonarioriirn' 
ub^tati  non  minus  quam  primai 
advstfabatiirv  I^etuebaDtquc  Pa* 
tres,  nelmperator  hanc  lecundam, 

^  * 

■  .  .      .      ♦-  ■  ■ 

..^       ,   *     ■  Digitized  by  Google 


Hfi  tniriorem  ,  fenteptiam  coBi^r^ 
marec.     f  rgo  fibi  perbenevoiuni 
J^riynarium  Imperii  MiniftnimSo-. 
faftarri  cfmffeftim  'adi^itnts  &  enixo 
fanum  conf^j^m  adeunt  ,  &  enixa 
-ppcantur,  Monarchas  perfuadereC 
'  he  Miffi6i5arii  omries  Pekimnm  ve4 
mre,&  ibidem  coraraorari  eogan* 
'^ur;>fed  iingulis  a^  fuas  liceat  Eccle-» 
fiais  redire. " 
*^      Summopere  quidem  exoptabap 
•Jmperatof  Noftrorum  votis  0iT.ni-» 
uo  fetisfadere  ,  tum  qma  indies  ma* 
|;is  <Sc  magis  Divinas  Legis  verita<> 
tem  affequebarur ,  tum  quiaPatrun» 
fonocentiam  .  &  adverferiorum  o- 
dium  magis  ac  tnagis  deprebende-» 
bat;  adeoqiie  fiiventillimum  Reli- 
loni  Catholicse  meditabatur-cdere 
lecretum*   SubodoFati,quod  erat, 
aftutiffimi  Mandarini^  vires  omnes 
^  fraudule.nteF  impendunr,  ut  Monar-' 
chara  a  ^audabiiiilimo  propofiro  a* 
Yertanr.. .  Ad  P(eudopoUtic2e  docu- 
menra  ac  in  ratione  lliatus  fundata 
fopbisniata  cofifligiuflt,  ^  adverru& 

ChEiilia' 


'^»^.  *  ^    ■  '       Digitized  by  Gc> 


49 

Chriftiaa^  Fidei  libertatem  pIurK 
xna  add^cunr.  .  Nequii&ma  oipoi* . 
umerantduo  hxc  argumenta.  Ptin 
mum/iiibertatem  Legis  Divinaslm*^ 

ptracor  concederet  ^a^ceri^  dedecp^ 
ris  fcife  exponeret  peri^julo  ,  nhi 
cnim  Imperil  annales  pofteri  le&ur 
ri  effem ,  peregrinae  Legis  appro-, 
bationem   exprobarent  Majeftati 
Sui&*qua{i  vero  maximum,antiquii^  . 
toum,  atque  lUuftriflimiim  Sina«  . 
rum  Imperium  lege  caruiiTet ,  eique. 
neceflarium  foret  ,  ^am  «b  exteris 
.  emendicare*    Alterum  argumea- 

tum  erat,  qupd  noviratum  amans 
plebs  Legem  Dei  facillime  ample- 
yara,  eiTet,  }*q  proinde  Zmperium  af* 
fiduis  rebelliQuum  timoribus  obno- 
xiura ;  uti  quotidianis  tumultibus 

fequaces  in^unium  ie^arum»  quas' 
haud  poterant  unquam  de  Impe- 
rio  exftirpari  >  («piffime  comprQ-^ 
l^aflent, 

*r  .VSanehaecnon  tantum  Principi. 
iuveai  facili.  &,  flexili ,  fed  cuicun": 


*  *  .  Digitizcd  by  Coogle 


ii^  MoBsreh«.f^^^  (  cui  dteCr 
^tlftnen  iFidei  &^ratiaDei)  i  ju- 

^«eFent^  i^oiler  Itxiperatei^ieie  in- 
ktt  facrum  &.  faxum  ( ut  ajunt)  pO* 
fitum  ^erhehs',  ilolebat  auiae  Proce^ 
)?eS)quorum  plurimi  Mandarinis  Si* 
iienfibus  adnseferant  >  male  conten- 
kos  diitiittere  j  fed  etiam  Noftris 
unice  cupiebac  gratificari»  Quare 
-  tnediam  arripuit  viam  ♦  ac  urrisqu# 
jiliquid  conceflit.  Noftris  quidem  in-« 
dumCj  ut  detenti  in  Cahtonieuii 
Jjrovincia  Chrifti  operarii^  ad  fuo* 
Jinguli  Ecclefias  redirent ,  uti  fua-* 
debat  Prindeps  Soianus  ;  Coeteris 
Vero  aulie  ProceribuS  &  Sinenfibu* 
Mandarinis  dedit,  ut  t)ei  Lex  rUr^ 
fti»  iudigenis  prohibereCur< 
Creti  erac  iequens  ceuor* 

Secundum  ea ,  qu*  jtiobis  ligni-» 
i)ficata  fune  i  Ludovico  Buglio 
i,(bciiSiAntonius  ^ac  coeceri  (  quo^ 

iiincermultifuuc  annp$  plus;  mims 

^ .       jt,feptU*»  / 

■     '.         ■    ■.,...    ■'•■■  •      .  , 

»  ■  •  * 

Digitized  by  Google 


reptuaginta  vel  o<^oginta  tiati  j  . 
>vjani  diu  &  abfque  culpa  ftia  detiv 
^»  nen]tur  in  pro^viaeia  Qantooie^ 
a,5cc.  -€X  iiis  igicur  eos,  qui  periti 
y  func  rei  Aftronomics ,  jubemul 
y  feiigi  >  ac.  yenire  ia  Regiam  ^  u<^ . 
jj,na  CLira  Fcrdinancio  commoratti* 
^  ros  J  iis  vcro ,  qui  periti  nbh  jliar^ 
ygratiam  facinius  ^  ut  reverrantur  • . 
jjjfinguli  ad  propria  templa.  Ve^ 
j>r6m  praeter  ■  cxercitia  virtutuni 
ji^^cultuique  divina  >  quae,  .propria. 

Religionjs  ipforum  funt ,  h^aiid  pet- 
),mittimiis  ,  ut  quisquam  in.^aid 
^  aiiisque  proyinciis.,  rurcipiat  Le* 
ij^geni  iftam: ,  fed  etiamnum  vige* 
fc,  re'  volumus  fijperiorem  prohii  * 
.4,lioQemk . . 


/  « 


*•■ '. 


Digitized  by 


Googlt 


Kedkus  MimonaiiQfum  ad  Cvias 

iEcdelias.&ii4qup  ad  annum  icS^*^ 
Evangeliipropagario.  Npvjeia** 


,  ,  "  fcegi  decreta  re vocaren-  .  ^ 
j  •  ,tjiryadhibita?j 

■fcpftremi  iliius  decr^ti  favore  i& 
exilid  ai  Eccleiias  fuas  Miffio* 
li^ii  redie.!!^ »  una  ^ac  de  caufa  ma^ 
Xiiyie.hiJareSiquod  portcot  «rumrias^ 
l<*ago  );)eHei3i9ribhis  terh  pbre  tolera* 
kas,tandem  liceret  revifere  in  Chri- 
fto  regeneratam  EcclefiiE  pirolenij 
fuos  in  Ghrifti  fide  Magiftrds  aq 
fetres  jniliies  repetids  votis  anxief 
fS[pe(Sfcantem  j  faframentcrumquQ 
^.t)iyini  verhi  pabuirim  compluri- 
h)js  ann is  magna  ramen ,pr2tftolani 
famjob  id  verci  triftes,  quod  hovii 
prohibi.rionibus  Cathbiica:  Fidei  li^ 
bertasjGtri^ius,quam  anpis  prs^reri* 
ti%€o;ar<aaretur .  k  fua  iii  raiutenii  ' 

■     -  anitiia- 


inimarum   obltquia  ioiiumeris 

caudQuibus  circumrpedionibusque. 
indigerent.  Nihilominus  ita  anxi-I , 
osfolabacur  IX  O.  M*  ioqua  ttiiicii 
con£debant  >  iumnaa  immeniaque^ 
bonitas ,  jubebatque  Tperare ,  eum) 
qui  in  ialurem  geutium  vetierat> 
aperturum  tandem  optatam  dudum 
in  hoc  vaftiflimo  Imperio  viam,  ad 
Evangelicum  vexiilum  felicifer  iatf 
cumferendum», 

'  InterimPatresLudovicus  Bugli- 
nS)6c  Gabriel  Magatlaniu^  >  relii^ 
hac  militanti  Eccleiia,  ad  ttiumphati*/ 
tem  in  Ccelis ,  ut  pie  credinius,  de- 
inigrarunt ,  Ferdinando  V^erbiefto 
eddmnum  in  arena  certamifiis  per-* 
maaente  :  adquem  ,  tamquam  in 
aula  antiquidrem  ,  Divina?  Legis 
diiatandcis  adverfantia  obilacul& 
amovere,pertinebaf.  EtlaneMa* 
themaficse  Pratfe^flurae  authoritas 
adid  conferebat  pluriroum  »nam  iU 
,  lius  epiftolae  apud  Proreges  >  c£e;  ^ 
'  teros  ProvitiCiarum  Mandarinos  , 

.         .   •■  . 

Jt  ,  •  Digitized  by  Googl 


inendarionesque  fomebancur  deli« 
.deratoseffetftus.  Accedsbat  Ferdi- 
tiandi  (ingularis  dexrerita$,modu5q; 

cum  Sinis  agemii  circumfpeda 
prudentiaj  quibujbrevi  adeo  ener;- 
vavir,qua?  Religioni  Cathoiica^  obiu- 
&abancur>ut  non  minori .  facilitate 
(quam  teoipore  Joannis  Adami) 
poft  toties  repetitas  prohibitiones, 
Cfhrifti  regnum  protenderetur. 
.  Perfpedum  Ferdinandus  habebat 
prohibitiones  ImperatorisjEvange- 
ucae  do<B:rinae  irvcuicanda;  non  mul- 
fumobfuturas,fiProregum  &  Man^ 
darinorum  animos  fibi  cohciiiaret. 
Quamobrera  dum  negotiQrum  cau-« 

laad  aularn  ye^titabant ,  eos  huma-. 
niflime  alloquebatur,  fepe  conve-. 
oiebat,  &  deiatis  ex  Europa  mune^ 
ribus ,  praefertimv  artefadis  donabat 
Ad  abfentes  autcm  humaniffimay^ 
inifntabat  Epiftoias.  Qua  tam  1  n-  . 
geniofa  ,  ^itipi^dque  induilria  e^^ 
fecit,  ut  legem  Dei  prohibentia  de-j 
qreta.' in  fub  Qon  periiiarent  yigore; . 


4€ 

Mst  vero  i^eocidem  iogruereiit  p&^r 
'    Kcutione$,VroYe%\im  ravoVerep^*. 
te  extinguerenlur» 

Pari^imb  &  majbn  induftria  Im* 
|)6ratoris  b^nevolentiamvenabatun 
ieamque  cotil^Valre     inidies  augd* 
exquilitis  obrequii^  iaborabat 
Ncgotiaa  Mbnarcha  idbi  commlila, 
)3r2B(ertim  ih  bohUm  communc]rei 
«ltindanda,i(umcha  animi  conrehtio^ . 
ne  exiequebatur.   Q^lia  eraht^ex- 
cellentia  opera ,  quse  ih  auia  csttanc 
kd  Matheiim  fpedantia :  item  belli* 
cx  Machinse  ( inftrumehta  ad  cqer« 
•  Cendos  rfebelles  )  exafta  proportib- 
ti6  cQoftrudse.  Quod  qUidehi  dpui 
videbatur  nonnullis  a  noilro  infii^ 
futo  aliquantUrti  alienum  ,  Unice  ta-  ' 
Ihen  ad  ^nfervahdaiH  Miifit>henl  i 
tUm  tempoiris  neceiTarium  >  &  ad 
imp6trahdam.(eu  potiusextbrqucn* 
dani  Catholicie  Religionis  liberti;^ 
tem,ut  infra  patebit » haaxime  op* 
portnnum»  VcHim  ita  publicis  his 
negotiis  im|:^cal»ctur  9 -ut  privati^ 
tloo:deeiIet^mpe  Imperatori  qud-i» 

'  tidi# 

••    '  -    '  '        .  ■ 

«.     '  Digitized  by^Oo4e 


ti(3iekoris  .qtiatuor  3c  amplius  EiP- 
'clidem  expiicabat,  Philo'{ophiara> 
^nam  i^remec  F^rdinafldas  L>iQgaa 
j&literis  Sinicis  comporuer^it.  .  Ex . 
iiujus  oc<!:afioft^eqiienter  tefutabaiC 
faiiks  ^natum  ruperftitiones ,  veri» 
tdtem(^eiah£i£e  Fidelaaftr<e  ilict^ 
lCabat  ac  demohftrabat. 

Eodem  iHnhd,  quo  ex  Canfbnienii 
€xiiio  Miflioharii  adruas  i^verte^ 
banturMifliohes  ,ad  aulam  accerfi* 
tus  eftP.  Philippu^  Grimaldus ,  qui. 
inter  omnes  Mathematkaruin  di« 
icipiiiiarum  peritiilimus  erat  £umi 
Impier^tor  m^^iml  (emper  fecit  ^it 
i^uTe  dilexitv.  Ilinc  p(^qUam  an* 
rio  i68d.ab  to  lejgatus  in  Europam 
dicfceflit^  quatits  ftatis  temporU)ud 
jLuilcanorum  havies  MacaUm  appelU. 
fblent,tbti?s  quidnam  P.  .Gfrimaldo 
fad:um  l^uiflec  foUicite  irequirebae 
P^incep^,  ejUsque  iepiftolas  (  quai. 
ih  Tartaricam  lihguam ,  ut  ipfemeC, 
eas  \e^er€  pOflef,  vertebantulr  ){errii-' 
perexgo&ebac.  Superiore.yero.disv 


6% 

prxfenti  anno  >  quibus  Gri|xialdi  ex«  . 
pe6labatur  reditus ,  anticipato  M;^-  " 
caumC^)  iDmaximi  amoris  indi«* 
cium  praemifit  ,  qui.  re^ucein  e:^^,. 
.  Europa  ad  aulam  reducerent. 

Pauiopoft  priroum  Grimaldi  a4 
aulam  appulfum  imperator  P,  TIiqt  . 
ntam  Pereriam  Macao  PekimunJ 
evocavit.        poAmodum  omm- 
no  rara  felicitate  varia ,  9Xteh&i. 
confecit ,  digna  quidem  non  Sina- 
tiim  modo  &  Tart«roru0] » fed  Mxtr . 
ropseorum    etiam    admiratione  • 
atqueaMonarcharumme  aeftimataa  . 
Aquo  triam  in  Muiices  Magiftrum  . 
deausy  fuaviiHmxhujus  artis  The- 
oricam ,  ut  BiCilius  a  Principe  addi-  . 
tceretur  ^pleniflime  expofuit  qua** 
tuor  voiuminibus ,  linguj^  ac  Jit^ris 
Sinicis  eleganter  confcript^s  ,  quae 

•    tandem  ,  ita  jubente  Monarcha' » |{| ' 
Tartaricamlinguamredditafunr.  V 
PrsBoccupata  his  6c  fimiUbus  No<*^ 
ftrorum  oblequiis  In  peratoris  be? 

V  nevQ.lentia  ;  frequentibus  iple  ac, 

'  iingu- 

civhs»  iSk  Lttiiunorum  >  io  qiudtm  prs^ 
YiacnBfCatic<>niea&  pcntftfwla  Siau, 

^  k      »  1      Digitized  by  G^yogle 


iiO^lanbiis  eos  afficiebat  ikv^^r^ 
bps,^  cumukbat :  beodEcus  »  qinf 
ci|m  per  Imperium  vulgarentur» 
audebant  Catholic»  Fidei  hoftes 
Chrifii  operariis  eiTe,  .molefti  p  iis 
prafci^ue,  qui  in.  «jilTeminandi  "Er 
vangelica  doftrina  fe  cautc  pni- 
denterque  gerebant  ;  &  tvmfia  ali- 
qua  fubinde  ifi  Leg^i|i  Divinam  vel- 
Chrittianos  oriebatiirtempeftas,au- 
thcMTitate  Ferdipandi ,  & .  Pr^torum 
amicorum  ope  .  ab  iUo  idiiplorata» 
.  copf  eftim  (edabatur. 

Facile  quidem  bucusque  Ferdi- 
na^idus  militapti  in  Sinis  fubvenie* 
batEcc}efuc  ,  nuijquam  tamen  fe- 
curam  paoem ,  nift  Dei  Lex  proba- 
retpr,iipi  polliceri  audebat*  |m6 
ve^fo  proqcUam  prGaedeqtibus  atro« 
dorem,&  cui  facfle  (ucairri  haud 
po^et .  prudenter  nje^uebat-  Prp- 
pteirpa  Chrifti^ipae  l^^ligiQnis  liber- 
tatem"  rurftis  urgere  yehementer 
exqptabat  ,  nam.ipbibquia  Imperip 
&Iiiipcratoriprajftit4  ,ejusque  fin- 
'         E  5  gularis 


jro- 

gtttaris  beneyolei!crti4  £clicem.exirwa. 
ijsondfebanti  Et  vero  pcrcomqio* 
cbm  huic  incept»  occafionem  uhra 
luppeditavir  tibeF^idaai,qutinPro»> 
vincia  Chekiam  vulga  diaa  in  lu*^ 
cem  tditi»,Chriftianan3  Religioncm 
^ikatisr  acpjravieacis  arguebat;. 

Jam  eo  temporc  ( agefaatur 
HUK  16^7. )  Pi  Grimaldus  fofverae 
in  Europara,  relidis  cum  F.Ferdi* 
uando  m  hac  aula  P.  Pcreria  > 
l^^At^onki  Thoma  i  quem  utpote 
Mathematids  diibipiiiiis  apprime 
«•uditum,  Grimaldus  ipfe  ( ab  Im- 
iseratar»  magna  uti<jue  authorita- 
te  ac  pompa  legatus  >  Pekttnum 
adduxerar.  Cum  his  igitur  duobus 
fociis,  pra^fens  Chriftianae  Rcligio- 
nis  negotium.  maeuMs  perpendens 
Ferdinandus ,  de  ipforum  cpnfilio 
&  omhium  nomine  (uc  moris  ef^ 
in  iimi<Ubus  cauils  g^vibut) 
de  illata  per  fummttm  dedecus  Di<* 
vin»  L6gi  injuria  Imperatori  con-  ' 
que^tus  eii^  taotft  «rguniemoruni 


7^ 

y  ac  pondercut  eum  ad*  Chrif^ 
21$  Fiaei .  iibercaj^em  coQcedendan^ 
omnina  permovcKit^  VerumhoQ 
ipfxm  opoi^^b^  (oto  ImperiQ  pu- 

iJIico,  Oiplomate.  pijomulgari » ci«o<t  . 

utfierent,libeUum  fupplicem  obtu^  ! 
lit  Ferdinandu^  Hajeftati  Sioica?» 
quidem,  immediate  ex  fpeci^  ab  ilr . 
pi  fibi  coQceilb  privilegio^ 

,  NuUa  jam  Aulicorum  pcivat^  • 
dire(flioae  Iraperator.  ia  gubemanr  . 
do  utebatur  ,  setate  enim(Sc  .fmgii-i 
laribuiL>  quibu£pollebat>  animi  don  V 
tibjos  X  (antam  regjuniDisL  icientian:^ 
atqiie  experientiam  erat  allecutusi  : 
ut  per  fe  uuus  gubernar^t  omnes» 

ipf^rrivero  regeret  nemo,  Valdcf^ 
•  tameiierat  iollicitus  de  fiii  Nomini» 

|an^.,ia.Impei;ii  anoaiibu^s  poft^ift  . 
i^eliQquenda.»  a^e  a^ternum  com<« 
nwjv&nda.  Propterea  Mojnaqhic^  , 

fupircmaque  xid  ii^  deceirncndot  po?» 
tentiaverebatur  ^.^deoque;,lbIerter  . 
&  pi^vidediipop.ebat  XribuAaIia,iit'  * 

^ueji)i(^odumipCecuperet>Bego-! 

^  ;'  -  Digitized  by  Google 


7* 

ria  concluderentur ,  Quia  vero  in 
prxfenti  Chriilians  Fidei  cauia, 
quam  exopcabat  fententiam,aTri- 
bunaliRicuum  fperatenon  poterac, 
(ut  qui  apprime  noviilet  iilius  in 
explebile  in  Legem  Dei  odium) 
Tribunal  operarum  publicarum, 
( in  quo  Ferdinandus  imellbris  ritu« 
lo  fuigebat ,  &  propter  belli  Machi' 
nas  magni  ab  omnibus  habeba- 
tuf  )  illi  adiunxit ,  ut  inter  coniul- 
'tandum  forent,  qui  Ferdinandi  ob- 
(equia  aciri  bonum  Imperii  eiaht- 
Jatqs  iabores  perpenderent ,  eique 

{)raemii  Ioco,quam  Divinas  Legis 
iberratem  petebat  ,  concedendam 
ceniecenj:.'  Minime  tamen  profbil; 
ha^c  Mqniirha^  induifaria  ,  omnes 
enirti  folis  advenis  libferum  Chriflii-. 
aoae  Religionis  exercitium  judica- 
runt,  injdigenis  vero  prohibenduin»^ 
ne  iilam  aehuo  fu(ciperent>'qt[<nii*'^ 
adm^oduqx.  decretum  jam  fuerac 
anno  Khamhii  oAav|9i  ' 

Lf^Divliias  reSus  ira  male  ha- 

■  •-        'oemi-  ■ 


t  Digitized  by 


.  7i 

4  \ 

betidbus^xnecteri  ac  favere  cupie* 
|at  Imf iatori  aft^fupfjeina  uti  po- 
tencia  ( quie  unica  apparebat  via  )  ^ 
priiy^er  polici€iis  ;rationes  HQn  au«  1 
d^bat   Itaqu^.rurfus  lentgntiaB  in- 
colisCatiiolicamFidem  prohibenti» 
fiibfcripfit  in  graciam  Tribunalium» 
in.^rj^tiam  vero  NoHroruin  huicv- 
Decfeto  addidic,^  ut.ii  Dei  Lex  in 
Manidarinorum  Cacalogis  fal^ 
ieaii^iqras  (edas  recenfencibus,ut  ta-  ^ 
lis  annumeFata  eflet ,  absquemom  . 
hacum  de  numei^p  toUeretur».  Ita.  i 
'  Oi4^^lpa  Religio  ab  impacJ^a ,3c  , 
deuicepf  n>rteiimpi^        -calum*  ^ 
aiii^  vmdicaca  £mf fuis  tamen 
ill^^apermanfitconftrifta  terminis» 

PARS  SECUNPA/ 
Fa^ulti^s  Lcgem  Oivinaiii  Ifbe« 

•  re  prsedicaadi  per  univerium 

.  3ioarumImperiumcoocei]^an- 
«Q  Domini  1691. 


Digitized  by  Google 


>4 

GAPUT 


>  r 

Moaauilsfr  difpofkiefiet  Divi^ 

P Aulo  po^  ttlrimiim  laiperaeo*^ 
ris  De.crcturn  Veperabilis  fenex; 
Pv^rdjnandbsxerJbieft.,  plenusi! 
m^rkts  e   onortaiiimi  conyi^ii»^ 
fumma   omniutn  ChriftiariDruini 
inespore  m  igravit.  anno.  i6^t,  quinn 
to  kalendas  Febraarii^  in  cjiis  Jo-v 
cum  pro  Tribunalis  Matheqiatices; 
'Pra?fide » RitnHin  eoncilium  ,  ad' 
quodid  artinebat>e  Sini9,utu]Qi  im-^ 
peratori  propofuit*  Nihilominus: 
Im  perator  «ant  prscfefturam  con- 
jferreomnino  volutt  P;  Thomx  Pe^ 
reris  „qui  poftgiiam  maximas  Mo-v 
narchse  ^atks  egiiftt  honor?  hunc- 
(  quo.  feindigm»m  dicebar  )impefi« 
fe  deprecatus ,  Principem  rogavit^ 
ut  fi  quempiam  e  Noftris  Mathefe- 
os  PraefidecR  renuntiar<  decre^if^ 

•  •  '  ^         '  jm'  ^ 


5ffr 

feeid  hcmorls  P«  .Phi^ippa  GHaial^  :> 
dp.,  abfenti  Ucec  >  digniori  imisn^^ 
cbnferre  dignaretur.    Hanc  Pere-  ' 
n9B  raodfi&iaftk  adniiirans  ac  fufpi- 
ciens  Imperator  annuic  tandemjk 
ut  Mathefi  Grimaldus  prarficeretur 
inceriin  vero  abientis  viccs  Pereria^ 
injunxir,  Ulteriori  excurationi  nu^  ^ 
lusjam  locus  fiiperaret.  Igitur  in  " 
eaubi  pr9sfe6kura  coUegam  ac  (<y* 
cium  addat  P.  Antonium  Thotnam»; 
rei  mathematicse  peritiflimum.  Quo 
circa  die  4*Lunac  u  anni  lCamlii 
27^1^  quierat  Chrifti  i688^ )  prodiit;. 
Iniperatons  edi6lum  »  quo  Tho- 
mamPereriatn  6c  Anthoniuin  Tha«'- 
mam  ,  quamdiu  abeiler  Philippus 
Grinialdus ,  Tribunali  Mathemati« 
pr^ficiehat  ,^ :  ; 

Magnum  h«c  attulere  SinenfiEc^. 
defiie  folatium ,  ciitn  adelfc  viderec»^^ 
qtii  fecund&Deiiim  &  coeIites,adver'' ' 
lis  in  rebus  fibi  opem  conferre  poP-:. 
ient  Expedarioni  tantie^Chridian^ 
iiiSijp4$Reipub{icae  defuo  ofkio  con* 

.'■■■/rK         ■ "  ceptv. 

m  * 

'  .  t  ■ 

i  » 


riif  f  efponderet 
di^hci^  libi  veftigiis  inilftendutii 
cenfijfi,  TjuUumque  non  movit  lapi- 
dtfm  ,  '«t  Dei  cultus  &  Religio 
^  Chriitian«i  eadem.y^jua  antea  >tran- 
4}dillitate  a^c  facilitat^  propagare- 
mr.  '  Qi^t  quandfque  poterat  db- 
iejquiis  ,  ^bi  devinciebat  Imperii. 
optiraates  ,  &  Magiftratus iis  3c 
coiramdc  per  Uiteras  Fratres  fiios 
(  hocenim  nomine  ief^  Miffioparii 
omnes  compellare  in  Sinis  folcnt  ) 
Inipenle  -commeiidabar.   £t  Ver6' 
non-  infru&uofe.  |  Nam  perfecv|tii- 
•  Ones  nqn  paucae  mpx  ipds  iniciis 
extfei^li  t^plura  templa  denoo  ere- 
£l«r»}Ujefa  alia  confervata  iw^  in 
PrOvincits  Huquam  Quamtum»/ 
rpecheli)  Chekiam)  &pnecipue  Xan<^ " 
tum  .  ub  i  Proregis .  patrociniuin 
Perieria;  literis  imperatum  ,  niniii- 
nm  quahfum  profuit  ilUus  provin- 
cis  MiHionai^iis ,  qui  plurimis 
jicationibus  afEigebantur*.  ' 

Haceadem  in  prpV^cia  -gravis- 
.     r  >  ,  limus 


^77 

'  fimus  quibem  anno  irfjo.  defxviit 
'turbo  adverfuy  Neophytos ,  8c  eo- 
rum  Patrem  Joannem  Valat,  a  va-» 
ferrimo  quodam  homuncione  agi- 
fatar  defedlionis  accufatos,  apud  ci«» 
vitatis  Ctiepimliiena?  Mandarinum, 
Chriftiano  nomini  2deoinfeftum,uc 
ad  ejus  comprimendam  audaciam 
Imperatoria  authoritateopusfuerif, 
"Adeam  igirur  confugit  Pereirajlm* 
peratorem  que  rei  totius  certiorem 
facicns ,  ejus  auxilium  imploravif, 
Monarcha  ne  apud  Tribunalia  Di- 
-  vinas  Legis  caufa,  repulfam  con- 
fuetam  pateretur  vel  certe  multo 
cum  opprefToriim  detrimento  diu- 
tius  protraheretur  ,  illico  privato 
^ad  provinci»  Prsetorem  mandato 
miilo  tempeftatem  fedavit ,  atque 
in  Cathclicze  Fidei  «ftimationent 
ingensque  emolumentum  conver» 
tiu 

jpaulo  antequam  hxc  agerehtur, 
vivente  etiam  tuin  Ferdinando ,  Si- 
nas  attigerat  P«  Joannes  Fontaney 

-  cutii' 

•  » 

,  Digitized 


tXim  <)uani6r  fodtl;.    Eos  Provin»^ 
>  tia  Chekimic*  Praeter  ,<Sc  alii  Maii^ 
tfarini  (inqijarum  manusincide-. 
rant  )Religiooes  Catholicac  infenfis- 
Jpmi  hofles ,  jtucta  Injperii  Lieges  ab 
ingf  eflu  Sinarum  aj-cere  conabantuf^ 
«liiTo  ad  tribunal  Rittium  libelloi 
JJt  ii  quinqlie  JEVangelii  i^raecooes 
Imperaforia  authpritate  Siamum 
Unidc  vehetant,remfeurc  c6gei*entun 
AtImperator,aFerdinando  .de  cotii 
ft  edodus  ,  honorifico  dipidmate 
•  Joanrtem  &  Socios  aceerfi  juflit  id 
Regiam  ,  araplamque  pmnibus  in 
Sinetifi  tmperio  commorandi  facul- 
tatem  induifit  i  atqlie  (sx  Percrij^ 
CPnfUiio  (  nam  Ferdinandus  per  id, 
Wmpus  e  vivisex(ie$fit)PeIami  fub*; 
iiftere  julTit  P.  jQaonem  Francifeunt 
Gerbilonium  ,  &  P.  joachimunii 
Bbuvet ;  P.  ^ontatiejb  ciim  aliis  duo*, 

busad  miifionw.fxcoletidas.  trans» 

«Ji^lo.  '  • 

Pofthaec  eoaem  anno  ifi^sS.  drf- 
putayit  ithperatorLegat6sdudfe,ad 

^ra^anda 


l^radanda  pads  fcedera  cum  Mord$ 
In  coTifihibus  odentatfs  TartAri3e«, 
lilorum  alCer  erat  avunculus , 
tnul  ibcer  eju$  ,  alrer  vero  Sofanus 
Princeps;de^uo^bp«itnprtma  par- 
iw  jatti  tappe  meiiiinimus.  Eisdetn 
Pereriaro ,  qu^  ftmper  tnagni  fe- 
rerat,  comif^m  adjunxit  ^  insRidato 
vdTribUttalnegotiorum  exterorum 
ki  eom  tem  tnitia  Khamii  anno 
117.^.  Lunftdie  decinM  t^.  cujus  fc'- 

quens  erati  tehor.  Perfpedum 
^,bco  Europios  homines ,  quorunt 

operalrtQir,iid^  dignos  d(  miin  efle 
^>ptrquamfideles:quibus  niti  poflum 
g^idcircoadMofcbs  mitto  Thomam 
^,Pererittn.  £xpedic  liutem,~  m 
iy  pacis  cotiditiones  Mosds  prdpo* 
,>nendascum  eo«onferatis. 

Privacim  WMPel-driapfig^hificarl 
juific  Monarcha,fa€^urii  fibi  pergra^ 
tum,exPckimenfibusPatribus  fi  unti 
inhaceacp^iHottefbdii  eligeriet.  £e 
P^reria  GerbilioniUm  nuper  appul^ 
i^|uielegit>nmiecfil^  Sineqiis> 

~  ■  -      * . "  • 

•  »  • '  ■ 

y  Digitized 


acTartarics  adhvic  r^dem,  ad  toie- 

randa  tamen  afperrim«e,invi«  ,ac 
.deieresr  Tartari«incon)tnoda  apti^ 
fimum,atqye  proinptiilimum'  Ad 
h»c  Imperator,ut  Pereria  in  ea  ex- 
peditione  ab  omnibus  (id  e&i  abodo 
yel  novem.milUbus  hpminum  ).pluo 
ris  a? ftimaretur ,  creavit  illum  ordi* 
tiis  terrii  Mandarioum»  pre^pfiim* 
jque  ilUex  peiiibus  .  veiiitum,<)UQ 
ipfe  ufebatur,Socio  vero,alium  no- 
vicer  fadum  dooo  dedic  cum  ^liif 
honoriiicis  donis.  Prscepit  itidem 
utLegatus  Princeps  Socer  fuus  Pe- 
l;e!riam&  GjerbiUonium  meniie.pro*, 
pr ix  (emper  adhiberet. 

Poftquam  ad  locum,ubide  pace  ' 
agendum  erat  perve,iitiim  eft  >  ^  iii 
yariis  cpngre0ibti5|ob  Sinarumoum 
Europa^is  imperirum  traflandi  mo- 
dum>&varias  eorundem  fuipicio»: 
^es  ac  diifideotias  >  tiihil  omninor 
concludebatur  ,  credi  vix  poflit. 
quantum  a  Persri^  /uit  defudatum»> 
uc  iul^icaciiiGimos  Sineniium  Le^  . 
.■  -..  •      =  •  '  gato-. 


Si 

f^orum  animos ,  ad  paceni  debito 

modo  traftandam  componerer,  dif- 
fidentias  toUersc  ,  ac  di&culrare» 
hinc  inde  fiibortas  comp{anaret. 
jp..  GerbiHonii  etiam  Socii  nii  ope- 
ra^  iabora^  acinrfuftria  ufus  in  iis, 
qua^  cum  Mofcis  Liogua;  Latinae^ 
baud  ignaris  tra(5labantur.  Adeo. 
«lurum  illnd  negocium  fuir ,  ur  nifi 
Pei«ria  cum  iocio  adfuilFet  >  infe-. 
fta  pace  Lcgati  ad  Principes  fuos 
vedituri  fuiiieent.  Hoc  iplum  ^inen- 
j(iumLegatite&acifunc>quando  pa- 
ce  confefta  duos  exrraordin£rios 
•curibres  ad  im{)6racorem  pra^mi-. 
ferunt  cum  hujusmcdi  mandato 
f,  Dicite  Imperarori ,  quod  felicitati 
„  MajeAaQs  ejus  adfcribendus  fit 
^  felix  iftius  Legationis  exitus,.  & 
^  quod  Imperator  ipfe  in  dignofceii- 
9».dis  hommibus  prodigioibs- habe» 
,»»t  mentis  oeulos  ,.eo  quod  elige-. 
„  retThomam  Pereriam  eum  So^ 
„  cio.  Cum  enim  ik  pi  us  a  d  defpe» 
^racos  terminos  deduceretur  pacis 


•jineg:ocium  j  illud  ipfe  fua  &  focii 
>,i&dui^ia  a4  bdiuilm  Iftatum  tidn* 
li  cebatj,  adiebque  illbrum  rotum  e£H 
^ycerte  ehim  (i  iibbis  adjuhdii  hoii 
^yfuiir^oc ,  oihil  hrorfus  concluMe^ 
»^  mus.  H^c  ita  diiite  citrierror^m^ 
citraobliviohdm; 

tHcifaciiehon  poteiljquanto  fo« 
iatio  ahiiiiique  voluptate  acceperic 
tnagnus  Tattatd  Sinic^s  Impera^ 
i^or  ifta  felicia  pacis  nuntia  ^  iibi  3q 
totiimperiodeiideratillima ;  qiiahtis^ 
hbndribusi  favbribils^  a<i 
hon  tantum  Pereriam  Si  Socium^ 
led  reliquos  Noftros  in  aula  com-* 
iinoi^antes  afiecedt :  i^e(tn&ntior  8c 
inajbr  ihde  quath  dntea  illi  Euitilia'^ 
Wtas,  &{ii:ivata  cum  ipfis  colloqiiiai 
Inter  (|iul^  iii  |5rae(entia  iinguU- 
fuas,ab  ij;)fomet  iibi  iinpolitais  ^xer-^ 
tebaiit  occupationes.  i?ereria  qui- 
deni  pfs^terMu^cami  vadis  ihcutii-^ 
bebat  artefadis»  Crerbiliohius  autetii 

Bouvetus  ,  Antdnio  dirigentcj 

&udi<iflim,^  Fbilofophianl  ih  l^ar* 


bricatn  vertebaht  linguam(cui  tpn^  - 
jubente  Mofiarcha  addiicendae  d&» 
baat^peram )  &  ieic  vei^ne  Impe- 
ratori  explicabant.  Antonius  verQ 
eidem  Algebram  interpretabatur» 
Afie^u  ^ngulari  nos  omties  Impe- 
rator  compled^^tur  ,  &  inaudit^ 
familiaritate  fuper  tapctia  Imperia- 
lis.  fuhielli  (quod  nuUi  Procerum 
ac  Principum  unquam  conceiTum) 
ubebat  iibi  aifidere.  I^ittebantur 
iiurein  equi  ex  ipfo  imperatorio  e* 
t^uili,  quibus  noihi  veberenturia 
9Ulam*  ^numeros  alios  favores 
tacetK 

Verum  parum  Videbatur  Impe- 
iratori ,  nobis  in  aula  degentibus 
fefe  beue  Volum  exbibere ,  ii  tam  in« 
gens  beneficentia  adcoeteros  in  Mii^ 
fionibus  laborantes  non  pertinge* 
rec  Idcirco  proyincias  ad  meridif 
Qnalem  plagam  jacentes  invifurus» 
quajfivit  a  Pereria ,  quinam  efrent , 
h,  quibus  in  locis,  qua  iibi  iter  faci- 
eudum.er.at»  morarentur  Sodi  no-  . 

F     .  ftri. 

•« 

'    '         Digitized  by  Google 


ftru    Quoties  autem  civitatem  ali* 
quam  ,  ubi  Miflionarii  irefidcrent  ^ 
pertraniibatjad  iiionim  domicMium 
fobmittebac  duos  aul«  miniftros  , 
ut  illos  ad  Majeftatem  ftkaih  dedu- 
cerent.   Praefcntibus  verO  Miffio* 
laariis  fumma  benevolenti^  indiciai 
-&  rummos  clementisfc  fu»  prasila- 
bat  tavorcs:  idquenon  tant^m  cb- 
ram  aul»  fuae  proceribus ,  fed  etiant 
&  vei  maxime  "cotam  iiUus  Vrovi^^ 
ciae,in  quatuncerat,Ptoregc,^  pri«s 
matiis  Mandarinis  ;  utneilli  per*!* 
fpefta  hacce  Montrcha  «rga  Miffi* 
onarios  beneveientia ,  contra  i^  ibs 
aliquando  ihfurgere  auderenr.  Quo* 
lahdiem  ab  Imperatorc  honorifice 
benigneque  dimilTos,  unus  Cic  aul« 
miniftris  admonebat ,  ut  de  omniJ» 
bus  figillatim  Pereriam  cdocerent  f. 
per  litteras;  -  ' 

Haec  autein  p^ulo  fufms  in  hod 
capitc  relata ,  quaedatn  fucrunt  ve- 
luti  praeludio  ac  difpofitioi.ies ,  nori 
fme  Numinis  confilio  |  ac  provideta* 

tia 


Digitized  by  Google 


f|i  psLVZtx  ad  CathuHca?  Fidei  impe^'^ 
«rancUin  libercatem/cuioccaiioneTnr 
pepehc  Cevaquiedam  periecutio^d& 
«jvia,  m  capite  lequenti.^ 

CAPUT  SeCUNDUMv 

•  .  »  ^ 

Horsibib'8  perfecutiotnProvinn 

cia  Ciiekimenii ,  exo/ra; 
swno  169U, 

Edidum  in.  pubUcis  valuis  Maon 
darinorum  non  nemo  affixerat»- 
l^uoDeiLegem  faliam  eiieacperver- 
i^am  ajSeyerae.  Quodcum  dired^e- 
vergeret  contraultimum  Decretum,, 
j^erdinandi  operaabknperatoreim- 
petratumiP^roiper  Intorcetta,pra:-« 
cipuus  pEoviiicia5  Ciiekiamenfis  o- 
perarius>mapinata»  iiuic^empeilati 
pro  munere  fuo  lefe  oppoiiiit ;  gra-. 
viflime  conquerens  deimpaftaSan-» 
^iiiimas  Dei  Legi  calumnia,.&  vio-. 
lato  Imperatoris  Decreto,  prohiben- ^ 
te,ut  m  Lex  Dei  inter  falfas  ac  pra-» 

F  3  vas 


t 

vas  numerarettir.  Manaarinti5Com4 
aiiHIuro  per  furorem  ac  vtfMiiaiiv 
errorem  repucans ,  iibique  non  pa«i 

rum  metuens,  adProregis  prima-. 
riorumMagiilratuun],  &  Sineniiuni 
Literatorum  opem  ac  prceildiunz 
confugit»  Novi  illi  fcriba?  &  Plia- 
ri&ilubenti  animoinCiiriftum  ejus« 
que  f^n&iilimam  Legem  conjuran- 
tes,  ur  novum  Barabam  prarfenti  pe- 
riculo  eximerent  >  condiium  inie- 
runtrin  quoidmaligneftatutumei^ 
utediftum  Imperatoris  decreto  ad- 
verfansjfiibito  de  publicis  valvisde-^ 
traheretur ;  6c  in  iilius  loeum  aliud, 
ftans  pro  decretis  Imperatoriis.  fed 
Catholicam  Religionem  proiub^nSjf 
affigeretiir.  Fui^  autem  tale, 

„  Ego  Cham  hujusProvinciacPro-- 
9t  rex ,  Sc  in  Tribunalt-iiiquifitionis; 
„generalis  in  Curia  MandarinuSy- 
„  hoc  ediftum  promulgo,  ad  fevere 
n  prohibendum  EuropaBis^neKaien-* 
yjdarium  feftorum  diftribuant;  po- 
„  pulos  perturbent  &  incitent  ad- 

♦  i,fufci' 


Ift 

j^eqjJa  Impara^oTis  Dccreta^  PMCft 
Mavic^DA  Majeftatis  ejuiS  mandat^ 
^eam  4e^ita  v^neratio^e  excqu^ 
^^y^eo  »  qua?  in  i4  te^4ui?t  ,  ut; 
„i^ominesperficiantur ,  invenio  ad 
^fc  iCpum  per)^c^n4l»tn  ,  ^  obd- 
;p  nen4«tw  .?c<^ro  lajpeyii  admini- 
,,{^ration^m  >  nihii  omnina  efl^  ac-, 
i  (iQininp^atiu^     lege  ac  4p<^riTi 
na  qamk      owni  ^vo.  Literati^ 
„Sinen(es  iequuntur.    £a  lex  £dt\ 
:i,mUia«  cQmpoiNjC»  cojpCbrvac  4thH 
.  ,^tani  v^u^r^tioai^m^^g^pa^entes,^ 
„  propinquos  ^  majores:  ea  juvat. 
;»,a4.regen4Mm  pcib^e^e  tmpeirium»; 

„  a4qooferyan44m  populoiiiyn  erga, 
,,Imperacorem.  ob«dientiam  ac  n.'. 
j^deqiA  vi(;iffim  Impecatoris,ainQ-. 
^,rem  erga  fubdjtos  fuos:  Xota  il». 
,y  la  dqftrina  tradit^  eil  i  magnis, 
j>,Magi^kris,Cbevenmo  Confutiox 
,,ejusqug  prapcipya  ratio  efl;  va^^QXr 
^vanais  juftitiae^  tegibus  ac  picH 
9i^(is ,  ^  ad  fuprsmuiB,  pci:^«^i« 


Digitized 


* 

onis  ^fitgiutii  attingiit ,  ficur  4oi, 
9,&luQain  cobIo,  &  iliunina  in  cer" 
„ris  ,  ita  abonini  xvo  confii^nce 
9,  curfe  ^rogreditur*     Dna;  vcfo, 

aUfc  iedce  ,  quae  funt  ik>Bziorum  ^ 
„  pr»  Litteratorum  Lege  funt  vduti 
„  du«  faculse  6c  parvi  ignes,  ve* 
„  luti  dtia?  aliqu«ei  foiTulde ,  qu«  coa- 
„  tinere  rion  valent  aquas.  Quales- 
,f  igitur  eruoe ,  &  quam  ignobiles^r 
„  qux  ]mc  nobis  recenter  ab  exce'. 
^  ris  advehuntur? 


1 

 y 

If 

toris  Noitri  fapientia ,  qui  maxi-; 
„mi  aeftimat  Sinenfium  Litterato*. 
Mrum  doctrinam  y  &  cu|us  volush-t 
>i  cas  eil  ,  uc  libri  noflri  clailici  ia 

tofo  Imperio  ftudiofe  evolyanturi- 
9)ideoque  ad  Magiflracus  lempei;-. 

eos  e vehit ,  quos  maxime  com- ; 
»,mendat  Sinenfis  acquifita  dodri-. 
»,.na.  Par  eft  autem ,  ut  qui  modo* 
»,  in  hoc  exiftunt  Imperio  hujus  (an- . 
j,fti  Imperatoris  noftri  doftrinap 
>».fe  conform€Qc;  Literaci,  qui  iibriS; 

.  .  ■  «clar- 


J,clafliciis  evolvendis  incumbuiiti 
„  tnereacores  ,  opificcs  ,  qui  juxra 
^  ftatum  fuum  pccupanfur  ,  dura 

aliquid  pr«terea  otii  habent , 

revolvcre  debent  Imperaroris  fcjc- 
,,decim  prxcepta  ,  ad  componen*' 
j,  dos  fubditorum  mores  divulgata/ 

quae  fi  clara  percipiantur  ,  pluri** 
^  mum  valent  ^d  acquirendam  vir-- 

tutem  :  ignaros  erudiunt  ad  per- 
»fe6Honem,  in  qoaradix  eft  obfer- 
„tionisLcgis  Divina*. 

))  Verum  proh  dolor  !  Populum 
Mhujus  provinciat  Chekiamenfis , 

quam  guberno  .  modo  a  pradi* 
„  (ftis  longe  alien?  operarur.  Con- 
,» gregamur  enim  hominum  coBfri5?, 
«  &  ad  ampledendam  Dei  CceU  ie-^ 
„  ftam  inducuntur.  Hujus  Pra^di- 
„  catores  a  locis  transmarinis,  Tai* 
„  minga.  farailia  regnante ,  ad  hoc 
„Imperium  veneriant.  Poftquam 
,*autem  Tartari  obtinuerunt  Impe*. 
„  rium ,  prodiit  contra  eos  hoc  Im-: 
,j  peratoris  Decrerum ;  Permittimus 


„  riiqttia  verq  tim^mus  ,ne  in  Pro4 

„  vin(iis  erigan^r  mvds  E^iclefia^  c^. 
$faliqui fubjiti  noftri  eam  Lfgejfi 
fyfi/cipant  ,  id  fevere  probibemus^ 
»f  Hoc  4ecretuni  4^um  fUit  anno  Iin« 
„  peratoris  Kharnii  o<9;aYO»  Poftea 
>»ae  eo^emargumentoTribuxiaiRi^' 
,  tu^m  libelium.  obtuUt  ;i  a^  qupd 
„  tale  fuit  Imperatqris  refcriptum 
y  Si  inter  ifips  finp  Matbematiea 

»  riiti>0diluc(i^ntur  ad  ^ukm  ,  &  Ji' 
mjdcum  Ferdinando  comm,orentur\ 
Qui  autem  €am  fiientjam  non  ca^- 
sfle^jt  tadprfipri^s  rcvertiiptur  Ec- 
y  clefias.  Verum  prater  exercitia^ 
nvtrtmum  fukusque  Divini  pro- 
i>pria  R^ligionis  ipfortm  b^ud  j&ff-» 
„  mittimus ,  ut  quisquam  in  hac,  ali-^ 
i9  isve  Trovimiis  fufcipiat  R.eligio"  ■ 

unemiftam :  Sed  etiantnu^ 

»,  volumusfuperiorem  prohibitionem : 

„  Qnp  d  quidemDecrenim  prohibens. 


Digitized  by 


lt%/egem  Chriftuwam  adhuc  extaf( 

p§(L  aflTervaturin  Rituivn  Tribun^ 

i^At  vero  ?r©rper  Intorcetta , 
,,nelcio  quQtempore  e  propria  Ec-' 
^deiia ,  qua?  erat  in  Provincia  K.U 
9)  amiienfi  >  ^  authoritate  propria» 
,,in  hanc  •Provinciam  h^bitaturufi 
9> venit ,  L.ibrum  de  lepteiS  virtu, 
^  tibus  &.  alios  de  Keligione  Chri*' 
pftiana  tra£lantes  typis  mandavit, 
„Pei  fui  imagines  depingi  curavit, 
»3  populum  ad  eascertis  diebus  ieitis 
),adorandas  inducit,  certa  itemje- 
junia  pra?fcrbit' ,  diftribuit  Kftleii- 
ti  darium  feftorum  ,  ac  denique  po-> 
^pulQrumgorda  feducit  i  ita.  ut  in 
j;hac  Metropoii  Hamchei ,  *  plus- 
ytquam  miUehominum  plebejoram^ 
„acrudium  famili»,  violantes  Im- 
^peratoriaDecretajLegem  Chrifti- 
)j  anam  fpfceperint,   £am  ob  cau- 

,i  fam  neceiTarium  nobis  vifum  eft 

«prae- 

*  Vulge  Ktam  Si.  < 


^prxletis  ediftum  promulgare ,  nt; 
»>oiTines ,  qui  fub  mi|a  degunt  pof. 
$,  teftate,adian£lorum  tramitem  imr 
pellam ;  eos  vero>,  qui  fequuntur 
9>  Chri^bifinam  f.cgem  ,  prasmone- 
iif^m  ,  ipfoslonge  i  re&o  aberrar^,^ 
»,  8c  infiringere  Imperatoris  De- 
jltcreta;  qui  autem  ea  deii)c;eps  noo, 

»fueriai  lecuti  ievej:e.  pumeiiT 
„do5. 

,«Sane  moveor  eommiferatione. 

„erga  populum  rudem.  ,.quod  ita. 
y  feduftus  fuerit  adfequendam  pror 
>v  hibitam  L^em«  Idcirco  ipe  fu^. 
>j,tur»  eiBendationis  condono  pra;-' 
,>  terira,  ut  deinceps  ferventurDe- 
n  creta  Regia.  Qupd^fi  poO^mon^. 
„  dura  aliqui  iint>qui  excagcati  Le*. 
>>gem  iHamrurfus  fufceptam  nori. 
»>  deferanc ,  aut  o£Eicii  tai  immemo* 
„  res  denuo  ampleftantur  ;  prsci- 
>,  pio  omnibiis  mihi  fubditis,Pr£Efe-' 
i>  &is,  ut  ievere  in  eos  continuo- 
>,quirant,  meqtie  fladm  adraone-' 
»  anr.  Accufabo  interim  apud  Im-'^ 

„pera/ 


S9 

Jjperatferem  Profperum  Tntorcet- 
camS  mandatorum  Regfiorum  vio* 
if  latorem,quod  plebem  (eduxeric  ad 
j,ad  arapleaendam  vetitam.  Legem^ 
^jUttecundtiaidnminis  fui  gravita- 
^tem  ple<3:atur.  QoiCunque  au- 
j,  tem  liabitant  vicini  vioIaronbu$ 
hujus  edi&i ,  mfi  tos  detuierinr, 
^^,'eadem-cum  iltiS  pcena  pleilentur, 
,,  nec  cuiquam  Jioc  fcelus  condona^ 
„  bltur*  Datura  KJiamhii  Impera^ 
^  toris  anoo  ^o»  Luns  7.  intercalaris 
^die  i<5.  ' 

Hoc  Praetoris  ediSum  itacallide 
toncinnatura  illico  1n  Mefropoli 
Hamchei,  &  per  tbtam  Chekiamen- 
iem  Provinciam  promulgatum  fuit* 
^um  vero  Prorex  ipfe  8c  inferio- 
res  l*rsefeai  In  Chrifti  Ecclefiam 
<leisvire ,  ChriAianos  vexare  9  eos 
Vinculis,  verberibus ,  ^  bonorum 
cxfpoliationead  veraeFidei  abnega- 
flonem  adigere  >  Evangelii  Prieco- 
{lesliepe  ad  exameh  vocare  ,  eis- 
dem  mitiitari  exilium  ,  Eccldias 

clau- 


MOx  (ub  initium  &  in  progreP 
^  jaih  reiatse  perr^cutionis 
troipcr  liitorcettade  pmnibus  y  qux 
agebantur,Thomam  Pereriaih  dili- 
jgenter  edocebat,ut  tanto  maiq  qiian- 
tocyus  fubveniret*   lloc  ipib  au- 
tem  tempore  In^perator  extra  mu* 
iros  Sinehiis  imperii  ferarUin  vena-- 
tiohi  ihdulgebat  >  adeoc|ue  ncceitte. 
fuit  illius  reditiim  (ixpedare ,  ht  hoii 
prxfetiti  mbdo  per&ciationi  reme- 
oium  quiererettir  ,ied  futuHs  etianl 
bccafio  ac  radix  pra^cideretiir ,  re- 
yocatione  fcilicet  Imperialiiihi  De-^ 
bretorum ,  propagatidhem  Catholi- 
fcae  Fidei  iriterdicehtfum  ;  qiiibus 
C^hekiameiliiii  Piraetor  ad  ini^^an-. 
dos  irabuhe  Chi^ifti  fideles  aftutis* 
1tm€  uius  erat.     tmperatori^m  irt 
venahdo  coxiutabaturJo^niiesFran-) 
ciicus  Gerbillonius;,  qui  de  laci*ym  a- 
bili  tccleiias  CheKiamenfis  ftrage 
cerdor  ^dus  Sc  miferatibne  com"* 
tebtus »  peramentem  hbftrae  focie- 
ttttii  li^irinjBipl^m  Sofanum  exoirabdtf 


iit  ad  Chekiameniem.  Proregeai 
icriberet  comprimeretque  ejusfa- 
rorern.  Erat  forte  Prorex  ifte  unus 
ex  ejus  clientibus^eique  pluribus.no' 
minibus  obftrii^us:  ideoque  amicus 
PrincepsGerbilioniuhi  bonoanimo 
eiTe  jubens ,  totam  iliam  cem  pe&ar 
tem  literis  fuis  fedaturum  promifit.j 
liaud  (ane  dubitans,  quin  Prorex  in 
fui  obfequium  ab  iniquo  opere  coo' 

.  tinuo  abftineret. 
r  Reduce  Pekimi;rm  ex  venacio*^ 
sei  Imperatore  die  5.  Noyembris 
anni  i6pu  nihil  remedii  Chekiami- 
cse  perfecutioni  adhibebatur  am^ 
pUus:  expedandum  enim  eratPro- 
regis  refponfum  ad  literajS  a  Sofano 
ad  ilium  dacas  >  ne  Principi  Nobis 
f($mper  amiciHlmi ,  aliqu«e  juii<e  of-. 
fenfionis  (Dccaiio  prjcbererun  Cum 
yero  mulram  prsterfUixiilec  teiar 
poriS}«ScProrex  adrcpetitamPrinci-. 
pis  epiftolam  nihil  oitmino  relcri*. 
herec,Prseceria  a  Sofano  veniam  pe> 
tiit,ut  liceret  fibi  afflictiiiimie  Che- 

.  kiamenils  Ej^chCix  caufam  ad  Mo- 

.  '■  ■  nair- 

>  .  .  ■  ■     •'  ■■ 

^  '  '  *        •  ,  .        Digitized  by  Google 


aanSianf  defcire.  Lubens^ann^ 
Sofanus',  qui  fe  quoque  a  Prorrge' 

•  fprefum  fuiffe  fiegrefercbat:  rnonuic 
tamenPereriam,  ut  ne  Imperatori 
hotum  facerot  quod  ipfe  fuper  hoa 

:  negotfo  ad  Proregem  dedilTet  lite- 
iras  cammendatitias.     Nam  Irnpe- 
tator  in  hoc  delicatiflimus  ^ft  ,  uf"^^ 
nullus  Aulae  Procerumaliorum  cau- 
fis  patrocinetur,  ne  !iac  via  aliquod 

-  detrimentum  jtirtitia  patiatim 
^  •  Ubi  Pereria  a  Sofuno  facultatem 
imperravit;  reliquis  Noftris  Peki- 
menfibus  confociatus,  vulfiitrifti, 

*  5c  internura  animi  dolomn  abunde,. 
prodente  ,  nulam  adiit  Regiam  die 
11.  Decembris ,  Divo  Thoma:  fndfa-; 
rum  Apoftplo  facra^  Introgreffus 
omnitim  nomine  ab  Imperatore  pe- 
flit,  ut  ad  Regios  pedes  procidf  ndi 
poreftas  fiwerlibi  imploraruris  pa- 
trocinium  ^dverfus  Chekiarfienfis 
Provincia?  Praetorem ,  fxviflimilm 
Chriftianse  Religionisinfeftatorem;" 
Unusexaulse  miniftris^  de  Sinenfi 
Ecclelia  optime  meritus  Chao  Lao 

.    t  G     .  Ve 


( iidc  eft  bominus  Chatis  )  appeU 
latus  >  pro  fua  multorum  annorum  ^ 
condietudin^  ,  qua  negotia  noftra    ;  : 
tratflabarutfua,  vel  quali  untis  eflec    '  , 
ex  noftriSj  hand  Noftrorum  poftu-  ! 
l;itionem  Imperatori  aCcurate  pro-    \:  i 
poruitk  .iuiperator  vero  cuhirciret   *  ' 
Chaiim  fidehflirnurn  Nobis  atque  , /  | 
amiciftirriiim  fefl^e  t  piroptereaqu^  ^ 
hbentius  corsm  illo  noilros  quani  * 
coram  fe  Idciituiros  j  v61uit  ut  ipfe 
totam  t-fei  feriem  fibi  refereridani  * 

cxciperer.  - 
feidem  igitut' aula;  Magnati  cxhi- 

t)uit  I^ereria  exemplum  edi<ftoruni 
Proregis  ,  <Sc  acJ^orurti  ab  inferiori- 
bus  Pr-efeclis  j  qitod  attuler^t  ;  <5c   ,  | 
Noftroriirn  omniura  nomine  in 
>,  hiinc  ferifum  IdCutiis  eft.    Ex  iiSj  : 
„qLi^  tjffefd/cripti^  liqtiido  Conftat  ! 
j,Pr^tor<fm  Chekiamenfem  nuliain 
„  aliarh  ob  caiifatn  ^  quam  db  vetc- 

rem  prohibiridiiem  ChiriftianasLe-  " 
>,gis  in  eandem  f^eviflin^e  debac- 
jjchari.    Tanriim  verd  concepit 
jjfurdriSjtjt  Prorpcrtim  Ititorcettarrt 


^'(quemlmperatoriaMajefias ,  durA 
^  Auftrales  Pro vincias  inviferefv 
j,rummis  honoribus  atque  benefi- 
»ciis  CumuIaVit)  (limma  Cum  igno- 
y,minia  conetur  exterminare  ex  lU^ 

lamet  Provincia  ,  iti'  qua  tantos  a 
'jiMonarcha  honores  atque  favo^'s 
>,acceperat.  Prarterea  eodem  odii 
^aCturoris  aftus  ftimulo,facra  Dei 
jjtempla  fifco  addicit>  Chnfti  fide- 

les  in  vinculis  detinet  t  atque  ad 
5,  ejurandam   fidem    cotiftringit  i 
j,  imagines  ran<fias  ,  6c  Catholicor, 
j^riim  Ijbrorum  tabulas  Comburit^. 
j„Cum  vero  nemihi  non  innotUd-. 
s,rit,  nos  ad  Sinarum  Imperium^ 
jjobfoiam  Divnae  Legis  promul*^ 
i,  gationem  venifrej  quid  aliud  ih*. 
,»tendit  Praetor  ifte^  dum  fan^itam, 
),Chrifti  Legem  pcrfequitiir^qtiam 
j>ut  pariter  &  hos  perfequatur 
»Clareoftendens  j  quod  quemad- 
3,  mbdum  ex  Provincia  ,  quam  gu- 
jvberiiat,Intordettam,fta  hOs  omtiijS 
>j  e  toto  Imperio  vellet  expuUbsr. 
i>  Quantum  verO  id  ab  Imperatoris 

.  , . .   •      G  i  voiun- 


"  "  ^  ^iJ^  *"  100 


volurfitate  altehura  fit  fatiS  itidc 
.„  Hquef  j  quod  Imperatbria  Majettas, 
„  fingulad  admodum  benevolentia> 
„amore,  honoribns ,  atque  beneu- 
ciis  ,  non  folum  nos ,  qui  in  ejns 
(«obfequiis  detinemur  in  aula,  fed 
„  etiam  reliquos  foCios  noftros,  qui 
„animarum  faluti  prdcufand»  uni- 
,  ce  incumbunt,compIe<aarur,quos 
omnesProrex  in  exi^ium  cblpgare. 
,;pefoptat  (  hic  Pereria  curr,  fociis 
„in  genua  provolutus  ica  profenui**; 
„tur)SuppUdterigiturdeprecami«S|^ 

,,ut  Imperatoria  Majeftas  ,  cujqj» 
araorem  &  protedionera  ,  pln»- 
quam  patris  ac  matris  experti  fu« 
~;;:t!1iis  ,  Innumeris  ac  maximis  no- 
bis  colfetis  beneficiis  hoc  ampli- 
']  „  us  addere  dignetur  j  ut  abrogata 
veteri  prohibitione  LegisDiyinac, 
j,eam  non  modo  a  praifenti  (ed 
,eti2m  a  futuris  eximat  perfecutio- 
„  nibus ,  cumuletque  gaudium  no* 
„  ftrum  unohoc  beneficio,qnod  nO- 
: bis  vifa  ipfa  erit  antiquius, 

• .  .  Non 

•  '    .•»  k-gi».   "•-•56  '  -» 

.'SL  r    '  "  -  Digitizryi 


'  -^on  minori  verbornm  vi,  <Sc  ani** 
'  fni  aFe(B;uha£rcomnia  AuIicusChauff 
*  cxacle  retuHr  Imperarori ,  qui  iHtco 
,  voluit  legere  icripca  a  Pereria  obla-^- 
ta,  tit  dp  caufa  rire  cognofcerer.  Ea'  f 
J>erfpe^a,  per  eundem  aalcs  Magna- 
tem  qua^livir  ex  noftris,  veHet  ne,  l 
Ut  praefenrem  perfecutionem(quem- 
admodum  aliam  in  Provincia  Xan-" 
t-umica  ah  annis  hinc  duobus)pri'« 
^vato  mandato  ,  quodin  promptu 
crat ,  extingueret?  an  verl^^ia  pi>-« 
Hica  Tribnnalium  cnm  adverfariis 
Sine  nfibus  ( quos  ipii  etiam  Tarfa|'j ' 
metucrent  )congrcdi  atKieret?  No^ 
ftrorum  aliqui  judicabant  via  pri^"' 
vata,  utpotetutiori ,  arqu^  breviori  • 
coniulendum  Chekiamenfis  Eccle-  - 
(»«  Deedlitata'.  AHivero  cenfebant, 
via  publica  cau&m  judicari  opor-- 
tere  J  qiiamdiH  enim  Chriflianaf 
Legis  prohibitio  non  abrog^iretur 
quotidie  alias  atque  alias  fibifolii--' 
cif u d ineis  fore qnibus  crebroMo- 
narchac  importuni  efle  cogerentur. 
PriBvaiuit  haec  fententm  apud  Pere- 1 
r  ,  -  i  G  3  riam 


'  riam  (  pra?erat  jam  tunc  non  Peki* 

meniibus  tantum,(ed  omnibus  apud  '. 
}  Sinas  degentibus  fociis  )  &  juxta  \ 
lam  rerponfum  retulif  omnium  no-«  .  j 

^'1  mine  Imperatori»  a  quo  benigne  ex-  , 
Jceptum&  approbatum  fuit..  TuncF/ 
r  vero  Pereria  fubjunxit,  fe(5c  focios^ ' 

'  •  fuos  probe  fcire ,  quse  futura  eireP  . 
Tribunalis  Rituum  ftntentia  :  Ve*' '  , 
rum  in  Sua^  Majeftatis  proteAione, 
fpes  fuas  unice  collocare.  QuaEver- 
ba  Imp^tor  fubridendo  excepit, 
.      Tametfi  fmgularis  Monarchse 

.' "  crga  noftros  benevoientia  felicem 
caufe  exitum  fponderet  ;  omnem 
tamen  iolicitudinem  adhibebat  Pc-^t 
reria ,  ut  ne  in  libello  fupplici  (cui 
accurate  concionando  ,  accerfita* 
Literatorum  ^in^nfium  ope  ,  fla-' 
tim  incubuit )  occafio  daretur  Ritu«»' 
11  m  Concilio  ,  ea  rurfiim  proferen- 
di  decreta  Regia  ,  quae  contra  Le-  ' 
gem  Chriftianam  oiim  prodierant. 
Id  enim  fi  ageret,  abfque  dubio  eis-  '  i 

.    dem  Decretis  inftiturum,  veterem-' 

.  que  prohibitionem  nova  fententia  •' 

,  w      *    ...  ^  •  >  — .  "... 

rcno- 


»l>enovaturum.  Alius  fimiliferlibel- 
,.i.|us,  juflu  Patroni  Noltri  Chai,in 
aula  fuit  exararus  a  LireratorLun 
s  peritillS  mis.    Degebar  tiim  tempo- 
ris  Imperator  in  villa  fuburbana,ad 
quam  Noftridie  zH  pecerphrisuna' 
omnes  fe  contuierunt'',  tle  ejusvalie- 
tudine  ,  atque  Pripcipis  Hafr^dis.^ 
qui  pridie  ex  equo  lapfus  fuerjc/ 
■ipercontaturi.  Eo  autem  officio  per-' 
4bluto  Pereria  utrumque  libellum 
privatim  obfu!it  Imperatori ,  ut  de-' 
^ernerer  quisnam  iilorum  ad  rem- 
prefentem.  magis conducerer,  poft- 
raodum  publice  ofFerendus.  Libel-' 
lum  utrumqiie  iliico  Imperator  per-' 
legit,  (Scapu4     veluti  emaindiatu-- 
rus  fervavir;"  fe"hmen  poftea  meli-' 
us  conlxderara  ,  n^uti^um  ad  Divi* ' 
na?  Legis  liberratem  obtinendam 
appofitum  jadicavit.    Igirur  dic  i. 
Januarii  ineuntisanni  ic^i  adCoI' ' 
legium  noftrum  mifitMiniftrum  fibi. 
chariffimum ,  nobis  benigniffimum 
Parroniim  Cbaum,cum  alio  (iipplt- 
p  iibfillo,  Imgua  Tartariqa.,  <S<;ex- 
■  G  4  cdknti 

•■  V-' 

Digft 


cellenti  ftylo  exarato  ;  quem  ipfes 
met  Chaus  coram  omnibus  Noftriff 
legit, 

. .  Noftri  vero  Irapcratori  gratia» 
a^uri ,  in  genua  proftrati,  novum»- 
infoiitum,  atque  inexpe<Jiatum  com- 
mendabant  ae  agnofcebant  benefi-'  , 
cium.  Tum  Pereria  omniura  no- 
mine  in  ha?c  per  Ciiautn  Monarchas^ 
referenda  verba  proruprt: 

^y,}ara  ingens  efl:  ImperatoriasMa-^'. 
„  jeltatis  erga  nos  b«nevoIentia,  ut 
,>  omnes  ^pes  noltras  ar<jue  cogita- , 
„tiones  exfuperer:  neque  enim  no*vS 
,>ipli  poteramus  cxcogitare,,,muIt(y  : 

minusfperarefimilequidtantobe-'  • 
,>neficio  >  quodpluris  ducimus,- 
j^quamlinos  jam  raortuos  i:evocaf«-  i 
»  fet  ad  viram.  Progrellus  enim  Ca-  ; 
„.tholica2  Religionisnoftraj  (utilra-  , 

peratori  perfpicuum  eft  )  oiimi  o«,.;> 
ji  mnino  fe  icifati  praeponimus,(^iaif : 
vero  nondum  abfolutus  erac  ifte  R-i:'^ 
bellus,  tfum  Chaus  ad  Paratium  re*  i 
tulir  nerficiendum,  ut  dcinccpsMck; 
narcha^  publice  ofFerretur.  . . 

■  Huc 


I  -  *  ' 

J  .  .  Digitlzed  by  Goo^ 


•*  Huc  usque  amnia  cedebant  a(S 
irotum  ,  imo  longe  fuperabant  o-p 
mnem  eXpe^lationem.  Ne  tamerv 
immenlahcec  gaudia  triftiflimus  oc-; 
cuparet  Iu(9:us,  P.  Thomas  Pereria 
ibciisnon  tantum  in  aula  commo-^ 
rantibuSjfed  etiam  per  ProvinciaSr 
ft^arfis  ,  6i  per  eos  coeteris  Chrilli 
Fidelibus  enixe  commendabat  .  uc? 
precationi  dc  "reliquis  exercitiiy. 
nunc  maxime  vacantes ,  ad  propi- 
tiandum  Deum  fefe  totos  conver-»; 
tcrent » ejusque  Divinam  Clcmen-- 
tiam  obfecrarent ,  ut  bcne  propen-? 
fum  Imperatoris  animum  confir^ 
maret,  comprimeretque  occurfan-" 
teshumani  generis  hoftis  impetns,- 
quibusingenticonatu  negotium  di-. 
fturbare  nitebatur.  Et  vero  non 
parum  id  noftros  (blicitos  tenuit  , 
quod  ab  illa  die  i.  Januarii  fere  sd 
fiinem  ejusdem  meniis ,  nullam  de 
jam  difto  fupplici  hbello  Imperaror 
mentionem  fecerit ,  nemincmque 
€XNoftris  toto  eo  tempore  ad  pras- 

ic^tiarn  luain,uti  folcbar,  v^jfari  juQ 


jerit.   Cumque  nulla  feaperiret  via 
tUrgendi  negotii ,  diu  nodtuque  an* 
Xii  hirrebant  Noftri ,  Dominum  e- 
^pixe  orantes  ,  ut  quod  coeperato- 
^pus  bonum  ipfe  periiceret*  Adfui^' 
gutem  propirfus  Deus:  :  nam  Impe- 
''rator  tandem  ^  i     Pereriam  acciri' 
juffit;  ac  remoris  arbitris  omnibusi^ 
(  quod  nunqiiam  ahas  fairtum  )pro- 
lixura  cum  eo  habuit  colloquium: 
.&  licet  ftricliflimnrn  illi  injunxerit 
filentium  j  tamen  hoc  ipfum  fuf-* 
^ciens  erat  indioium  ,  ut  reliqui  fo^ 
cii  foUcitudinem^anxietateaique  de^* 
ponerent. 

Abfolverat  Pereria  pulcherri-' 
mura  artefadum ,  quod  Imperator' 
antea  illi  perficiendum  tradiderat,  <Sc ' 
itatim  poft  colloquium  Monarchas 
transmifit  per  AulicumChaum.Ar- 
rilif  Monar^hce  operis  artificium,&  * 
ex  latore  .  quid  Thomas  Pereria 
dixifTer,  qusefivitiLacor  nobis  fem-  . 
per  benefacere  cupiens  ,  repofuit,  * 
dixiffe  Pereriam  ,  maximo  fxbi  fu-* 
turum  faiatio ,  fi  hoc  exile  artis  q-^  ^ 
^  .      .     :      .  pus 


pns  ujse  ^lageftati  gr^mrn  ^bcidereR 
*'-t  qua  ^xp^ftaret  grariam  long^ 
^Tnaximam  ,  hempe  Divina?  Legi^ 
»Libertatem,   Subrifit  adhxc  Irfpev 
.  raror  ;  &  paulo  poll  per  eundemf 
au!a&  Magnatem  ,  fupplicem  libel- 
]  lum  fubmifit  propechem  publice  ot^ 
'  ferendum,  Ut  vero  hoc  benefici* 
um  undequaciue  eflet  abfoluhim,; 
iin^ulare  fimui  conceiTit  privilegi-' 
um  ,  ut  fciiicet  Libellus  ille  libi? 
absque  alterius  interventu  per  Tho-* 
niam Pereriam ,  &  Antonium  Tho-' 
mam  TribunalisMarhematica^Pr^-* 
fides  porrigereturtIlhenim,quiTri- 
bunali  cuipiam  prjefunr  excvom-'" 
munijure,  non  nifi  de  rebus  ad  ip-' 
fum  Tribunal  pertinentibus,fuppli-.  • 
cem  Libellum  in  publico  Tribuna- 
lium  concurfu  Imperatori  publice,* 
coram  de  more  tradere  pofiiinc, 
Cum  autem  Mandarini  fupremQ^ 
"  rum  etiam  Tribunalium  ,  aliquod 
iibi  peculiare  negotium  hi*bent , 
qciod  ad  fuum  Tribunal  non  fpe- 
cttt ,  ROn  per  fe  ipli  Libellum  fup"' 
«•  pliccm 


;  \  fnifitadftituuni  Tribunsl  >  ad  quoj 
V  «fufa  pertinebat ,  ut  fuper  eafuam 
/   diceret  femeiTitiam. 

CAPUT  QUARTUM. 


'    Libellus  fiipplc^^ro  libcifale 

tA»%^l^  ;Cbriftian2B  Reli^otiis  ,  Imperarorf 
*  i    '    in  puBlica  Tribiinalium  corona 
H'  QblatuSj&fententiafupfir  eo 

v  aRituUm  Triburiati 

prbkjta. 

i. 

Suppiicis  libelii  fenfus  ta-  H 

^  lis  fiiif. 

'>  iCj  Osfubditi  Tui  Thomas1P>erCf  ^ 

•  ria ,  &  Antonius  Thomas 
jjTribunaKs  Mathematici  Prjefides'/- 
l  .  ,>reyerentferlmperatoriieMajeftatis^^ 
'     .  VTuas  perfpicacitarem  fiifpicimus 
s,     '       fupplices  propotiimus  rerum- 
,>iioftrarum  principium  ac  finerti 
I     .3,^t'  dar6  Majeftatis  Tu:£  6culis  • 
?     ^  ^fubjiciantur.'  -"  ^  ^ 
f'.  „Labentis  anni  Luna  riova  fuB-? 

„tiitiisTuus  ProfperTntorcetfa,  ia'- 
^EccIefia  Metroi^oUs  Hamcheu  re-<' 

r  .  „iideas. 


■ri' 


■5,J>eratoribiis  in  eo  major,quod  eti^ni 
.  5,eos,  qiiifdiram  proiicentur  K.j^- 
^  gionem  in  fudlmperio  vivei*e  per- 
•   miftat,  «5c  abinjuriis  tueartir.  Lon- 
jff  ge  autem  ppciori  jure  ,  quando 

Majeftas  Tua  Auftrales  Provin- 
.i,cias  invifit,  qubties  obvios  habuit  '[ 
it  Eurdpaos  rocios  noftros ,  fumma  \ 
3,cum  benevolenria  eos  eJccepit 
„  permifitcjue  (  uti  i^ianifeftum  o-  * 

mnibus  Fuit.  )  ut  illis  iri  locis,  in  ^ 
j,  qilibuS  degebant ,  tranqiiille  mo-  . 
j,rarenturi  - 

j  .  Onbigitur  tam  aui*6  ac  fevo 
j,  corde  audet  nnnc  Chekiamenfitf 
j,  Prserbir  in  nos  >  tamquam  perver- 
nfas.do^rinae  aurhores  infurgere.?  : 

^Uf  autem  priora  pofterioribus 
j,  confoirmia  repetamus  ,  olitri  fub-  ' 

ditus  Ti  us  Joannes  Adamus 
„Schali,  cum  db  Impeiratore  Xun^ 
ty  chio  Parente  Tuo  Sumtr.se  bene- 
,,  volehtia?  >  ilrigulare  prorfus  ac- 
i,  cepiflet  beneficiutn  ,  herVos  o*  J 
j,  mrifes  ihteridit  in  ejrarniriaridii' ' 
jiatque  Gdri-iffehdifi  veteris  Aftro- 


{ittomue  (  qua  uti  haud  porentit)  er- 
«roribus;  eamque  tam  accurace  rc* 
„  fortilianrit ,  ^  ccelo  perfe^e  C(m*. 
^groeret ,  Sc  ipfe  accepcis  ab  Impe-^ 
„rarore  bene&ciis  npn  iogratuiB- 
f /iefe  exhtberet.  Nec  ejus  in  ^ei^ 
i>  tein  venire  poterat  iibi  culpae^ 
p  vertendum  debitum ,  quod  pr«'.  . 

ftabat,  obfequiuiti.  '  Id  ipfum  Oh- 
*j  men  poftmodum  ezpertus,quaa»- 
^  do  Yamquamfienus  5c  ejus  con-; 
,'>fbederdtL,  iTierita  in  dcjida,  re^- 
I»  in  falfa  ac  errata  detorrecutie.  . ACt 

Majeftas  Tua  hajc^  orania  poftea 

dare  perTptd^ns ,  juiiif  Princlpi» 
j^  bufs  ac  Prifflonbus  iUrpis  R^iasv 
Y  ^lraBfidibus,  fupremorum  concilip- 
»',rum  &  inlpeirii  cenroribus  ,  ut 
jscoado  rite  coecu  iinguia  revoca*- 
jirent  ad  examen,  in  quo  vericas 

&  ^iitas  perfpicue  patueruiir..- 
i^^Qlupniam  vero  Joannes  Adrimua- 
„  jam  e  vivis  excelTerat ,  Majeftas 
^  Tua ,  Ferdinandum  Vee6teftum 
^(quem  quaeri  julTerat^AftronomiaB 

pra,fcjcit ,  tSc  iiouoris  titulo  conde-  - 
•  ■      V  •■        !,  opravir, 

» 

»  • 

,  ,  ,       '  '  Digitized  by  Go 


-^,  coravit.  Q!]pd  quidem  benefidiim 
r^,  reliqua  fuperavit  ornnia, 
?     „  Bcneticiis  autem  ram  eximiis 
„  cumulati ,  haud  poreramus  quid- 
,,quid  lcienri2einIs[obis  erar,  ad  uri- 
tiliratem  publicam non exerere, 5c 
,5,  inchoaras  lucubrationes  noftras 
ad  ult;iipum  complementum  non 
--,deducere:  Itaque  intra  PahmiHn 
'„icriprimus  de  quibusvis  fcienriis 
r„a  Nobis  in  piirppa  comparatis 
j,  plura  volumina;  nempe  dt?  Aftro- 
-    nomia,  Arithmetica ,  Mufic  1,  Phi- 
e^,-lofophia,  4  fimilibus,  in  quibus 
.  j,  concinnandis  per  annos  viginti 
&  amphus  defudavinuis,&  etiam- 
:*,nura  |inem  imponere  non  porui- 
„  mus.   Cum  aurem  Majeftas  Tua 
^^»  haecomnia  habear  perfpefta  non 
/,,eil  opus  ilUs  referendis  ad  naw- 
5,feam  inlillere. 

„  Quod  fi  vero  falHe  dO(ftrina? 
ii»»  profelfores  fumus  ,  quibus  diffi- 
dendum  effet ;  qui  fieri  poiFer,  ut 
j^,'a  prinio  Imperatoris  Xunchii  an- 
no  iuin  fuerint  decelTorcs^ndftri 

■  J  ■         .  ,         ,   ,    j  v  .      J   ^     i  •,111. 

H         .•  obelhca 


;5 

.4»     '  ♦ 

•  t 

Digi 


bellica  inftriimenta  jnxta  MatM- 
,.  feosnormasefFormare?Philippu« 
„Grimaldus  per  mare  ad  MofcoS 
,s  trajicere  ,  &  epiftolam  Tribuna-. 
,',  li5  Militia  Imperatoriofigillo  mu- 
,.  nitam  ad  illos  deferre  ?  ThotnaS 
^  Pereria  &  Francifiis  Gerbilloniu5> 
„  honorifico  titulo  decorati ,  bis  ad 
„  eosdem  Mofcos  terreftri  via  con- 
„  tendere  ?  funt  tamen  qui  hjfeC  qUQ- 
,,  que  ,  non  ut  prseftita  Majeftati 

Tua;  obfequia ,  fed  uc  nobis  pe- 
„cuUaria  commoda  ,  vcl  aliis  il- 
„  latas  injurias  intueantun  Sane 

qui  refte  &  fideliter  agif ,  ndn  eft 

ccnfura  dignuS  ,  fed  ab  omnibujJ 
„  approbari  debet :  qui  vero  infide- 
„  liter  &  cum  pravo  animo  opera- 
'  tur  Sc  quae  fua  funt  tantum  quat- 

rit,  is  ab  omnibus,  utpote  irnpre- 
„bu«,quique  a  redo  deviat^  rtierito 

reprobanduseft.  •    «  » 

„Deceflores  ac  focii  noftri  a 
,>3onginquis  regionibus  ,  permil- 
•  ^,le  maris  pericula  ac  innumeroS 
„laboret  vcnerunt,  noBUtfamam 

•  ,>fibi 


•  115 

j^Ctfai  aitt  divitias  acquirerent  »  M 

9,uc  re^lam  dodrinam  iii  (juibusli- 
«bec  ad  difpolitis  locis  edocerent: 
',,  Sinas  aucem  ingreiil  Imf>eratorise 
^»Miijei^iCis  lienevolentiam  nierue" 
j^nint  Ec  vero  ImperarQr  Xunchius 
^MajellatisTuce  i^^rens ,  anno  X. 
.^  imperiifuijoanni  At^snio  Mathe- 
j(,feos  Pricfedlnram  ,  achonorisin- 
y  rigoia  cootulit :  anno  autem  XIV» 

^,lotum  Ecclefia?  conftruendae  do- 
„navit ,  &  ad  fores  Templi  extru- 
'^dijinfcuiptam  marmori  hojnoriii- 
j^ca.m  infcriptionem  erexit»  .  Ad 
,,haccTua  Majeftas  anno  17.  Im-r 
^,periifui,prxter  dfgnitatem  AiTef». 
^,ioris  in.  fupremo  Operum  Tribii- 
nali  (  quam  Ferdinan(Jo  Verbie- 
fto  Q0Vk!t]d!&^2$,)  eidem  e  vivis  fub- 
j^latQ  9  altiorern.€l.ignicatis  gradum 
^conferre  digriata  eft  ;  juflirqua 
Rituum  Concilio.  >  utad  rnortiii 
,,fe,pulcrum  .l^ngqlares.ilU  hpnores 
^,exhiberent ,  quae  omnia  conftaric 
1,  ex  ejusdefn  Tribunalis  codicibu^ 
'f,ubi  anngtata  fervantur*  ^  Pr^tc^ 

H  ji        •  «^rea 


1 


J,rea  nobis  pracepit  M^eflas  Tua, 

jjiit  Tartaricam  lingiiam,  nobis  fa- 
i,  cilem  diicereinus ;  quo  libros  poP 
'ji  femus  interprerari  facilius.  In  in- 
y  teriori  3Utem  Palatii  loco  julTu 
„  Tu*  -Majeltatis  5  mii&s  in  Mofco^ 

viam  &.  alio  lireras  vertiraus»  eam 
„  felicitatem  cOnfecuti ,  iit  fine  ulla 

prorfus  dubitacione  nobis  crede^ 
•„  res ,  iSc  ut  probatas  fidei  homini- 
"„  bus  utereris:  quainvis  enimadve- 

nas  iimus,  nuUaiii  perfonarum  aut 

nationum  diftindionem  facis.ne* 
'„que  ad  diverfitatem  Regnorurtk 

arque  locorum ,  fed  ad  folam  pro^ 

bitatem  atque  fidelitatem  atten- 
^,,  disjur  cujuslibetoperaUtaris.  Quafe 
,» cum  itafint,  qua  ratione«deri;po>^'^ 
„  tell:,  ut  Profper  Intprcttta,  ab  ad- 
'„  verfariis  exagitatus,  locum  ubi  de^ 
„  gere  polfitin  hoc  Im^^erionon  hat- 
ijDeat  ?  Propterea  etiara  fi  maxime 
„  velir ,  non  pat«ft  noii  coiitinuaS 
>,  proFunde.r€  lacrymas,  .cum  acer- 
■ biflimo  doloris  fenfu,milerrimam 

fdrfeipJlitffn  deplorani?! 
'     s         *  „Igitur 


1^7 

„  Igitiir  nos  rtibdtit  Tiii ,  foli  & 
i,qrphan%,  cum  neque  unum  qut* 

dem  habeamus  hominem.cni  cre- 
j^derc  &  cujus  niti  authoritate 
'»,poirimu&,  4d  Tuam  ipiam  Maje- 
„  ftarem  confugimus  (uppiiciterque 

imploramus  perfpicaciifiinana  &r* 
»pientiam  Tuam  ,  qua  noftram 

noflrcEque  Legis  caufam  e^cpen-' 
,f  das » eamque  decerni  ex  acquo  8c 
*^ jufto  jubeas.  Eam  ob  rem  hunc 
j^  fupplicem  libellum  fcripfinuis,  5c 
jiofierimus  Majeftati  Tujb  ,  tuara 
^cum  tiraore  ac  tremore  fententiam 

expe^lantes.  Khamhii  anno-^cr; 
„  Lunap  IX*  die  16. 

Supplcx  hic  libeUus  magnam- 
habebat  elegantiam  5c  vim  in  lin- 
gua  Sc  Sinenii  &  Ta^carica**  Sane 
ipii  Mandarini  &  Litterati  Smen- 
fes  ,  dum  eum  legerent ,  admira- 
bundiliasrebant  ,  cum  ob  energi- 
am  ac  efficatiam  ^  tum  propter  li- 
'berratem  ,  qua  ita  adducebantur 
obfequia&  merita,  favores&gra- 
di£,  Ut  a^quicas  cau(^  ,  uc  neceffi- 

H  i  ■  ■  ■  '  •■  •  m 


Ilf 

tas  etitm  graeificaiidf  ijDp»tiret% 
adepqiie  beiie&cium  leb^ratisLegi^ 
"  piyin«,non  ex  fa vore  tantum ,fed 
•  iexjuftiria,  vei  faltf  m  citiilo  grati  a^ 
lumi  concedend^m  videretur.  Quoi 
quidem  ftylo  Curia  adverfabaotur  t 
4^  procui  onuii  dubio  Noftri,  tan^ 
quam  inexpiabiliscriminisrei,illi- 
co  fuiffent  accu(ati  a  Cenforibus  (qjA 
de  more  invigilant,  ne  t|uid  boncrii 
Imperii  leges ,  vel  goofuetudine&a- 
gatur)  nifi  &.  ip{l.  libi  perfuafum  ba- 
^renc  Noftros  de  expreHlo  Impcra- 
toris  conrenfu.iibellum  ejusmodi  o^ 
ferre.  Imperator  vero  idcirco  hanC 
libelli  fentemiam  eSh  voluerac ,  nt 
pateret  omnibus ,  fe  in  retraAanda 
Legis  Chriftianas  prohibitione  re£le 
agere  »  Sn  idlifiari  Parencem  fuum^> 
qui  non  can(uni  iUius  Religionis 
propagationem  permiferat  ,  fed 
.  etiamiiUus  Prsecones  ftngularibus 
■foveret   favoribus  beneiiciisque.» 
in  L.egis  Chriftianse  honorem  ce« 
dentibus  ,  eamque  yelut  cacice  api^ 
^.probatuibus.  . 


Digilized  by  Google 


119  ' 

Obt^bat  tsmen  Imperator ,  eratr 
^uenobis&caulie  noftrs  admodum 
^onveniens  ,  ut  Mandtrini  Tribu- 
n^isRijEmiip  npncoadi,  fed  fpont* 
ift  i4  ,  qiiod  juftum,el-at ,  conrenri* 
r^nr.  Ea  propter  nitebaturPercri» 
cbrum  animos  demereri ,  qua  oble- 
guiis  qua  ratjonibus  ?  quibus  caufac 
pftitiam  fuadeW.  '  SinguU  iilw»  * 
excipiebant  comiter ,  6c  quod  opta- 

fu&agiWi  ♦  fpondebant.  Aft 
quando  ad  profercndam  fententiam 
yentUra  fuif ,  promiffis  minime  fte- 
terunt ,  ut  in  ea  videre  licet;  foit  e- 
nim  bujusmodi. 

;  „  In  Tribunali  Rifuum  Manda- 
^rinus  Lyqo  ,diAus  exibuit  fuppli- 
„  cis  libelli  exemplum ,  quem  Pr«- 
fes  Mathematicae  Tbomas  Pereria» 
„  ejusque  fociusMajeftati  Tuar ,  cir- 
„  ca  rerum  fuarum  principium  aa 
„  finem  obtulcruntKhamhi  anno  50- 
^Lun£Ei*.diei<J.  Die  aurem  iS.  C- 
,Jusdem  Lun«  prodiit  Majeftatis 
„  Tu»  mandatum ,  uc  fuper  eodem 
V  neeotio  inftitueremus  confultati- 

-     *  H  4    -  , 


Digitizf 


„onem  noflram  ,  <5c  (entenriam 
„  pro^eremus^  Majeftati  Tux  obi»* 
„tennperaote$  ,  tunc  revercnter  iJ^ 
;,.lud  mandatum ,  &  poilea  19-  ejul- 
^ydem  Lutias  libeHi  eir^mpIUM  inf 
9,hocuoilro  mcimm  T^ibiuuili  a&- 
^cepimus»  .  ' 

Res^aotern  y^.de  qti^  nol^  de4 
^liberandum  e0;'  ita  fe  habet  : 
y,Thomas  Perena^^  t^nthonmf 

^ ^lum  SuppUcem  Maj,ejiatt  Tu^  offe\ 
•  'y,r^nt  rejh-efites  ,  quod  fuhdituk 
^^  tuusTrojper  Iwtoreett»  >qiif  bahi^. 
y,tatri»  Ecelejia  urhis  Hanifbe/t,  bo' 
y,miw}7i  huc  mijirit  ^  qui  mmtiaret 
yJBits  Srovincia.  Preregetn  fuber^ 
f^corjim  PrsJeMis,,  templa  Qhrijii^ 
„  anor.um  dejiruere ,  lihrorum  tahte" 
„las  effrmgere,eofque  fubtitulo  fat^ 
jyfaMxiigioms  foras^expeliereajunt : 
yfe  hic  degere.  folos  ^  orphanof  , 
tynec  audere  eum  iifiigenis' congreM 

^yud iajuriam  repeUendam  :  rcgat:e  , 
^iproinde  Majeftat^m  Tuam ,  ut  exi" 


Digitized  t)y 


:^Jf  mtHo  pravo  ac  pnvat$  animif^', 

^fe&u  dnck  Et  ceetera.  Nos  ta-  . 
;,  buUiriuBa  noitrnm  fcrutantes.  inr 
«Venimus  ,  quod  Kamhii  anno  8^ 
„PrincipesMagna£es,&  fiipreino- 
„rum  Tribunaiium  Maiidarini,co- 
„  a<fto  coetu  &  inftif  uta  confultation^ , 
,,]uAK2xmt: Legm  Cbrifoanam  . 
yybil  mali  cgnt/nere  neq^e  fedittQnes 
^yfxcitare  ;  Prohikendum  tamen  il^^ 
3y  lam  ftf^entibus ,  c&tus  populi  coft-. 
yygrejrare.ylibros  ^srea  niimis  mata 
^ydfjtribuere  ,  ita  ut  folis  Europais  . 
iyDeum  fuum  venerari  liceret  :  F4  j 
„  ccetera  qu£  in  iUo.  coufulto  conti-;  ■ 
fynentur,     ^id  quod  Adajeffas  Tua 
.    „  dedit  refcriptum  ejusnwdi  :  Qjwd 
„  attinet  ad  Chriftianam  Religonent  \ 
„ ( excepto  quidem  Ferdinanao 

reliquis ,  quieam Jicut  prius  .tpjtmet 
i,exerceant  licet ) .  quoniam  vereTh 

dum  eft ,  ne  in  hac  caeterisque  Tror  ' .' 
fyVineiis  denuo  firte  extruanmK  ♦ 
y^templa  ^  fufcipiatur  ijfa  Religio, 

mando  rurfus  expediri  diplomata  ♦  * ' 
*y^ttibus  id  Jevere  interdi^atur ,  coer  ,  ■: 

*  *  '  - 

^  '     *  -  '  Digitized  by  Google 


us. 


'f^firaver9,  qu^  cenfuiftis  9mnm  ^ 
ij^approi»     .rata-iuiio^  QuodJiia-' 
^jeftatis  Tu£  Deeretum  ey^Sai,  lisrre- 
verenter  jervaiur  in  hqcnojlro  Rt- 
fjtmm  Tribun^* 

'  „  Rurfunurevol veotes  rabularium 
jinoftrum,  invenimus  Ferdinandi 

Yerbiei^i  M^rhemaciciB  Frasfidis. 
■^aufti  Tiriilo  AireiIl)riS,ini"upreino 
„  o^wum  Tribunali ,  fupplicem  li- 

ibeiium,qui  iraJhLsbec.  No^  fukditi 
' j,  Majeftatis  Tu£,  qui  legem  Deipro' 
.  fttemur  ,  objecramus ,  ut  ileligio 
y,Cbrifiiana\  qutm odfmdHm Kham' 
»}  «««f  i. .  ante.  ejus  jfalfa^  sccu- 
yfationem permittaiur  itci,  ui  ^uili' 

hetpro  ifhittt  fu$  pojpt  Jine 
„  ilimento  eam  fi^cipere.ad  evitauda 
^ypcrverfa  cantra  iilam  iticieria  at' 
„  que  caktmftius :  £t  c«etej^/<|U«  in 
»,  libelio  illo  continentur-  ^uper 
>,  quo  operum  Tribunal ,  una  cum 
„  hoc  Rirmim  Tribunali  e4ideruiit 
>,confultara  hujusmodi  Kbamhff 
ofino  S.  Lndovicus  Bu^lius,  Qabriel 
'n'AkfedlaHiHs^i^<Fetmietpfdus.  Ver- 

h  .  '     .        ^  *      ■     i  Jeieftus 

»     ■  -    .  I 


^eftus  UisUum  fufflicm  tMt^ 
.^rant,  fuper  qm  Priiuiffttm ,  Adm 
^y  gnatum  ^upremorum  Maiid(h, 
i,  rinorum  comitia  ftatuenitn:  cwtus 
^tTopuli  in  Fa7m  perp§fuo'  fuifpt 
„pr^bibitos ;  eamqme  «k  ktiffitm 
\Jigionis  Cbrifiiana  profejftirilms 
9,  quoque  iHterdfcendnm  d  songre* 
y,gandis  c^etikus  >  diftribuendis  ^reis 

numismatis^  <^  C£teris  ficut  antect 
\^  folisque  Unrtip^s  iiMgendim-,  ut 
j,  Deum  fm-k  venerarentur*  Quant 
'»Jententiam  Majeftas  fua ,  fuo  quo* 

que  Decreto  cofifirmavena.  Qu9 
"„  ci^ca  judicamus  non  ejfe  rmfuscioih' 
jifultandi  locum  fuper  caujayinU* 

bello  ferdinandi  VerbidfH  tout^ia, 
',^  Ad  boc  autem  tnm  bujus  tum  opctr 

rum  Tribunalis  judicium  Tua  Mar 
^jeflasrefcrtpfit  fequentia  :  Vejirie 
,.fententi£fuvfcribo.,  Quodfi  vef^ 

in  Mandarinonm  catalogis,fa  fa^ 
'^y  i^  feditiofas  fcfi  ds  recenfentibHs  \ 
yy  l.ex  Cbriftrana  reperiatur  ,  quafi 

ipfa  talis  etiam  foret,  jubeo ,  ut  eif 
^ytUis  exp^gattir.  '^od  qmdefn 
'■  .  ■  .  iyMaje» 


Digilizea 


U4» 

'i,Mi$j4sftMfi  Hke  refcripftmiH  Pi^ . 

*,  'binciam  Cbekioifi  ^  cosuras  mlC" 

„  Igiturquodrpedat  adcaufini 
vprspienc^t  de  qua  deliberamus  ^ 
^cenfemus  cpnfervandam  elle  Ec- 
jkdeiiam ,  quxeftin  urbe  Hamcheu- 

reiiquas ,  ica  t^men  uc  (oli  £u> 
,,rop:Ei  venerationem  5c  cultuni 
^Deo  Tuo  exhibere  poiiinr.  Reve^ 
.j,  rencer  expeilamus  Majeitatis 
„Tii£t  refcriptum  ,  ut  expediatur 
,)diplomia  ad  Chekiamen  iem  Pro^ 
,»regeni  >  exquo  inteliigac,  quid  libi 
„  agendum  fit ,  5c  excutioni  man- 
dec.  Dacum  Kamhi  anno  9u  Lu- 
die  2o.  hoc  eli  ^no  D.omini 
,,i<>p2.Martii  die7. 

Tamecfi  (ecundiorem  No^ri 
■aRituuni  Tribunali  fperarenc  fen- 
tentiam;  prsecipuam  tamen  (pem  in 
Imperacore  unice  coilocacam  habe- 
banc^,  idepque  certo  certius  libi 
perfuadebant  fupradiftum  Confultii 
:aMonarcha  reprobandum  ,  ice- 

;ra(;o  ..cogendum  Conciiium  >  uc 
•<  ■  iaovain 


t 

*  t 

'  wovam  inftititeret  deiibcratioriffm. 
'Vcrum  infperatus  ruinor  ad  nos 
pervenit  j  videlicet  .|cpperarorera 
Jam  relatam  fentenfiam  ulla 
mucatione  confirmafle.   Nemo  no* 
%um  huic  rumori  fidem  habuit, 
i^uo  ufque  atirhenticiim  prddiit 
xempium  ab  Imperatore  fubfcri- 
■ptum.   Tnmvero  PraEfes  Concilii 
^itQum^ad  l>ereriam  mifir  ,  qui  fiio 
nomine  congracularetur » quod  cau«- 
•  J  fa  noftra  feliciter  eflet  perada ,  tem- 
T3lis  oitinibus  ab  everfione  vindica-  . 
tis,  prius  nec  incerrogato  neque  , 
audito  Prorege  ,  qui  partem  age- 
>bat.    Qiiae«|uidem  gratutatio  poft. 
iteratam  Divinae  Legis  prohibiti- 
onem,veIfi£la  ,  yeifaltem  impor- 
'  tunababftaelb. 

•  :  CAPUT  QUIISITUM. 

•  Ccetcra,qu2e  libeitatem  Chn-i 

.  ii:.i2nie  K.eligionisin  Sinarum  • 
Iinperio  praeceflerupr.  ■  ' » 

,  •      •     f  ■  ..  •  *  .  ■  •:■ 

'  ,  ..  ■      r      :■      V         •>    •,     .     .    -      •     .  ■ 

,    .  .        .V  .    :  Pleri-" 

»   .      ■  :■     "  •  -  ■         .  ■ 

*  Digitized  by  Google 


'  T>Lerk|«e  e  noftris  jam  derpei?*? 

banc  ornoino  de  cooJ(^q})enda  . 
liberrare  Legis  Divinae  cujus  pro? 

-  hibiCiQnes  denuo  coniirmabanrur 
*er  ipfummer  Infjperiitorem,  in  quQ 
ipes  fuas.  praecipue  vel  unijce  co)lo- 
cftveraitf.  '  £os  caroen  -  >  Tk>nii^ 
•l^iererid  pro  ea ,  quam  4e  Imp^r^cor 
ris  animo  habebar ,  longa  expert- 
«ncia  y  in  fyem  erigejre  oicfitbacur*» 
«ITev^rans,  fieri  non  poli^  >  ut  .tan- 
-tus  ac  taiis  Monarcha  ,  ramque  jal^ 
4blurus  DoiiiioujS ,  Viei  ^cedere  Trir 
'Imnalibus.,  vel  cant^  Cpe  nobi^  d^f  g 
IMnroque  anrdoed.ente  apparatuno- 
i  ;bis  impoiiere  yeliet.  Ef .  vero  mox 
fequenti  die  qua;  entf  lo,  Mi*aM,.nor 
v»  c(Epit  rpesaffuIgerei  namlmpe-  • 
rator  conrra  Colaos  irrat^us  >  eorujqi  . 
Tribunal  claudi  juflit  :  ejusdem 
THbunalis  iWfes  vdutt  i^eus  a4 
Regias  litnen  aliquod  dies  ilecit  >  ab  >  > 

s  .  officii  fui  exerctcio  fufpenfus.  EjiJS 
filius  iisdem  <iiebus  jitlTu  Impera*  ^ 
,  toris  inP^latio  verberibus,  &.  cola- 
-  phis  percuiriis  cft» 

Gola* 

'  ,  Digitized  by'Google 


IMft'' 

-  Colaorum  Xnbuiial  icteniv^ 

Atque  fupremum  Concilium  , 
qixxi  om&«5  iibelii  iuppliees  >  deli* ' 
beracioQ^Sy^  jLenteQti^  ccet^rprujgt 

.  Tribunalium ,  illcrumjCnam)  quic 
k  quibusdam^  Aipremftr.  dppeUancttiTt 
tiltimo  xQCpio^^a^  ^^Ue  cpiilulc^nr 
da  tnittuatur.  fiujus  fuprcmiCott*  .  , 
cilii  E^»etidi »  qui  primus  eft  in  ka« 
perio.Miniii^r,  iiguiiicaverar  Imp^* 
rator  ,  optare  fe ,  ut  tum  Rituum , 
tum  prKcipuc  ipfummet  Coiaorum 

.  Tribunai  noi^as  Cau^  faveren^ 
Cum  autem  iupremum  hoc  Con-  . 
ciiittm,.rup^ius  issmoracam  Tr^* 

.  bunalis  Rituum  feotcuciam ,  Divl^ 

.  tat  Legis  libertati  adverfantem*  ,  < 
tiOD  approharsc  mOjdo,  ied^ia^i 
(uc  quidam  pobis  retulcrunt )  ^ig-  , 
graveret  plurimum ;  idcirco  Imp«-  ^ 
fator  Coiaos »  Sc  pra^ci|>u€  -iiiorum 

Pra?lideni  pr^edida  animadvarfioiie  ■ 
dignos  ceniuit. 

iDtenm  amiciflimus  noil^r 
,  Chaus  Iniperat^ori  ad  commUJf rati*    "  • 
vOnem  depinxerat  moeftiffimos  No^ ' 

Itrofum/ 

*  '  :  *  Digitized  by  Google 


jborum  vvAtus ,  Sl  affli^lifiunos  a* 
nimos ,  ex  recenter  confirraata 
tholie^BFideiprohibitione.  Etlm- 
peracor  >  uc  knirec  noitrum  dolo- 
Tem  ,per  enndem  aula?  Magnateca 
fbdrio  fios  animo  eile  jubebat,  &  pa- 
'tiedcer  dolorem  noiirum  coiiibece 
•^Uquantulum.'  Quibusdam  tamea 
'€x  noftris  minime  id  fufficiebtt 
tefnperandae  lan&it^  :  perruaiutn 
'enim  habebanc  auUca  tantum  &  of- 
^^cioia  verba  elSe^  Meftiffima»  iti- 
fuper  ej£  Provincia  Oiekiam  liceras 
{  pedecutionis  incrementa  nunci- 
antes)  id  lemporis  aocipiebat.Pefe- 
ria,  qui  adlaborabac  itudioiiilinie, 
♦noflros  ab  infolita  animi  confterna- 
■  f iOne  ,  Cbriitianos  vera  k  perie- 
cucione  Cxyi^waa  quancocjus  libe- 
'.-yare.-  • 

Opporcuna  tiuic  incepto  (eie  ilii 
'H}bcuiic  occaiio  die  Marcii«  iuqua 
decrevit  Monarcha  P.  Ifidorum 
'Xtiduiii  Mac^o ,  quo  appnlepac,  Pe- 
••kimum  aceerfere  ,  atque  unuiwe 
*3PeJcim,enfibus  ibciis »  quem  Pereiaa 

'  .  f  .  elige- 


-^igem,  cum  •honorfs pompa  illirc 
4nitrere  ad  illum  deducenduro.. 
3-lunc  Imperatoris  animum  Aulicus 
"Chausyut  hahebar  in  man<!a*is ,  Pcr 
^erise  nomm  fecir  ,  qui  h-mc  opti- 
jnam  nfiif^us  occafionen /urgendas 
-celerandasque  Libertati^  Ghriftiana? 
LegiSj^idem  -Chao  d^dir  ejUi.modi 
jrelponftim  Imperatori  referendum. 
.  >  „  Sin^ularia  enimverolmperato- 
^'ria  Majeftas  nobis  immeritis  con- 
^  fert  beneficia,  quod  Si  focium  no- 
^  ftrum  .Hidorum  in  aulam  accerie- 
v»"e,<Sc  alterum  ad  illum  deducen- 
.^dum  legare  dignarur.  <Propferea 
"'^omnes  ad  pedes  Majcftatis  iuac 

pro voluthei  ,  quas  poftunius  ^ra- 
,,tias, agitnus.    Verura  fiippliciter 

deprecamur ,  utfua  Majeftas  per- 
>,pendere  non  dedignetur  ,  sn  no- 
,,ftrorum  aliquis  tam  Iu<f^:uofb  tem- 

pore  Macaum  trajicere  poffit  cum 
„fingulariRegii  Jnternuncii  hono- 

„Quomodo  audebit  tanto  cum 
„apparat«  ac  pompa  tot  pertranfi* 
texe  loca.in  quibus  Ecclefias  habe- 


i^hius ,  quando  iWx  h^u  triftiflirrid 
j,moereht  i&nollriin  illis  refiden* 
jjtes  focii  acerbo  confumuntui"  do* 
„Iore  ,  6c  graviflima  aifliftidn^ 
.  „  pene  intefeunt   ?   Qua  etiarti 
\,  front^  j  6c  MdndarinOrum  obfe^fi 
j  quia  ,  «Sc  applaufus  populi  exci* 
j,per6  pDterit  ^  qUando  una  fiiiiul 
i,perdpei*6    togetur  Chriftiano» 
rum  gemituS ,  opprobria  ,  &  cala- 
mitates ,  eorUmque  fu^cutrete  ca- 
„  I^mitati  hon  poterit.   Ad  hiC,qudl' 
„ahimo  ahtfe  tot  EurO|52BOS  Maca- 
i,  enfes  clVes  cortipafebit,  iis  lodum 
i  artfarhque  fufpicandi  [Drabehfi,nos 
j,in  hat  Aula  longe  aliter  StqUe  iii 
i,Europa  Vivere,  nempc  iioftroip* 
V»forum  horiori  j  quam  Chriftiana^ 
ijFidei  propagatiohi  ,  inipenfius 
5'C0nfli!ehfes    Proihde  fi  noftrum 
5,  qu!spiam  hoctempore  Ittiperatd* 
jjria;  Majeftatis  ageret  Intei^nUnci- 
>iurr\  ipfe  hohor  illi  cedere|:  in  in- 
.,,f*amiam,applaufus  in  opprobrium, 
},ob(equia  in  tormenta,  feftiVas  ac- 
a,damationes  in  continuas  lacri- 
v/*  •     .  "       '  ,,nia$« 


f»'r,        .    «  '  '  Digitizedtoy  Googlc 


',,mas.  Quod  fi  ad  coetera  benefi- 
j.cia  hoc  nobis  Majeftas  Regia  ad- 
„deredignetur ,  ut  nemo  ex  noftris 
l^,Macaum  legetur,  mox  per  epi- 
„ftolamlfidorum  huc  evocabo.  Ille 
.  5,pro  vehemCnfi  defi.derio , quo  uni- 
5,ce  prxpptat  Tuac  Majeftatis  ob- 
„fequiis  fe  impendere  ,  confeftim 
„iter  arripiet  ,   celeriterque  ad 
caulampcrueniet ,  multo  cum  ma- 
/^,jori  l^titia  atque  alacritate  fine 
ij^apparatu  publico  iterfaciens,quara 
•^^jliillud  fummo  cum  fplendore  per- 
5,ageret, 

Ex  his  omnibus  a  Chao  fi.deli- 
ter  delatis ,  cognovit  Monarcha  do- 
lorem  noftrum  eflfe  acerbifiimum: 
quem  ne  augeret  nullum  ex  No- 
►liris  Macaum  legare  8i  Ifidorum 
une  exreriori  pompa  venire  per- 
inifit ;  ut  in  gaudium  converteret 
(jDivina^Legis  libertaitem ,  quam  ci- 
■  tiflime  concedere  decre  vit.  Eadem 
'enim  die  (  erat  15- Martii)  quarlla' 
-  refponfio  ad  Imperatorem  delata 
1  eft,  ad  fe  accerfiri  julTit  Golaorum 
"  :..  .  M  -      •  Pr»' 


^rsfidetft",  qtii  ad  eam  urque  die 


fuerar  abojbeundo  munerefiio  pr 
hihkus ,  ac  remotis  arbitris  expo* 
fuitjquantam  ipfe  cum  Affeffbris* 
bus  committeret  injuftitiam  ,  dunl". 
obfirniato  animo  Chriftianas  Legij|^ 
^  prohibirionibus  inTiftebat. 

„Ita  he(  inquit )  frui  gkUdemui 
',>omnibbs  virorum  Europ«e5ruii\ 
„obfeqiiiis,qua?  haftenus  ImptlrifcJ 
'  „  noftro  prsftiterunt ;  illorum  vera. 
'  j,  Rehgionem,  bb  quam  folam  pro%. . 
,,pagandam  hu6  tam  longe  vene-  i 
„runt ,  obftinate  prohibemuSj  cUii\, 
.i,nihil  fit  quod  coiitraeam  ,  aut  c-Ji'  * 
„jus  Prtedicatores jiifte  afferre  pol^: 
fimus.     Hac  Imperatoris  verba^J 
altiori  voce  prolata,  ab  aulie  Mi-* 
fiiftrts  percepta  fuere.     Qiiorum  . 
UnusfetiamPereriam  poftmodum  ea 
rerulit  ,  ab  ipfomet  Monarchai;- 
(  qliod  ^el-ifimilius  eft  )  M  hvih^ 
dos  Noftropam  maeftifltraps  ani- 
mos  fubmifliiSi    t^Iura  alia  pra- 
Jixo  fane  alloqiiio  ad  Pr^fidem  di- 
5cif.  fapfenriftirnus  Princeps  ,  ur.» 
•    .        **■ '    '   >    .  quifa-» 


q\iitat«m  oftenderer  eorum  ,  quae 
proxime  in  favorem  Divinse  Legis 
fiiprema  poteftate  agere  raeditaba-.; 
tun   Poftliaec  (  recurrebar  dies  jo* 
"  Lunaei.  anni  Khamliiiji.quaj  erati?, 
Martii  ejusdem  annii^pi  )  manda- 
tum  expedivit  ad  Cofaorum  &  ad 
Rituum  Tribunal ;  quo  jubebac  ut^^ 
ientcntia  prius  lara  die7  Martii  e-  ; 
jusdem  combui^eretur.  Abfque  mo-;^ 
rf^  Mandarum  Regium  exi?cutioni 
dederunt  Confiliari  ,  vehementei»'* 
tamen   ftupentes    ad  exemplum 
nunquam  in  Sinis  auditum  ,  quqct* 
%irentia  Tribunalis ,  per  ip(urri- 
met  Imperatorerri  confirmata  8c 
publicari  permifTd ,  exurercur. 
V*  Biduo  poft^nimirum  w.  Martii  * 
qui  dies  gloriofo  Sinenfis  Miflionis 
Patrono  ,  D,.  Jofepho  facer  eil ,  ad  fe  ' 
Monarcha  Principem  Sofanum  ac- 
eiri  julfit  ,  quem  fciebat  $  multis 
annis  nobis  amiciflimum  ,  &  re- 
rum  noftrarum  maximc  confciura, ' 
atque  aptiflimum  ad  conftringetV'  ; 
da  Tribunalia  .  qt  ad  votum  Ma-^'^ 


jeftatisluspro.  m^<^^^ 
Fidei  fenrentram  ferreht ;  Hic  wiwt^ 
Princeps  prseter  fumtiiain  9  qua  e«  - 
minet  , .  authorltafem  ,  aideo  effi^^ 
cad  prarpolleiir  eiocjtientia ,  Ht  ef^ 

contradicere  audedl  nenio.  Vix^  ^ 
Imperator  ,  quid  in  cauia  noflrl 
£en  decernique  l^ellet  apertiie^^ 
ratjcum  iile  in  Npftrorum  &  Di- 
vinaj  Legi5  laudes  efFufus  ,  fum-C 
ine   etiam   laudato  Imp^ioiK*^' 
confilio  as  deqreto  ,  fe  pron^^tmii^ 
paratumque  obtulitad  Irapferaffori^  * 
inandata  protinos  exeqtiend^  Tuia 
vpro  Monarcha  ,  &  privatis  eum/ 
monitis  ,  &;  fequeati  mandato  pr£e- 
siunivit. 

'„Diebus  prasteritis  ir>  Concilio 
Rituum  Tribunalis  judicatum 
„decreturoque  fuit  ,  ut  Eccleiias: 
9,Chriftianori;im  iilaefa;,  iicut  aotea 
,>permanerent  &  confervarentur, 
„  iic  tamenut  foiis  Europasis  Deum 
„fuum  in  iis  colere  permitteretur> 
„Kunc  autem  perpendcns  ,  qiiod 
^viriilii  £urO>p«i  pr^ilnc  Aftrono-^ 


'  r«  •  Digitized  by  Google 


■  I35E  ' 

'  yfnfias  noftra» ,  eamque  re£le  adrni'» 

.  5^nifl;rent,quodetiam tempore  bel'* 
»,li  omni  induftria  atque   labore.  . 

,  jjfefe  impenderint  >  ut  ad  perfefti-t- 
„onem  reducerent  belliqas  machi-i 
',,nas  ;  quodque  in  Comitatu  Le^ 

.  ^gatorum  ad  Mofcos  magna  obfe- 
,-,,quia  prajftiterint,in  fuper  quodiU 
j  „  lorum  lex  nihil  peruerfi ,  nihilfe- 
^  „  ditiofi  contineat ,  proindeque  il- 
„lam  prohibere  idem  fit  ,  atqutf- 

,  f,  quempiam  abfque  culpa  commif-  . 

j  j,fa  injufte  punire  ,  idcirco  jubeo^ 
•,-,ut  Colai  una  cum  Ricuum  Conci- 

.  ^jlio  inftituant  confultationem  ,  5c 

^  5,(uam  mihi  proponant  fententiam. 

.    Datum  Khamhii  anno  51.  2,  die 

"■.j,Luna2  !♦ 

5      If a  informatus  atque  prjcmun  i- 
tus  Sofanus  eodem  die  ad  Tri-  ■ 

;  bunal  Rituum  advolavit,  &  ftantes 

^  de  more  Prcefides  aliquos  ad  exci- 
piendura  Imperatoris  mandatumV'*' 
„fic  allocutuseftrPaucis  abhinc  die- 

.  ;,bus  venitad  Vos  libellus  fupplex  . 

^"^«Europseorum,  quod  rationi  con- 

r  i...^.        1 4      r. .  j,reh--i 

*  •  -  •  ♦  • 


I 


£)igitized  by  GooqIc 


»  » *  . 


J.fentaneurn  erat  pofl:ulantium«  V^ost^ 
^  autetn  pro  multis  ac  magnis  eo- 
'  ryrumdem  erga  hoc  linperium  me- 
y,ritis;eos  poena  porius  quam  prce- 
'  „  mio  di|^nos  cenfiiiftisv   Vosne  la- 
^tet  quanto  labore  Aftronamianv 
',>  noftram  ar  Ciclo-  aberramem-  a(i_ 
■  j.normam  certam  revocarint ?quan« 
^topere  adlabor^rint  coDrervatron% 
,,KujusImperii,dum  rebeilium  Pro- " 
,^vinciarum  bello  premeretur  ?'Ego^-. 

ipfe  adMofchos  Legatus ,  oculatus 
f^te^isfui ,  quantatunclmperioob' 
jjfequia  prsiliterint ,  nam  (  ut  ve- 
,,rum  fatear  )  neque  mihi>  neque.  , 
„uHi  alteri ,  (ed  iHis  unice  ctebentur 
„pacrs  f^d'era  ,  inita  cum  Moichis 
„  tanto  cum  honore,  tantaque  curn 
•„Imperii  noiiri  utiUtate.  Adhasc 
,,jam  centum  anm  funt ,  ex  quo  vi- 
^riini  fivefocii  eorum  in  Bmperia 
jjdegunt  ,  &.  nulla:  etiamnrura  de 
„illis  huc  pervenerunt juftse  quere- 
„1».   Pluribus  ego  annis  ,  ut  ici- 
„t!s  primum  in  Imperio  Mini-» 
ftrum  egi ,  deque  eorum  agendi 
.     V    \  ^  „rati- 

.   K  •'  "  •  Digitized 


ff^ktiorxe,  tum  hic  ,  tum  in  Provm- 

.-.^ciis  nihiliinquam  prorfus  cogno-r 
,>,vi  ,  quod  non  multa  laude  di^ 
„  gnum  ejfet»  Qupd  vero  ad  eam, 
%,  quam  prcedicant ,  legem  attinet ; 
-„fepius  eandem  diligenter  di- 
»»rcufli  ,  &  (eraper  bonam  efle  ac 
•„fan6iam  deprehendi ;  Talia  funt 
•»,fupremum  rerum  omnium  Con- 
3,ditorem  adorare  Monarchis,  Prin- 
^cipibus,Dominis,  arque  Magiftra- 
*,  tibus  obtemperare,  Parentibus  obr 
„(equi:non  pejerare,  non  occidcr 
j,re  ,  neque  ullum  proximo  malum 
„inferre  ,  illius  uxorem  &  bona 
,>ne  quidem  concupifcere.  Hxc 
f,  inquam  funt  illorum  prarcepta  :  8c 
„  Chriftiani ,  qui  mihi  funt  ab  ob-*-^ 

fequiis  ,  ea  omnia  accurate  obfer- 
„vant.  Quid  igitur  vobis  occur-  ■ 
„  rit  adverfus  hanc  Legem ,  ut  eam 
„iterato  prohibendam  cenfeatis  ? 
VjSimali  quidpiam  deprehendiftis,  > 
>,  norum  facite  :  nam  fi  vere  mala 
„eft  ,  nec  decet  ,  nec  eft  in  votis 
„  Imperaton  eam  approbare  :  At  fi 


55  boiiaeft  »  non  pofTumus,  quait 
»maie  eiTet  ,prohibere. 

OppofuitConfiliariorum  non  ne-. 
irio,ram  nobili  &  antiquo  Iraperia 
;dedecori  fore  Legem  exteram  ad- 
fnittere.    Huic  Sofanus  ftatim  re- 
.„pofuit.    Cur  igitur  totiim  Sina- 
"j^rum  Imperium  ftimmo  cum  ap- 
i,plaufu  excipit  advenarura  Aftro- 
^♦„nomiam,beIli  machinas,&  alia^r- 
r„  tis  prodigia  .«^  Sapientis  eft  in  di-. 
ij,  fcernendis  rebus  inquirere  .  quid 
>,  bonum  quidve  malum ,  non  vero  . 
"i,quid  exterum  vei  patrium  fit.  Ob- 
jecit  alius  fi  lex  Chriftiana  appro- 
baretur  ,  brevi  univerfum  Impe- 
riumeamamplexurum.   Tunc  So- 

fanus  :  velint  (uperi!  celTabunt-^- 

nim  latrocinia,  adulteria  ,  (editio- 
„nes.   Neque  tuncopus  erit  quot- 

annis  prodigere  Imperatoris  the- 
„(auros  ad  ftipendia  tot  militum 
^  millibus  perfolvenda  ,  quos  alerc 
i,hic  &  in  Provinciis  omnibus  ne« 
jjicefre  eft ,  ad  larronum  ac  faftiofo- 
^rum  hominuta  audaciam  compri- 
'    .  .         V'  ••  i  mendam. 

Digitized  by  Googl 


mendam.  Inftare  ultra  nemd"  auj 
fus  eft  :  cunftisque  rationum  ef^ 
ficacitate  deviftis  Sofanus  fupcj' 
rius  relatum  Imperatoris  manda- 
tum  praelegit.  Qup  audito  ,  tan- 
dem  conftituerunt  ad  ^lonarclijf 
votumfententiam  ferre. 

Quia  vero  aftutiflimi  homines 
&  (iapra  modum  politici  adhuc 
poterant  aliqua  cavillatione  uti,  So- 
lanus  ipfe  una  cum  illis  confedit,& 
liberaliter  fibi  concella  aurhorirate 
utens;  utvos  (inquit)  hocfublevem 
labore  ^fiatquevobis  iiegotimn  expe^ 
dttius,  fententiam  ego  ipfe  didabo, 
Etnemine  contradicere  audente,  fi-^ 
cuti  conceperat  &  didabat ,  (enten- 
tia  exarata  eft.  Mox  ad  Colaorum 
Tribunal  fe  contulit,  eisque  tradidit 
fupradiflum  Mandatum  Regium» 
Hinc  adMonarchamreverfus,iIlum 
,de  omnibus  certiorem  fecit  ,  <&  de 
ejus  rurfus  aufhoritate  die  fcquenti 
»o»  Martii  interfuit  deliberationi, 
quam  Colai  una  cum  Trihunali  Ri- 
tuum  convenientes ,  juxta  Impera- 


$bfis  prsefcrtptum  iniemnt'.  Eaiii 
Concilic  .me  hEcfitatione  (jam  enira 
feios  (errefados  Imperatorid  in  ite^f 

f otio  ardor  pervrgebac  Vapprot 
aitaeft  pridiein  codem  Tribuna* 
li  exarata  lene^ntia ;  arque  ioCupev 
aCoUi^  addiras  {unc  quaedam  noa 
parvimomentiin  favorera  noftrum 
elaurulse^  VifusD  lamtn  poAea  iult 
Ini()eratoripauca  aliqua  a  Sofcino 
<HAata  verba ,  tamerfi  honorifica  ^ 
cieraere  >  ne  Reiigio  Chriftiana  vel 
Lirteraris  Sineniibus  nimis  redde- 
terur  invidiofa ,  vel  cum  Confbtii 
SinenOs  i^hilojbphi  dodriaa  con^ 
ftinderetur.  Vbi  deinde  Imperator 
in  Cofeortmfi  Tribunali  iis  verbis 
eraiis  aliud- exemplar  eranicribt 
curavit ,  demuni  die  {equenti  ( quap^ 
tHrar  zt  Martii)  iententiee  pro  Hber^r 
tate  Religionis  Chriftian^e  m  cota 
Imperio  prpmulgandae  fubfbripfit, 

Ksec  fententia  defcribiciir  in  capire 
'iequenti.    *  ' 

.  .  .  •  ' 

.  CA- 

m ' 

•  v 

Digitized  by 


9  CAlPUT  ULTIMU\i;  ^ 
.  jbcGrctum  libcrtatem  Rclfgioi 

\    nisChriftianae  in  Sinarurn  Im-  l 
perio  coQcedieins  ira  h  abef 

^jCUpremus  Tribuhalis  Ritnurt^k 
„  Praeres  Cupatay  <5c  cceteri  me^ 
^  cum  Ju(]ices ,  obedituri  Majeftatus 
j,Tuat  mandatOjfuper  negotio  pro- 
j^pofito  fententiam  tibftram  pro^ 
'^ferimus.  ^^^-  -'-^ 
,,Nos  ohines  rem  fedulo  difcu- 
^,tiente$  ac  examinantfcs  inveni- 
>^mus  Guod  illi  Viri  Euronari  ,invi- 
„tati  fama  virhituth  Majeftati« 
,  ,,Tu£eplura  detja  ftadiorum  mit- 
^lia  ,  ac  immenfutti  prope  mare 
,,emenfi  Cum  ,  iit  huc  p^rVenirenH» 
.  y  Hi  vero  MatheitiaticaB  Prefedlu- 
j,ram  nunc  obeuht ,  &  Aftronomi- 
„am  dirigunt:  teitipore  bellorum 
,jConflandis  machihis  ghaviter  in- 
ijcubuerunt :  Mifli  ad  Mofcos,egre- . 
j,giamoperam  finceraitique  nava- 
>,runt,  efficientes,  ut  negorium  de 


^,]>acefeIiciterGoncluderetur.  Sane 
,  5,iIIornm  merita  plurima  &  admo-. 
>,dum  magna  funt.   Ipft  etiam  Eu- 
>,rop£ei6caIii  eorum  fbcii  ,  qui  in 
„f]ngulishabirant  Prcvinciis»  ^ali 
p,nihil  omnino  operantur ;  nullas. 
.]j,excitant  perturbationes.  Tarta- 
^,  rorum  fa cerdotes ,  uti  5c  Bonzii 
5,  Sinenfes  liiahabent  Fana  ,  &  per- 
j.,mirntur  omnibus.,  utiliaadeant, 
5J&  ibi  venerationem  exhibeant, 
5,thura  eremantes.    E  contra  ve- 
^j,roReHgio  Europaorum  (  quibus 
:„  nihii  mah  imputari  poteft)  prohi- 
„bita  jara  fuit  in  hoc  Imperio. 
5,Quod  quidem  videtur  a  ratione 
5,aHenum.    Parigitur  eft ,  ut  in  o- 
„mnibusProvinciis  eorum  templa, 
^,.ficut  antea  femper  fa<flumeft,  con- 
^,ferventur,5c  omnibiis  fecundum 
,,,antiquam    confuetudinem  per- 
.,,  mittatur  Religionem  Chriftianam 
.  5,profiteri  ,  &  templa  adire  ,  pro- 
i^hibitione  omnino  fnblata.  Hanc 
,,noftram    fenrentiam  fubjicimus 
Majeftatis  Tuaj  arbitrio  acjudica- 

•^  1.'.  * 

/    ^^^-     '  N         -  . 

•'V  •  •  • 

Digitized  h 


jR  anquat  )  eam  in  bftihH 
«bus  Provinciiff  promulgandami; 
5,Khamhijanno  ji.Lunac  1.  die  3.  ■ 
Huic  fententiaj  duobus  tariturtl 
tharaftcribus  de   more  fubfcri*. 
pfit  Imperator ,  quorum  fenflis  eft^ 
'n^Jfemiof-  Coufulto.  Slibfripferunc' 
etiam  fua  nomma ,  qui  confultatio- 
niinterfuerunt.   Sequenti  vero  dift 
{qua;erat  i*.  Martii. )  Imperator 
■fententiamprolibertate  Legis  Chri- 
liianae  ita  exaratam  atque  fubfcrirj 
ptamjtranfhiifit  ad  fupremum  Co- 
laorum  Concilium  in  toto  Imperio 
promulgandam.   Tum  vero  fccre-. 
to  cognovimus eX  Aulico , qui  eani 
-detulerat,  de  Imperatoris  fubfcri- 
ptione.   Ingens  cnimvero.-  erat 
gaudium  noftrum.   lllud  iamea 
ante  Decreti  promulgationem  ex- 
terius  proderc  non  expediebat  fed 
eam  anxie  expeftabamus  ,  quam 
primura  Imperarori  gratias  aduri.  - 
At  benevoler.t  iHmusPrinceps  adeo 
t€nebatur  defiderio   ,  nos  maxi^  * 
ttiisfuperabundantes  gaudiisviden-  . 


t44 

dT,ttt  tahrfc  morjc  inipatieYis 
iieritex  adftantibus.Aulicis ,  an  noft- 
dum  veniflemu^  ad  agendas  grati- 
ais  ?  fubiungens  :  Nondum  bac  il- 
lu  fufficit ,  exfedmitm  majus  ali- 
quodben^ficium  Verum  paulo  poft 
aderamus  omnes  >  5c  prseYniffis  con-* 
luetis  obfequiis  officiisque .  Tho- 
mas  Pereria  in  gratiarum  a^iionem 
itaprorupit. 

„Qii«Iingtia  condigiie  poterit 
5>exprifnerc,aut  qua?  mens  utcun- 
5-,que  concipere  magnitudinem  be* 
^neficii  tam  fublimis  tamquc  cx^ 
„celfi ,  quo  Majeftas  Tua  omnibus 
^noftris   votis  abundantiffimum 
,>  impofi.iit  compiementum  i  Sane 
,,hocunicirm  fuerat  noflrum  deil- 
^^derium ,  &  cxoptatiffima  fpes  at^' 
^,quc  unicus  fcopus ,  quo  omncs 
y,noftra2  cura?  atquc  cogitationes? 
^diu  noduque  c^ollimabant  ?  anxie- 
^affidtieque  prscftolantcs  felieisfi- 
»>mum  illud  momentum ,  in  quo 
.  ,,tantimomenti  libertatem  affeque-i 
^irtmuj: ,  atque  perlioc  populofis- 

.  V  -        V  -fimum 


'^^rifnum  Imperium  veri  Numims 
culmm  publice  dilataremus.  Quam . 
.^^  ob  cau£am  (  ut  perfpedum  eft  * 
.^,Majellati  Tu^  )  patrem  &  ma- 
,,trem^  ipfamque  Patriam  dererui- 
,>mus,  &:  per  mille  maris  pericula  . 
,^hunc  in  Orienrem  migravimus^' 
iJProprereaquemadmodujin  inmen- 
^yCo  nobis  erat  dolori ,  veri  Dei  Le- 
'^^gem  tot  inter  prohibiriones  ve- 
■.^luc:.  p^privam  videre  ^  ita  etiam' 
5,.fummum  eft  gaudium^quo  hodie 
,VexultamuSjob  Legis  Divinie  liber- 
^^  tarem,  Sumi^^e  yeperamur in  prx^  - 
^  fenti  tecilirare  noftra  Dci  Provin- 
^j  dentiam  ,  quod  omnes  Tribuna-:! 
^dmryi  Miniiiri  ,  ad  quos  Carholi-f  r 
cx  Fidei  caufa  delata  fuit  ,  perti-  . 
^^naciter  repugnarent  ^  ut  roram- 
jjhanc  ingenrem  grariam  foli  Ma- 
j  Jeftati  Tuse  unice  deberemus.  Plu* 
i^nma  &  ftngularia    nobis  Tua .  • 
jjMajeftas  contulei^r  beneficia ,  hoc  / 
^tameti  alia  omnia  longe  fuperat;  . 
7^  non  tantumquia  pcrfe  maximum,, » 
^,fed  ctiam  quia  iingulari,  inijiSigia  v 


•    *     Di^tizc v.oogle 


^jttia  imrhenrum  auftural  Profe*. 
j,<9:o  gratia  preefens  tanta  eft  ,  ujj.; 
5,etiam  fi  laudes  Majeftati  Tuae 
j,perpetuo  agamUs,<Sc  ejus  aflidui^., 
j,ob(equiiS  oCcUpemUf;  nUmquaru^ 
„tameA  fatis  grati  efTe  poliimus*j 
,,Cum  igitur  neque  verba,  nequ«^ 
>,fa(fta  pro  debitis  teddehdis  gratiis 
^jTuppetaht  *  ad  pedes  MajeftatiS 
jj  Tua;  pf o Voluti  iterum  atquc  ite- 
),rUnl  nosmet  ipfos  i  5c  omnes  fb* 
j,  cios  noftrosoffcrimiis  ,promptif«« 
„{imo$  hon  tahtum  ad  omnehi 
jjMajeftatis  Tua?  nUtUm,fed  ctiam 
,,ad  intefpellahda  Divinam  Boni-* 
jjt^teniiUt  eidem  vitam  longam, 
jjValetudihem  feliciflirham  >  felix-» 
^j^que  cohfervet  Irhpef iumj 

Adhsec  Impetator  his  tantum 
'  ,;\felfbiSfefpondit :  Optime  enimve- 
j,  r 0  dicitis  quod  hoc  beneficium  iit 
y^fhaiuS  aliiS  omnibus  qUse  ha£i:ehus 
^jvebis  cofltuli  i  Adrtiohtiif  etiarrl 
uosi  Ut  ad  benefidii  diutnrrjitateni 
^talite^o  uteretnuf  ♦  opus  efte .  Chri-» 
«IHanoS*  imprudeflti  agendi  rtiodd 
'    iTif^    ,        .  ijv-.^.  obfloXiOSf^ 


<Sfe^os\m  olHcio  &  «jnietos  cori* 
rinere,   Antea  quoque  nobis  figni- 
ficaverat>  utReligio  ChriiUana  fe- 
quantumjfieri  pomt./accommoclaret 
Imperii  confuetudinibus  ;nec  eas 
rejiceret ,  quae  folum  in  politico 
cultu  confiftunt,  utpote  Legi  Chri- 
Itianae  non  repugnantes. 
«fi*  Itademumadoptatiffimum  fi- 
nem  perdu^la  eft  tamdiu  expetita: 
5c  tot  conatibus  pridem  attentata 
Religionis  Chriftianse  libertas,  pro- 
mulgata  Pekimi  die  f.  Lunar  u  Anno^ 
lirnperantis  Khamhii  ij,  jctatis  ejus-. 
dem^y.aFundatione  Imperii  Tarta- ' 
ro  Sinici  49  a  condita  SinarumMo- 
narchia  4644.  a  primo  Chriftianas 
Fidei  ingrellu  in  Sinas  (  juxta  id* 
cjnod  refert  in  Provincia  Xenfi  ere- 
^apyramis)  105^  a  morte  S  Xaverii 
ad  portas  Sinarura  140.  afundatione 
Miffionis  Sinenfis  per  patrcs  ISocie- 
tatisJESU  lo^abejusdem  Miffionis , 
reftauratione  poft  perfecutionem 
Yamquamfierii  14.  Domini  noftri 
JESU  CHRISTI  aono 


ii.Menfis  Martiijdie  qliiclem  fumnif 
folatii  acf^audii  omnibus  Miflionari^ 

is  &  Cht*TftianisSinenribus,Ethniciit 
^iitem  nnic^  sbternseque  feliciratis  9 

QiLoniam  vero  hujus  felicitatisi 

ac  gaudii  diututniras,  totinter  Chri- 

Hiana^  Fidei  potentiffimos  pariter  adl 

acerbilTimo^  hoiles  ,  ab  omnipoten-^ 

th  Dei  Domini  nbftri  manu  omni^ 

rio  pendet^fexoranda  eft  Divina  ejuafi 

dlementia  ,  m  perpetuum  efficiat^^ 

quod  beneficiutn  ferHel  coferre  di4' 

gNiata  cft.  Idque  ego  ab  ornnibus^quii- 

hcinc  narrationem  Vel  legerint  vel 

atidierint ,  rubriiiire  atque  ^nixe  ex-^ 

p6fco,  &  ntuna  nobifctjm  Divinaoi' 

parirer  cbfeCrent  Majeftatem  ,  (irt 

dujiis  rtianu  furttahirni  &  cor  da  Prin4 

cipiim  )  ut  ficuti  Imperatoiem  no*> 

■ftrum  ad  tam  piam  dehbertationerrt^ 

^enrehtfamqueinflexity&adperrum-' 

pCnda  omnia  obftacula  roboravit ,  ita 

etl^m  cum  efficacibusDivinse  grati-i^ 

itauxiUis  aftrahat  arque  aHiGiatyur- 

QUe dum  fuperatis^  omnibus  impedi-^ 

mCntis  at^ue  difficukatibiis ,  fidem 

^^^..v-      V quarrt 


.1\  n 


;qiiam  bonam  ^  fan<ftam  efle  agno- 
vit  ,  talemque  publico  Decreto  de- 
*claravit,ip(emet  ampieftatur.  Qiiod 
-tandem  aliquando  futurum  ,  qui 
hicrefidemus,  (peramus,  unice  ra, 
men  confiii  pretiofiflimis  Dominir 
noftji  JESU  CH^IISTI  meritis,inr 
terceflioneSSma?.  Virginis  Servato- 
ris  gentium  Macris  ,  &  gloriofiflimi 
Sinarum  Patroni  Divi  Jofephi ,  at- . 
que  ferventiflimis  precibus  Fide- 
fi',lium  oranium,  qui  animarura> 

falui;em  eo  quo  parejt  ftu- 
*.r  .r         dio  defiderant.  * 


<^»>  V5»>  Ve5>>         «<5>>  <<5>4  V5>k 

RelaHo  de  Ithro  SinicQ-Latmoi 

3-  R/e,Verbiefii 

Fldilibru  infriptum ;  Afi:ro  nomia 
Europaea  fublmperatoreTartaf 
ro  Sinico  Cam  Hy  appellato  in 
lucem  revocata  a  P.  Ferdinando  ' 
Verbiello  Flandro-Belga  Brugenfi  q 
Societate  JESU ,  Academice  Aftro- 
nomicie  in  Resia  Pekinenfi  prsefe- 
ao^Annofalutis  M  DC  LXXI!!.  fol**: 


eum  ligurS^^bfervationum  6r>i 
ganorum.  Omniacumipfodifcup- 
•  fu  tabulis  incifi  ad  Sinenfium  mo*' 
;  rem.  Difciirfus  infcribimricompen-s, 
dium  latinum  proponensXII-  por 
^  fteriores  figuras  Libri  Obfervafio- 
-  rmm ,  nec  non  VIl.  priores:  figuras 
:^  Libri  Organici.  '^r 
Narrat  fub  iriitium  Calaos  fetf 
I  Adminiftros  ftatus  &  prajeipuos  au»- 
Ix^  Magnares ,  jufTu  Imperatoris  o^ 
fervationum  aliquot  teftes  ocuratos 
fuifle  >  &  deprehenfo  exadiflimo> 
calculi  confenfu  cum  coelo ,  concilio 
Maguatum  quater  hanc  unam  in 
remconvocatOjP.  Ferdinandum  fu- 
ifle  conftitutum  fupremum  Acade- 
miae  Aftronomic»  Prasfeclum  ,  8c 
Aftronomiani  Europaeam  de  invi- 
dia&  calumnia  Sinenfium  Mau- 
rorum  triumphafle  ,  &.  religionetn 
Chriftianam  quinto  per^ecutionis 
fux  anno  in  publicum  iterum  pro- 
diifle,templis  in  omnibus  ferelm- 
perii  provinciis  utprius  apertis» 
;    .  Obfer vationes  eranthujusmodi; 
4     u>  ^  •^;  Umbrae 


f    Vtnbm  meridianae  calculo  praedi^ 
■?   'jft*  ,  quot  aliquoties  faftum  ;  Gno-: 
'^jnoneratcolumnacenea  o<9:o  pedum 
J&;  ampliusin  turri  oMervatoria ; 
Sinenjis  proxime  asqtialis  cft  anti- 
J^quoR.omano,dividiturin  »o.  digitos, 
iinguli  digitiin  lo.  primas,&haft 
in  io.fecundas:Diftantia?  ftellae  Mar- 
;tis  a  Marchal  Pegafi  prajdefinitar  u- 
410  menfe  &  amplius  ante  obfervati- 
'pnem  ;  Altitudinis  foUs  meridianse» 
ejusdem  declinationis  diftantias 
•Lunae  ab  Ar£luro. 
^iHi*  Imperator  deinde  Patri  Ferdi- 
t.-nando  impofuit  ,  uc  Inftrumenta, 
:Aftronomica  ad  modum  Europisa-. 
'rum  fabricari  curaret  quas  fa^^t*  fupt 
fex  diverfi  generis  intra  quad.rie.jB.-- 
^ium  19.  circiter  rcillibus  lm.periali- 
limconfumtis,6c  i<i.  libris  Sinice  dt 
eorum  fabrica .  theoria ,  &:  ufu  con- 
^fcriptis*  IdemP.FeEdiaandtu&muI- 
.Ttaetiam  alia  Inftrumenta  Mathema- 

't-  !L 

^  tica  ad  55.  numemm   jufTu  Impe"!; 
'  ratotis  &  partim  in  privatum  hujus 
ufum  confecic  »  &  mQlis  ingentis 

K  4     '  vt'. .  lapides 


Mpides  pro  Maufo!a?o  Regfo  ^  quos 
yoo.  eqiri  roris  curulibus  segre  t rahe 
bant  ahhibrtis  trochfeis  per  pontem 
.longij[li;numtransvexit,(Si^quasdu-5 

fiumperlangam  pianitiemprofon- 
:  tanis  aquis  ad  ftadia  duxit ,  8c  no- 
vo  Men  chanica^  artilicio  i  }i.  tor  men- 
ta  bellica  ex  asre  fudit ,  &  currui 
fuo  nova  forma  confefllo  impofuit, 
&  juflu  Imperattoris  propofitioneS 
Mechanicce  fundamentales  expli-^. 
cuit*  TabalasAftronomicas  expan-^ 
fdsplanetarurafSc  eclipfium  SaHs  &' 
*  Luna^  ad  bis  mille  annos  venturos 
&  ultra  extendif.  Nuncfe  Dialefti- 
c:am  Sc  Philolbphiam  prae  manibus 
habere  art,  fub  pallio  Sinico  intro^ 
ducendam  ad  Religionis  Chrftianae'^ 
.  evidentiam  cFarius  demonftrandam. 
Inter  alia  inftrumenta  eft  Globus 
^ ,  cceleftis,  Anemodidicu ,  Armilla  x 
quatoria  &  zadiacaIis,Horizon  cum 
triangulo  azimuthali  ,  Quadrans 
volubilis.  Mandarini  vigiles  horis 
inrer  fediftributis  omnia  coeIi5c  ae- 
risphafnomena  dilrgenter  notant,(!fc 

r  lingulis 


H 


♦      -     lyj    .  *  « . 

fingulis  diebus  mane  ad  Prefe^lum 
3Vftronomi«e  deferunt ,  quotidie  eti- 
am  ad  ftylum  a^neum  veterem  fu- 
f>ra  didlum  umbram  meridiana  ob- 
fervant.  Perpendicula  funt  tenuia 
fila  senea  cum  globis  »neis  ,  a:neo 
tubo(obmotum  aeris)inclu(a.  Glo- 
bum  Aftriferum  looo*  librarum  vel 
puer  nullo  negotio  veriat  6c  ad  o- 
mnem  altitudinis  gradum  attollit. 
Magna  opus  diligentia  eft ,  errores 
enim  a  Sineniibus  non  inftrumentis 
aut  calculo  fed  Aftronomi^  Euro- 
pa?«ipfis  exofe  imputantur 

Demagno  fmperaroris  erga  Ccw 
cntias  Mathematicas  afFeftu  &  diC- 
cendi  ftudio  P.  Ferdinandus  ita  diC-^^^ 
(erit:  quatuor  circiter  anni  elapfi' 
funt,cum  me  Imperator  per  quiii- 
quemenlescontinuos  quotidie  in  fu- 
um  Mufeum  vocavit,ac  totos  pene  di- 
cs  derinuitjlibros  Aftronomicos  ad 
120  a  Patribus  Sinico  idiomare  fcrip- 
ros  ipfi  explicuijvixuno  alreroveex 
ephebisaftanfe  Imperatoreq;  deinde'' 
ipfi  prandenci  in  aula  fercula  ex  fu^  ^ 

K  5  rr.enfa 


meniainvafis  aureismittentc.  Cum 
.  alias  Imperator  a  fuis  tanquam  arca- 

numaliquod  numencolatur,5clegati 

txteri  fe  magno  beneficio  afreSos 

putentjfi  vel  eminus  afpiciendi  ejus 

facultas  detur 

Imperator  intelIe(?lo  Elemeata  ; 

Euclidis  efle  prsecipua  Mathefeos 
fundamenta  aP.  Mathcco  Riccio  Si-  ; 

nice  verfa  explicari  fibi  voluit  >  «Sc  a  , 
capite  ad  calcem  pertinaci  ftudia 
omnes  propofitiones  exquifivit,  5c. , 
in  Tartaricumidioma  verti  juflit^ 
Inde  Arithmeticam  5c  Analyfin  tri- 
angulorumredlilineorum  6c  fphajri- 
corumpercepit  ;<Sc  his  fpiniscalcatis 
ad  amoeniora  proceflit^Geometriam 
PraAicam ,  Geodaefiam  ^Chorogra- 

Ehiam.  Arithmeticam  optime  cal- 
!t,&  in  variis  regulis  proporrionii 
fe  diu  multumque  exercuit ,  etiani 
difficiliora  qusedam  ,  quje  (])e<flant 
ad  radices  quadratas  &  cubicas,(St 
arcana  qusedam  ex  progreflione. 
Geometrica  &  Arihmetica  tenta vit ; 
ncc  mcdiocritet  gaubebat ,  quando, 
•        •        .  ..  '  videbat 


•  videbat  in  Geodasfia  calculiim  pra5- 
dicere  ,  quce  deinde  fune  5c  pertica 
deprehendebar.  Theoriam  Plane^' 
tarum  perorbes  papyraceosfibi  vo- 
luit  demonftrari ;  rotum  autem  Si- 
ftema  ftellarum  fixarum  ita  anima 
infixit  nodibus  pluribus  infpmfis, 
iit  vel  ftiblatis  in  coelum  oculisquam 
Jibet  ftellam  facilenominare  poffit. 
ItaUranieEuropceaRegales  animos 
primum  dignata  movere ,  magnam 
majorum  fuccefluum  fpem  fecir.  Et 
pt  olim  Reges  Magos  ftella  traxit 
ad  adorandum  verum  Deum,fic  eti- 
am  hos  Principes  cxtremi  orieritis 

. ,  aftrorum   notitia  poteft  pau 
latim  ducere  ad  Aftrorum^' 
Dominum  colendum  at- 
que  adoranduni*  , 


>•  •»•       >  /'  r.  <?     ,••.        •       •  •    .  ' 


•  *  .  •  -  4 


:;i  Epifto-: 


Epiftola  R.  P.  Claudii  Philippf 
Grimaldi  ,  Societatis  Jcfu  ad 
Godcff  idum  Guilielmu  m  Lcib- 
jiitium ,  Scrcnilfimi  Elcftoris 
jBrunfvigo- Luncburgid  Con-' 

Hliarium  Indmum  Regiminis 
^  &  Jnftitisp. 

•  ,    .      .  * 

POft  \ongz  difllcillimorurn  itine-- 
rLim;  faftidia  me  plurimum  re* 
crearunr  literse.  tuas ,  qua^  una  cura  - 
grariofiffimi  Polonice  Regis  Epiilola 
er  Patrem  Adamiim  Kochanski  ft- 
elitertransmiflfe^mihi  reddit^funt 
inportu  Goano.  Nbneft,.Clariirime 
Domine ,  quod  fijirpicieris ,  me.inter*- . 
cidentium  negotiorum  turbis  <Sc  vi- 
arum  asrumnis  oppreflum  tui  me^ 
moriam  depofuifle,nam  licet  innu- 
m^ris  calamitatibus  fim  coi>fli(f^- 
tus/  inrer  ipfos  tamen  gravillimo^ 
labores  5c  peracerbas  milerias  me* 
Dei  O-  M.  &  Amicorum  Europ^o^* 
riun  djjieis  recordatio  fohbatur ;  8c 

eorum  aiiiicitiam  tum  maxime  a^fti- 

» 

.*  f-'  .  '.  mare 


Digltlzed 


i§7 


^are  fcivi  ,  cum  a6  iisdem  IfoWgit^ 
rlime  aViilfus  per  inhbfpitas  terras, 
'^&iti  mcdio  non  unius nationis  pra-^ 
\x  peregrinabar.  Ipfis  Barbai-is,per^ 
^quos  tranlivi,  fim  cgo  magis  baf-; 
^ barus  opt)rtet,nifi  tecum  8c  cum  ii-  ^ 
jmilibus  tibi  yiris  fuaviiTimum  Iitera-" 
^5rum  com€rcium>  ahimorum  fcilicet 
intimam  communicatiotiem  ftude^' 
am  confervare     id  quod  abunde 
''prajftabo,  cum  quietis  aliquid  Pe^ 
Uini  naftus  fuerOi    C^eterum  qu»  . 
'ftiones  tutr  funt  mUltie  ^graves^ 
quibus  omnibasut  fatisfiat  ut ar  fo*^  , 
ciorum  meorum  opera,qui  per  , 
imnes  Sinarum  provincias  difperfi^' 
(uis  quique  in  IdciS  raribi:a&:  fcitu 
digniora  colligent,qua^  omnia  citra|  ^ 
invidiam  erudita?  lEuropa?  ciiriofi^^^. 
teti  libens  communicabo.  Tu  inte-J^ . . 
rim  ne  riegligas  comparare  aliqua 
lcientiarum  cimelia  ,qua5  nobis  re** 
eiproco  obfequio  ft^ibmittas.  Deus 
^ibituisque  inoininibus  benedicat^uc 
ita  rranfeasper  ternpbralfa,  l»t  non 
amifras  a^tetna.  Datnm  Gpa:.6  De^ 
cenibris  loj^j.^        4  '""  *  Ex^ 


*  v      ^  Digiti2 


%4 


Exliteris     Antonn  Thornw 

I Ji^ecquini  datisii.Nov.i65>f.^^jJ 
N  auia  verlatur  (  videtur  loqu^ 
de  P.  Grimaldi )  magna  fui  5c  So- 
cietatis  commendatione  ,  non  mi-  *" 
nus  propter  vitutem  profus  exi-  * 
miam  ,  quam  abfblutam  in  mathe- 
maticis  eruditionem  ,  cujus  notiti^ 
Imperatorem ,  Mandarinos  ,  &  Si-  ^ 
nas  univerlbs  majorern  in  moduni 
devincit.  Vix  publicam  ritus  Chri- 
ilianos  ampledendi  facultatem  fub- 
^itis  oranibus  Imperator  concefle-' 
rat,cum  non  fineingenti  animi  fijf 
folatio  percepit  quotidianas  ab  ido- 
lolatria  ad  Chriftum  converfio' 
Jies  :  Ut  R.  P.  Ciceri  Italo  jam  de- 
ilinato  ad  epircopatumPecquini  ,ubi 
idegebatin  aula  ,  ex  privatis  parie- 
tibus  licentiam  redeundi  indulferit 
tcum  R.  P.  Fairaitidem JtaIo,promuI- 
gandi  Evangelii  gratia  diflitis  ma- 
Xime  prpvinciis,qu£e  Patres  ,  qui 
l^rtiantipfis  ad  ccelum  viam>tdenti- 


rosApoftolicos  tanta  proiequitur  be- ^ 
tievolentia;  ut  Tpes  non  ex  vano  af- 
fulgeat ,  fore  ,  ut  China  tota  ad  fi-'^ 
dem  catholicam  menfis  unius  fpatio' 
traducatur.    Certe  jam  Mandarini 
feu  Principes  duo  facro  fofite  ablutl 
funt,  divina  gratia  in  eotum  cordi- 
bustantumergaritus  ChriftiatioS 
morem  excitante ,  utfton  taiitUrti 
denter  juxta  ac  cohftattter  publicis  ^ 
Religionis  Catholic*  exercitiis  irt- 
terfmt;verii  etiaill  favetiti  anim6  ara^' 
jarasiacerdotiferviantj  aliaque  behe. 
multa  Europgeaj  pietatis»mihifteri'i^ 
ttia^na  cum  ireverenti^  obeant  P*'^ 
Vaftsm  ,  &  Pi  jofephtis  R^ymund 
in  Atragohia  nati ,  ftrenuos  labOreS 
fuos  Unius  <jti6que  MahdaHhi  bsi- 
):)tismo  CorOharUflf ,  quod  exempiuttt  . 
ingentem  Vim  populi  ad  veram  ke- 
iigiohem  attr^xih    Verum  hhliuS' ' 
fatis  toii-abitur  fru<^us  uberrirtioS 
^  R.  P.  Crocivaro  MeHiolahenfi  ifl 
tam  celebri  pi^ovihdd^colleftos  •  pit^.  • 
icripfit  enira  fe  pi**  nitnia  iii  fihgen*. 

K  5        •    :  difi 


dfirurrda  facraNeophytis  laltieudine, 
^brachiorum  ufu  prope  deftitumm,  •'. 
*coa<ftumqueaccire  ibcios;  obtinuifle 
P.  Pekardt  Italum  ,  qui  modo  non 
"minore  ardore  in  falutem  animarum 
Jncumbit.    Ex  icqno  labori  gaudio 
.  refpondentejinrra  fpatium  non  ma-  ' 
gnum  teraporis  baptizatos  a  fe  mil- 
le  infantes,  &  totidem  adultos  per- 
fcribit.  Frudus  &  operas  pretiupor- 
rexit  fe ad  ipfum  aula;  gremium,ubi 
Princeps  quidam  .cujus  mater  ulti- 
mx  Imperatricis  foror  erat ,  recens 
,  Chrifto  adjunilus,  cceleftes  favores 
tanti  asftitnat,  ut  qnotidie  ad  me- 
.  diam  usque  noclem  preces  extrahat, 
imo  &  domefticos  fidei  Chriftian» 
rudimends  inftituat.  Princeps  alius 
Junior  13.  annum  tetatis  agens .  fu-^  . 
"lcepto  cum  pompa  publica  &  ma- 
gno  pietatis  fenfu  baptifmi  facra- 
mento  ,  eam  in  aula  de  religione 
^Chriftiana  exiftimationem  concita* 
.  vit ,  ut  de  re*  nulla  ,  perinde  ut  de  ■ 
Chrifti  Jefn  fide  fermo  increbefcat. 
Memorabilis  raors  Mandarini  astatc  ^ 
-';t'*  *:•••• .  jatQ  • 

«  I 

V 

•  $ 

,  ^  .  .    '  Digitized  l^y  Googl 


Hcoi^gHpam  ■  cQDfirmavit  :cum  e^t 
Bimreram  tetrengrum  amore  irrita? 
tus  Chriiii  jugo  mirtiiD.quantuni' 
adhorreret^  ia  ultiinovir^  arttculO' 
profoiis  ubertim  lacrymis  baptis-. 
«lum  peciit,  «leiit  aQinuttn  rite  expi<-' 
^scceio  trdnsna^»  hoc  cOyEnmotus. 
Ipe^aculo  filius  una  cum  uxorc  to-' 
caque  ^railia  >  Bon.  raotudi  parentt» 

•  ftii  coniiiia  fecntus  eft  >  ied  etiam  vjs4 
nsefidei  itiyfleriis  imbums,  geminat 
OiravitaKu6eaci  tomfiky  umun  qui-i 

'dcm  prope  domum  foam  ,  akeruim 
mnmhis  pomoeria  Matri  fine ial» 
conceptat  dedicatum;  IHius  Patnms 
Mandarinns  Principesque  alii  fao-t 
guifie  jiinftiad  eandem  viam  ine** 
undam  fe  acckipmti  Multitudo  po- 
puli  acparvu^orum,baptirrailavacro, 
aacemorrem  reniircenfium  tam  nu,-i 
Biero&  eik ,  ut  Imperacor ,  quatiquM 
certis  retentus  rationibus  Chriftia- 
nfife  necdQprofiteamr,  videaturfibi 
Religionem  noHram  nedatis  extt^ 
ifre),iDee  fuam  ex  rubdicocum  ^on^ 

'■-^'t  L     .  rerfionc 


veriione  lastidam  &ds  explicaire  po^ 
€&i  Qmti  ad  venatioc^ein  in  Tartari* 

am  proFecEturusnuper  eflet,  P.  Gri-  . 

vialdiFfOvincialiAP-  F.Ciceri^Fe«> 

tekx  i  <5c  Gerbillon  Gallo  palam  edi*- . 
xit,laudare  fe  irtipenre  zclum  opera-^ 
nbrum  >quosamarec  unice&  kmor 
raret.  Mira  vultus  gratia  5c  afFabi- 
litate  cgit  cum  P.  P.  de  tei  Ghriftia-: 
0£e  incremento^iimuiqueaudor  lu*i 
it^  ut.auxiliares  copias  ex  Europa: 
accerferent ,  diiftitans,  haud  poflctot' 
^l^res  io  Ciiinain  adveoire  j  quot&* 
ina  &  fubditorum  expleant  defideri;) 
Complura  poftmodum  amorisvemi 
paterni  ^ecimina  cdidit. .  3:ias  tite*> 
ras  dum  abfolvo,  nunciatur  Macad- 
adventus  decem  MriionariOrum  cx. 
Societat^ :  hic  nundus  impei^atorem- 
,vehem^nter  oblefta  vit ;  aiiquos  apud 
fc  in  aula  i^etinere ,  reliquos  quaquij. 
verftim  dimittere  coniiituit  per  va";. 
ftuip  Imperii  fui  ambitum  i  quod» 
'wagnitudihe  fua  Europae  tteqnaqta 
ccdit.  Comple^itur  ducentQs  .5j: 
ajsiplius  milliones.homiDum,  adeoq». 
f      , .  .  ihcolarum 


iDColaiiiiQ  nurnero  £!urOpji  qtt^ 
plo  majds.  Labores  noftri  fortiun* 
Jmr  &licem  «ventuin  a  iki^ulari  R«» 
gis  in  nosftudio,  6c  a.pace  p^rpetu^ 
«juse  in  Imperio  femper  viget ,  partim 
a4  txptXTt^tis  kmacirque  Sinenfium 
iugeaiis ;  vident  enim  idola  fabulij^ 
efle  accenfendajinditum  fibi  a  natura 
lumeo^erunr^  quo  percipiatit»  unj| 
duntaxac  eiTe.  Deum>quem  Dominu 
appcllant ,  cujus  honor  &  glofia  per 
iioiveriamCbiQaiAinagis  indarefci^ 

Brevitdcfcripclo  idneris  Sttitti^ 

lis  a  Legaciope  Mofcovicica  Anno 
.    i^vj,  j^4.&  95.  coufedi^  communi- 

•  caiiite  Dno.Brandio  Lube<%n{i  qui 
iuic  in  comicatu  pni.  Isbrandi 

*  Mofcis  ad  Sinas  Ablegati  . 

£X  urbe  Mofcua  proif&li  attlgere 
Ufiigam  Majoram  >  inde  ^rans  ilu^ 
Vium  Dvvimm,  paUlo  inferius  Ver* 
&IS  Huv-ium  WiZi^iam  \  unde  ^ri* 
mium  petierunt,  vulgo  Sirmni  di* 
^am.  HujusprovincifiB  incpljepecu* 
liari  lingua  gaudenw  ^uflka  platid 
\  .  A  dif«e- 


 , . ;  in  ea  tara«jnmlta  uivei 

hiuntur  vocabu]a,iing^»  raiticorun^ 

Livonorum  han  wifS^iiar.  iism 
be.rrexenmt  adl  majorves  ^.ininorQs 
rehmmos,  quiitidem  fingulari  fer* 
iTioi^e  utuntur )  cui  oim  Jiiiffia). 
7;inanipo  nuUa  grorfu^  e&  ^£Sinitas 
Mt  hi  quidempopuli  RuiloruinJ&ds 
0;quunt.UB>6|^dimmduntuc>urqueaci  • 
metropolini  PiermU^SqUakamskmiSt 
iapiir\it$Wengmurios,c^\  ad  Siberia|n 
aditum  prtebent^  Ukrala^ 
Tfiitt$fik^\^^nt  y  qui  equorum  .p^b» 
les  4e  arbore  iufpenfas  adotanr» '  ^ 
Propter  Huitiioa  Tura  Tohg^i  ^  part^ : 
/r//>,  ingens  multiudg  Tartarorum* 
iqui^/^irxi^oiappeUantur,  multa^ti» 
Vitates  atque  vilias  incoiit.  Hi 
j)yofitentur  Mahometanam ,  <Sc  liberd 
t^Ijgionis  (li2e  exercitio  &  Molcbeis 
tituQtnr.  Adinferior^mpsiirtem/r- . 
i^V ,  ut  oc  pi/ifiuvli?  qui  e  Calmuko»- 
cum  regione  a  plaga  iikei^  Aufljriim  . 
•.4^,Septentrionem  media  venieii^ia 
.mareTartaricum  trans  frcrum  Wai,' 
W/iefiuit  jitcnaque  a^  fluyio$  l^a^ 


;#(&«5cir^/4J,  degunt,  qm  OJtaki  ap» 
pHtei^.  Ifti  pellem  arfi  VentfrariiS 
tiJif,6Qperhanf  ju^urandumdare  fo^ 
knt.  NimKrum  tirfa jamlis  eoi3&x0 

.  ^put  pr£&oiduht » quod  Magno  cxtip 
tu  profequuntur  ,  deinde  capitibui  ' 

^ualicanej^  alticimus ,  harc  verba  fa.:; 
ciunt;  Quiste  occidit  ?  Ruffi  ;  Qvus 
cdpur  refecayit  ?  feciires  Ruffide ; 
Quis  tibi  pellem  detraicit  ?  cult^ri^ 
Kuilici :  amneim  eriim  culparn  in  Ru^", 
ibs  confamnt  Veftibas  indinifitui^ 
coafe<^is  e  peliibus  ftaricsium  aiio», 
rumque  pifdum ,  neque  ulla  interul* 
kilftibucii^  utuotur.   5i  iiuviiim[ 
^enisca  afcendasi  non  procul  i  flu- 
mititTungtifca  7//iir^f/^popuKoccg!t^ 
ruBfi  Ht  petitbus  veftinntixr  v  ^d  i.V' 
ti  t  ut  hifpida  pars  extriniecus  appa- 
i^eat ,  per  afftatem  vero  nudi  ince- 
dtmt,  pudendis  tannmicoopertisi 
6«terum  djaboium  invocaot  ,  <Sc 
qux  fcire  avent,  qua;runc  ex  SchA\  • 
manis  idcft  Flaminibus  five  Ma^iJ 
quibus  dpoa^A^erunt.  Porcu  afceo* 
'  hi  :  -'/dendo 

■   ■  ••4,  K 
*     ;  -  .    -  ■ 

»  ■ 

*  - 

•  Digitizixi  Dy  GoOg[e 


i 


ri  Bmk{iil  11  ve  igr>«iv  l^u  prQm^nan* 
,  vagaotiar  compkires  populi, 
qiii  J«r«^/^A^i4r/f;ri  vocaj;>tur«  I^. 
mdunt  Crearoremi  cc^  A  tcrr^  ^ 
«iil€Kve5,eqiK>s,  acl>ovesiramQiBnr, 
$oiem  procumJbmces  94oranc  >  ant^ 
aedesfuas  pereicas  akas  erigUQ^,  qui« 

Ims  iurcos  &  oves  affigintf^  I>ele-% 
^Btur  eciasEV  r«  pecuarta  >  siax^Q 

CBmel^  (^oriMii  ibi  magna  cc^pia  efhi 
«bdeoompbim  i^Caravani^ad  Sinil 
t«iKieBdbus  redirnuntUF » ita  ut.  optir. 

muscamelui:u»  vetad  rummum  if» 
•  Rnbeiis  iiaberi  |K>ffir.  Mart£4^/^«i( 

traje^o  ad  flutnen  Zeltiga  perventil 
eif,.qiiod  ex  Moug^aUjt/i  T<airtariaidQir\ 
cendjcs^inho:  marp  exonejrarqr. 
Hmc  ad  ilniiixs  n  ripam  fiuvii  l^itsJr. 
afcenicre,  ubi  urhs  Udifisk^i  fitaell:;. 
quae  prtma  eli  poj^ca  Dauria».  inde 
terreftri  itinere  proccffir  Legatio  ad 
Niucheuve\  Nefiziskoi:  nbi  occurrunt 
Tmgufi  Ohuni  Nukmikpta^^  qui  ea-v. 
-      (ism  ^ua  Buira^kiaai  &de  >  q.uam  lu-. 

»  •       •  •  Digitized  by  LiOOgle 


.|NFa  inemoravimus,flintimbuti  ::ex-k 
cepto  quod  res  deftindorum  pretio.- 
i^s  una  curnipfisfepekunt)*^  iene^; 
•decrepitos  in  edita  montium  dedur 
'^^os  cremanr,famulisirem  optimitm 
cujusque  morcui  equum  pak>  aiix^ 
^mponunt.  A  Nenzis^akm  Orgimi' 
'      ,  &  indc  ad  Sinas  itum  eft  per  for> 
j^udines  intiaere  quioqu*  fepcimsbe 
narum  >  nec  priusnomines  obviam 
habuere ,  quarn  poft  fnperatfiS  mon.r 
tes  Zdios ,  unde  fluvius  Zabt>  ojpigi^ 
•jnemtrahit.  Juxta  hune  gensquief, 
dam  Targijifih  di6la  cornnKMratur , 
^uae  agricuicurse' ^  cutnprimis  vero 
milio,  hordeo » tobaco  «Scc.  coiendis 
vacat.   Horum  reJigiosi  TungulV 
orum  cukunonmuItLsudi£rerr.  Ab^ 
hinctranfcenduntur  montes  i  in  qui- 
bus  prima»  Chineniium  exdubia; , 
Karaui  app^latas »  in  edita  monte 
pofircB  ftint  i  arque  inde  pcrredum 
cft  ad  urbem  iV/iw  vel  Xixlgan ,  cut 
ius  incoliie  in  domibiis  iatis  oi^tis 
I^bicanc     diaboluna  no&u  hori-i^n» 

» 

•-■*•■. 


do  claroOTeut  Deum  vcnfrari  foletif^ 
. .  Jiinc  ad  M^tfgaUs  iive  Tartaros  pety 
veperunf,4uorum.reIig;io:  eiVi^^Zaif  - 
LatnamSi,  KHtngtesm  facerdotcs  iuoff 
venerari  »  quorum  iinftgii^  etiam 
io  apdibtts  fu««  coiunt ,  eariimqve  ics 
gratiam  complures  oHulas  variis  e^ 
cuientis  ^  pottilenris  ptdnas  appek* 

4;mnc:cumvero  mortuum  repetiUQr^ 
^  tumNl  gallum  afoum  collocantr  . 
-Virgo  quiedam  r^Iigio^  apud  hof 
-^^/<^<?/f-f  nobis  ocurric,  quiE  glc^ulos 
prccatoriosverfens  indefmenierne^ 
V  cio  quid  fiibmufmuraiiKatyiiiterrogs^ 
ta  a  I^gato ,  q  u  e  m  adoraret  ^relpo  w 
dit  fe  adorrae  Deum ,  a  Deo  noftra 
qoqIo  deturbatum  ,.66  cislufla  aliquai»* 
do  recuperacurum  noftro=  rurfus  der 
jefto ;  tunc  magnas  rerum  «oiiver*» 
iione»  ioter  mortaks  evdnturas  eiTet. 
Pofthasc  perventumad  Karakitai  ^ 
&  primum  Stnefifium  ( in  aJio^xcm*' 
plari :  ad  K^akota  primi^Sinenrium 
Urbem  )5c  tandem  unius  diei  itinere 

,  '    9d  MttJ^im  a  Tartaris  didum  Zaban 

Crim, 


'  Digui^uu  uy  Google 


Grm ,  totoqne  orbe  -celebratuiiv 
Ift^Ikfouseixaliitudine  qHacuor  hei 

latitucfinis,  ut  fuperillo  feptem  v5 
9&0  homnies  jun^ih  equitare  pot- 
fmt ;  Loiigituido  t^centis  mil- 
liaribus  germanicisceftimatur  ,  ii  » 
plano  compoikus  ei&t  quadring:ema 
fniUiaria  excederet:  Nonraroenirn 
per  altiflimas  rupes&  editoru  mon- 
tiuin  caciuniba  dudtts  eft,<Scqi]arta 
quaque  milliaris  parte  turres  con 
fpiciuntur,  unde  in  appropinquan- 
teseehi  etnitti  pofiunt.  Aporta  ubi 
per  iiiutsnmmm  adtmjt  d«tur ,  ufq; 
ad  Sinicam  metropolim  Magni 
Chamiiedefii ,  o^o  diennltiter  fuit 
per  multas  urbes,  villas  «Si  vicos»ubi 
inumera  tenipla  occurunt,  in  qui- 
busterribiles  idolofbm  fontia»  vifun- 
tur ,  quarum  aliqua;  attitudinem  ha- 
bent  oBio  ad  decem  prgyiarom-  Rex 
Sinenituni  eft  Aia77gnri\vt  Tartarus 
,OrientaUs ,  vultu  non  ineleganti ,  ac 
acnos  habt^nsquinqus  rupraquadra- 

^  ^  ,    V.--.  'igiiita,: 

•  *^        f<.^  Digiti 


l^tab'  HadeoMsbrevis  iftaitinexiy^ 
recenfio  CsteriuD  accepimus  Pomr« 
inuni  Ablegatum  polixiorem  ejus  de^ 
i(:riptionemii^uns  ornatam  medica- 

ri.   Cum  efftt  RekimPy  audiyit 
Gr'maldi  Gox  in  mdia  appuline.  ^ 
Qupdattinec  TartariE^  occidentaleS; 
ufque  ad  Grimasam  habitafites  >  d^ 
^  aliquando  diftindius  aget.  Yif^ 
^exni  Ghinae  Kegis.  nomea 
«ItKam  Hi  A.mm^O|g;K 
"  "  do  Chaa 


171 

iExeerpcorumcx  iitcris  R. 

'\  Joluuuie  Francifco  Gerbiilonio 
^  &  3.  Sepremb.  1689-  ex  urbe  Ni- 
pchou  Tarrarias  Orie:  ralis  ditio-^ 
|iis  Moichicae  prope  ^inenfis  InW 
\.  perii  fines,daris  ad  RR.  PRFran-; 
.  cifcum  de  la  Chaife  Regis  Chrifti- 
luuiluni  Conl«(Iarium »  &  Anto- 
nium  Veriuiium  miifiopum  Ori-^ 
entaUum  dircaorera. 

It  Gerbillonius  fe  cum  R.  P« 
Thomn  Pererio  Luikano ,  bis 
eoanno  iib  impcr^^re  Sinarumin 
Tartarias  Orientalis  deferta  miffum, 
jOt  Legatis  Sineniibus  cum  Mofohis 
fracSaturis  interpretum  vicem  prae-. 
ftarent.  Mofci  per  vaftas  Scirhiae 
Regiones  ita  pauiatim  diiatavere 
imperium],  ut  tandem  in  Sinenfes 
Tartaros  inciderinr,  5c  in  quadam 
ailerta  ab  his  provincia ,  coloniis 
du^^is  ,  asdificatoque  munimgnto, 
^abellinorum  inurtum  venationem 
fibi  viodicare  ccsperist*^  Unde  tri« 
*    •  •    *•.!•  cennalc 


L'iyiiized 


cennale  clvc&er  beUum.  1  aod  ffiu^ 
Cfdidtffn  gfave  aut  'criientuni ;  toh* 
tiinientum^  t^en  bis  i  Si^nAbu^ 
iiiiriKum  eft  »  Sc  bis  a  Mofcis  refe- 
d^um.  Tandem  cam  lferti!6tob(i(le-% 

:  retiir>  Sc  parvHn  ideditione  abe^^ 
Legatus ,  Magnoriinj  P«cu.m  in  ivh 
lam  Pekimen^em- venifc  ,  n"unci^n& 
mox  plenipotentiarios .  iii  ^ni^usu 
aftore  trai^landae  pacis  ,  &  timifumt 
deiiniendorurn  cauia.  '  gratum^ 
Sinenfibus  fuit  >  qui  haideHUS  exer^ 
citu  opus  habuerant ,  ut  ie  pp^oae- 
rent  progredieottbus  l^olcis^»  qprds 
conftabat  prppe  provineiam  Len 
aotung  veniiTe ,  &  in  ipfo  litore 
Orientalis  Oceant  ex  adVerfo  Japb-- 
fiise  coionias  locayiile ,  quas  Sineiv 
les  diflipavere.   ItaqiTC  fpe  pacis  fo- ' 

'  }utaobfid>io  eft>&intelle^oPlenip6^ 
tentiaripsMofcos  prope  iines  Impe». 
.  rii  venilie  anno  i6it.  &  in  urbe 
li nfrha ,  quadringentis,  media  inter- 
'  Bore^aa    occidentera  plaga  a  Peo ' 
kino  ieucis  qpnftitifre,  a  Sinis  nun-^, 

t  '  tium  expe^lantes,  quQOsque  ire  dt^. 
-  •  berentj 

■■  ■      r     .        »  ' 

'    ."^  Digitized  by  Google 


%y&m  usq>  SielinghafainitrereLega- 

«is  pkm  vj^iiilim  pocfi^e  ii^y^ 

^i.pria)acei^Q  s^ippiuiqc ,  ideiDjq;^ 
iQr^o  CQOfiiii  primoises ,  ille  ip^^ 
fciiicee  cui  poil  D^UM  maxim^  Q^r 

f^rfeeuaqne  qi^.  excitavenjt  X^^???' 
^namfum,  AI^KeftSineaiis  natipne» 

^ulusImpej;awcisiqi4^Compli;it;ef 
MaQdamni  iniignes ,  ingensque  co? 
miGatitf  «yuDi^ii^  ei|;.pl4piiirque  u^ 

Eererius:i&  G^biKoqlus  cum  ijlis 
keine  ifi^6i^Mtetum,munare  funduri^ 
DiuIcoqiwi)0jiQr<e,'6ulci,  St  commuo# 
tabula  cum.  avunculo  Imperatori^ 
«fiiriv  /Nam  eir  lireris  MofcQruiii 
ieuiper  iatinam  veriionem  adjuo- 
^am  habencibiu&  conil^bac  ,  eilb  in 
iihirumLegatione^qui  linguam  laci» 
fiam  caUerenr«  Hoc  icer  q^ismSf 
menfium  flut  ,  ita  difficile  Sc  alpe- 
vmh  per4eima>m  Gerbillcinius  pr» . 

.     ,  Digi 


Ipfo  ludum  jocumque  efl^  dicatqiifcS 
iquid  eXGallia  adPekinum  usqutf 
faioleftiarum  pertulerit,  CUm  ver6 
res  illa  vice  confeflanon  fuiflet,  Le* 
jgatirurfiis  convenere  antio  i^8^.  in 
Ufbe  Nipchou  ditionis  itidem  Mo+ 
lchicas  fnb  Meridiano  Pekini  aut  po- 
tius  paulo  orientaliore  fita ,  treccn* 
tisque  a  Pekino  leucis  in  ftptentrio* 
Snem  remota  ,  ubi  iidem  patrfcs  ite*- 
tum  afFuere.  Iter  49»  dierum  fuit,Si: 
menfis  circiter  tradatibus  infumtus^ 
Legati  Sinenn;s,&  cum  ipfis  Patres^ 
terra  ivere ,  ftd  maxima  comitatus 
pafS  navigio  fubvefta  eft  adverlb 
flumine,  quod  Tarrari  vocant  Saga^ 
lien  Oula(flu  vium  ni^rum  >)qui  70  w 
leucarum  curfu  ab  occidente  ad  ori*- 
fentem  tendens  lemperque  naviga* 
bilis  tandem  ^  mergitur  in  Oceano 
Orientali  ad  46.  latitudinis  gradum 
ex  oppofito  feprentrionalioris  Japo*» 
nisB  p^rcis,aut  paulo  fuperius.  Ne- 
Jcio  an  idem  cumfiuvio  Schingal  in 
Tabula  XY/^itfeniana  ,  qui  tamen  ali«- 
'  tiuot  gradibus  feprentrionahor  i\\i<t 
'  •  w-        '      ...    '  com* 


.  4  w 


Digitized  by  Googl